జర్దారీ వ్యాఖ్యలపై జావేద్ అక్తర్ వ్యంగ్య స్పందనతో దుమారం
పాకిస్థాన్లో హిందువులపై ఆసిఫ్ అలీ జర్దారీ చేసిన వ్యాఖ్యకు జావేద్ అక్తర్ సామాజిక మాధ్యమాల్లో కౌంటర్ ఇచ్చారు
న్యూఢిల్లీ, ఆగస్టు 17 —
పాకిస్థాన్ అధ్యక్షుడు ఆసిఫ్ అలీ జర్దారీ హిందూ మైనారిటీలపై చేసిన వ్యాఖ్యలు, వాటిపై రచయిత జావేద్ అక్తర్ చేసిన వ్యంగ్య స్పందన సోమవారం సామాజిక మాధ్యమాల్లో చర్చనీయాంశమయ్యాయి. జర్దారీ వ్యాఖ్యల భాషపై విమర్శలు వ్యక్తమవుతుండగా, అక్తర్ పోస్ట్కు విస్తృత స్పందన లభించింది.
పాకిస్థాన్ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ కార్యక్రమంలో ప్రసంగించిన జర్దారీ, తమ దేశంలోని హిందూ మైనారిటీల గురించి మాట్లాడుతూ ఉపయోగించిన పదజాలం వివాదానికి దారితీసింది. పాకిస్థాన్లో హిందువులు 3 నుంచి 4 శాతం మాత్రమే ఉన్నారని, వారికి స్వేచ్ఛ ఇచ్చామని ఆయన పేర్కొన్నారు. అదే సమయంలో, హిందువులను తాము “భరిస్తున్నాం” అన్న భావం వచ్చేలా చేసిన వ్యాఖ్యలపై భారత్లోని రాజకీయ, సామాజిక వర్గాల నుంచి ప్రతికూల స్పందనలు వచ్చాయి. మైనారిటీలను పౌరులుగా కాకుండా సహించాల్సిన వర్గంగా చూపించే విధంగా ఆ వ్యాఖ్యలు ఉన్నాయని పలువురు విమర్శించారు. అధికారికంగా పాకిస్థాన్ వైపు నుంచి వ్యాఖ్యలపై అదనపు వివరణ రాలేదు.
ఈ పరిణామాల మధ్య ప్రముఖ రచయిత, గీత రచయిత జావేద్ అక్తర్ తన ఎక్స్ ఖాతాలో జర్దారీపై వ్యంగ్యంగా స్పందించారు. “మాజీ ప్రధాని బెనజీర్ భుట్టోను వివాహం చేసుకున్న తర్వాత వెలుగులోకి వచ్చి, ఇప్పుడు పాకిస్థాన్ అధ్యక్షుడిగా ఉన్న మిస్టర్ జర్దారీ గారూ.. మీ దేశంలో 3 నుంచి 4 శాతం ఉన్న హిందువులను సహిస్తున్నామని మీరు అంటున్నారు. మిస్టర్ జర్దారీ, నాకు ఇప్పుడు పూర్తిగా అర్థమైంది.. 10 శాతం కంటే తక్కువ ఉన్న దేనినీ మీరు ఎప్పుడూ పట్టించుకోరు కదా,” అని జావేద్ అక్తర్ తన పోస్ట్లో పేర్కొన్నారు. ఈ వ్యాఖ్యలో జర్దారీపై గతంలో వినిపించిన “మిస్టర్ 10 శాతం” రాజకీయ విమర్శను సూచించినట్లు సామాజిక మాధ్యమాల్లో చర్చ సాగింది.
జర్దారీ చేసిన వ్యాఖ్యల్లోని “టాలరేట్” అనే పదం ప్రధాన వివాదంగా మారింది. ఒక దేశాధ్యక్షుడు తన దేశ పౌరులలో ఒక మైనారిటీ వర్గాన్ని ఉద్దేశించి అలాంటి పదం ఉపయోగించడంపై పౌరహక్కుల కార్యకర్తలు ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. పాకిస్థాన్లో హిందూ సమాజం ప్రధానంగా సింధ్ ప్రావిన్స్లో నివసిస్తోంది. మైనారిటీల భద్రత, బలవంతపు మత మార్పిడుల ఆరోపణలు, ప్రార్థనా స్థలాల రక్షణ వంటి అంశాలు గత కొన్నేళ్లుగా అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల చర్చల్లో ప్రస్తావనకు వచ్చాయి. ఈ నేపథ్యంలో జర్దారీ వ్యాఖ్యలు మరింత సున్నితంగా మారాయి.
జావేద్ అక్తర్ స్పందనకు కారణమైన రాజకీయ సూచన పాకిస్థాన్ అంతర్గత రాజకీయాల్లో దశాబ్దాలుగా వినిపిస్తున్న ఆరోపణలతో ముడిపడి ఉంది. బెనజీర్ భుట్టో ప్రధానిగా ఉన్న సమయంలో జర్దారీపై అవినీతి ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఆ కాలంలో ప్రత్యర్థులు ఆయనను “మిస్టర్ 10 పర్సెంట్” అని విమర్శించారు. జర్దారీ ఆ ఆరోపణలను గతంలో పలు సందర్భాల్లో తిరస్కరించారు. ఆయన రాజకీయ జీవితం జైలు శిక్షలు, విచారణలు, తరువాత అధ్యక్ష పదవి వరకు ఎదిగిన పరిణామాలతో ముడిపడి ఉంది. అక్తర్ తన పోస్ట్లో ఆ పాత రాజకీయ ముద్రను సూచిస్తూ, జర్దారీ తాజా వ్యాఖ్యలపై వ్యంగ్యంగా స్పందించారు.
HIGHLIGHTS
- జర్దారీ వ్యాఖ్యలు పాకిస్థాన్ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేదికపై వచ్చాయి
- హిందూ జనాభా 3 నుంచి 4 శాతం అని ఆయన పేర్కొన్నారు
- జావేద్ అక్తర్ ఎక్స్లో వ్యంగ్య స్పందన ఇచ్చారు
- “10 శాతం కంటే తక్కువ” వ్యాఖ్య చర్చనీయాంశమైంది
- జర్దారీపై “మిస్టర్ 10 పర్సెంట్” విమర్శ గతంలో వినిపించింది
జావేద్ అక్తర్ గతంలో కూడా పాకిస్థాన్ వేదికలపై భారత భద్రతా ఆందోళనల గురించి నేరుగా మాట్లాడారు. లాహోర్లో జరిగిన ఒక సాహిత్య కార్యక్రమంలో ఆయన, భారత్పై దాడులకు పాల్పడిన వ్యక్తులు పాకిస్థాన్లో స్వేచ్ఛగా తిరిగారని వ్యాఖ్యానించారు. ఆ వ్యాఖ్యలకు అప్పట్లో భారత్లో మద్దతు లభించగా, పాకిస్థాన్లో భిన్న స్పందనలు వ్యక్తమయ్యాయి. తాజా పోస్ట్ కూడా అదే తరహాలో నేరుగా, వ్యంగ్యంగా ఉండటంతో సామాజిక మాధ్యమాల్లో వేగంగా వ్యాపించింది. పాకిస్థాన్లో మైనారిటీల స్థితిగతులపై మళ్లీ చర్చ మొదలైంది.
“ఒక దేశ పౌరులను భరిస్తున్నామని చెప్పడం ప్రజాస్వామ్య భాష కాదు,” అని న్యూఢిల్లీలోని ఒక మాజీ దౌత్యవేత్త సోమవారం వ్యాఖ్యానించారు. “అలాంటి పదజాలం అంతర్జాతీయ వేదికలపై మైనారిటీ హక్కులపై ఆ దేశం చెప్పే మాటల విశ్వసనీయతను బలహీనపరుస్తుంది,” అని ఆయన అన్నారు. అధికారిక వ్యాఖ్య చేయడానికి ముందుకొచ్చని మరో భారత ప్రభుత్వ వర్గం, ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు పాకిస్థాన్లో మైనారిటీల పరిస్థితిపై ఇప్పటికే ఉన్న ఆందోళనలను పెంచుతాయని పేర్కొంది. అయితే ఈ అంశంపై భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ నుంచి వెంటనే అధికారిక ప్రకటన వెలువడలేదు.
పాకిస్థాన్ రాజకీయ వర్గాల్లో జర్దారీ వ్యాఖ్యలను కొందరు సందర్భం తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నారని చెప్పగా, విమర్శకులు మాత్రం పదజాలమే సమస్య అని అన్నారు. దేశాధ్యక్షుడు మైనారిటీ సమాజంపై మాట్లాడేటప్పుడు రాజ్యాంగ సమానత్వాన్ని స్పష్టంగా చెప్పాల్సిందని వారు అభిప్రాయపడ్డారు. హిందువులు పాకిస్థాన్లో అత్యంత పురాతన మత సమాజాల్లో ఒకరని, వారిని పౌరులుగా సమానంగా గుర్తించే రాజకీయ భాష అవసరమని మానవ హక్కుల కార్యకర్తలు అన్నారు. జర్దారీ చేసిన వ్యాఖ్యల్లో హిందువులు పాకిస్థాన్లో ఉండటాన్ని పాలకుల ఉదారతగా చూపించే భావం కనిపించిందని సామాజిక మాధ్యమాల్లో విమర్శలు వచ్చాయి.
పాకిస్థాన్ ప్రస్తుతం ఆర్థిక ఒత్తిడులు, రుణ చర్చలు, ద్రవ్యోల్బణం, నిరుద్యోగం వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి సహాయం, విదేశీ రుణాలు, అంతర్గత రాజకీయ అస్థిరత వంటి అంశాలు ఇస్లామాబాద్ ప్రభుత్వ అజెండాలో ముందున్నాయి. ఈ పరిస్థితిలో మైనారిటీలపై అధ్యక్షుడు చేసిన వ్యాఖ్యలు దేశీయ రాజకీయ చర్చను మరింత కఠినతరం చేశాయి. విమర్శకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఆర్థిక, పాలనా సమస్యల మధ్య మైనారిటీ అంశాలను రాజకీయ వేదికల్లో ఉపయోగించడం పాకిస్థాన్లో కొత్తది కాదు. ప్రభుత్వ అనుకూల వర్గాలు మాత్రం అధ్యక్షుడు మైనారిటీలకు స్వేచ్ఛ ఉందని చెప్పడమే ఉద్దేశమని వాదిస్తున్నాయి.
భారత్లో జావేద్ అక్తర్ స్పందన రాజకీయ పార్టీలకు అతీతంగా సామాజిక మాధ్యమ వినియోగదారుల మధ్య చర్చనీయాంశమైంది. కొందరు ఆయన వ్యాఖ్యను పదునైన వ్యంగ్యంగా అభివర్ణించగా, మరికొందరు వ్యక్తిగత అవినీతి ఆరోపణలను మైనారిటీ హక్కుల చర్చతో కలపడం అవసరమా అని ప్రశ్నించారు. అయినప్పటికీ, జర్దారీ ఉపయోగించిన పదజాలం వల్లే ఈ స్థాయి ప్రతిస్పందన వచ్చిందని పౌరహక్కుల వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. పాకిస్థాన్లోని హిందూ మైనారిటీల భద్రత, చట్టపరమైన రక్షణ, రాజకీయ ప్రతినిధిత్వం వంటి అంశాలపై స్పష్టమైన సమాధానాలు అవసరమని వారు అన్నారు.
ఈ వివాదం ఇక్కడితో ముగుస్తుందా లేక అధికారిక దౌత్య ప్రతిస్పందనకు దారితీస్తుందా అన్నది తదుపరి రోజుల్లో స్పష్టమవుతుంది. పాకిస్థాన్ అధ్యక్ష భవనం జర్దారీ వ్యాఖ్యలపై వివరణ ఇస్తుందా, భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ఈ అంశాన్ని అధికారికంగా ప్రస్తావిస్తుందా అనే అంశాలపై దృష్టి నెలకొంది. సామాజిక మాధ్యమాల్లో వేగంగా విస్తరించిన ఈ చర్చ, మైనారిటీలపై రాజకీయ నాయకుల భాష ఎంత జాగ్రత్తగా ఉండాల్సిన అవసరమో మరోసారి ముందుకు తెచ్చింది.
