యమునా కాలుష్యంపై సుప్రీంకోర్టు ఆగ్రహం; విఫలమైతే జరిమానాల హెచ్చరిక
భారీగా నిధులు ఖర్చు చేసినా యమునా మరింత కలుషితమైందని కోర్టు వ్యాఖ్య; మూలంలోనే కాలుష్య నియంత్రణపై దృష్టి
యమునా నది కాలుష్యంపై సుప్రీంకోర్టు కఠిన వ్యాఖ్యలు చేసింది. నవంబర్ 4 నాటి ఉత్తర్వులో జస్టిస్ మనోజ్ మిశ్రా, జస్టిస్ మన్మోహన్ల ధర్మాసనం రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు, సంబంధిత అథారిటీలు కాలుష్యాన్ని అరికట్టడంలో విఫలమైతే జరిమానాలు ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుందని హెచ్చరించింది.
నగరాలు, పట్టణాలు, గ్రామాల పౌర నిర్వహణలో ఉన్న లోపాలన్నీ యమునా ఆరోగ్యంపై ప్రతిబింబిస్తున్నాయని ధర్మాసనం పేర్కొంది. “నది ఒడ్డున ఉన్న ప్రాంతాల్లో పౌర పరిపాలనలో తప్పుగా ఉన్న ప్రతిదీ యమునా దుస్థితిలో, మురుగు నీటిని విడుదల చేస్తున్న 520 డ్రెయిన్లలో కనిపిస్తోంది,” అని సుప్రీంకోర్టు నవంబర్ 4 ఉత్తర్వులో తెలిపింది. భారీ మొత్తాలు ఖర్చు చేసినా యమునాలో కాలుష్యం పెరిగిందని కోర్టు గమనించింది.
పారిశ్రామిక కాలుష్యం, శుద్ధి చేయని మురుగు నీటిని “సాధ్యమైతే పూర్తిగా ఆపాలి, లేకపోతే మూలంలోనే తగ్గించాలి” అని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది. మురుగు నీటిని ముందుగా పట్టుకుని శుద్ధి చేయాల్సి ఉంటుందని, అయితే బలమైన సీవేజ్ వ్యవస్థ లేకపోవడం, వర్షపు నీటి డ్రెయిన్లు మురుగు డ్రెయిన్లతో కలవడం సవాల్గా మారిందని తెలిపింది. “ఆక్రమిత భూముల్లో ఏర్పడిన అక్రమ, అనధికార కాలనీల్లో మురుగు నీటిని పట్టుకోవడం కష్టమే కాక అసాధ్యమవుతుండొచ్చు,” అని కోర్టు పేర్కొంది.
Also Read- అదానీ తరాలి పంప్ స్టోరేజ్ ప్రాజెక్ట్ పనులు నిలిపివేయాలని మహారాష్ట్ర అటవీ శాఖ ఆదేశం
HIGHLIGHTS
- నవంబర్ 4 ఉత్తర్వులో సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యలు
- యమునాలోకి 520 డ్రెయిన్ల ద్వారా మురుగు నీరు
- కాలుష్యం ఆపకపోతే జరిమానాల హెచ్చరిక
- జోన్ ‘ఓ’ను గ్రీన్ జోన్గా రక్షించాలన్న కోర్టు
ఢిల్లీ మాస్టర్ ప్లాన్ 2047లో నిర్వచించిన జోన్ ‘ఓ’ను గ్రీన్ జోన్గా కాపాడాలని ధర్మాసనం సూచించింది. “జోన్ ‘ఓ’ను గ్రీన్ జోన్గా కొనసాగించడమే కాక, సాధ్యమైతే యమునా మూలం నుంచి గంగా సంగమం వరకు ఎగువ, దిగువ దిశల్లో విస్తరించాలి,” అని కోర్టు తెలిపింది. గ్రీన్ పార్కులు, అత్యవసర ప్రజా మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులు తప్ప భవిష్యత్తులో శాశ్వత నిర్మాణాలకు అనుమతి ఇవ్వకూడదని పేర్కొంది.
వినోదం, పర్యాటక అవసరాలకు కూడా సైక్లింగ్, వాకింగ్ ట్రాక్ల వంటి అర్ధశాశ్వత నిర్మాణాలనే అనుమతించాలని కోర్టు చెప్పింది. “యమునా నదికి తన ప్రవాహ మార్గాన్ని మార్చుకునే స్థలం ఉండాలి,” అని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది. ప్రస్తుతం జోన్ ‘ఓ’లో ఉన్న నిర్మాణాలను చట్టం ప్రకారం, అర్హులైన వారికి ప్రత్యామ్నాయ వసతి కల్పించిన తర్వాత తొలగించే ప్రయత్నాలు చేయాలని సూచించింది. తదుపరి విచారణలో రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు చేపట్టిన చర్యలపై కోర్టు సమీక్షించే అవకాశం ఉంది.
