సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్ తొలగింపుపై ప్రతిపక్షాల దృష్టి
ఆర్టికల్ 324(5) ప్రకారం సుప్రీం కోర్ట్ జడ్జి తరహా ప్రక్రియ తప్పనిసరి
ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేష్ కుమార్ రాజీనామా చేయాలన్న డిమాండ్ను ప్రతిపక్షాలు 2026-10-01న మళ్లీ ముందుకు తెచ్చాయి. ఎన్నికల సంఘం తీరుపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తూ, అభిశంసన నోటీస్ సాధ్యతను ఇండియా కూటమి పరిశీలిస్తున్నట్లు ప్రతిపక్ష వర్గాలు తెలిపాయి.
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 324(5) ప్రకారం సీఈసీని తొలగించే ప్రక్రియ సుప్రీం కోర్ట్ న్యాయమూర్తిని తొలగించే విధానంతో సమానమని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. రుజువైన దుర్వ్యవహారం లేదా అసమర్థత కారణాలపైనే ఈ ప్రక్రియ ముందుకు సాగుతుంది. లోక్సభలో కనీసం 100 మంది ఎంపీలు లేదా రాజ్యసభలో 50 మంది ఎంపీల సంతకాలతో నోటీస్ ఇవ్వవచ్చు. అయితే నోటీస్ను స్పీకర్ లేదా రాజ్యసభ చైర్మన్ స్వీకరించిన తర్వాతే తదుపరి విచారణకు మార్గం తెరుచుకుంటుంది.
ప్రతిపక్ష నాయకులు జ్ఞానేష్ కుమార్ స్వచ్ఛందంగా రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. ఆయన ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రతను కాపాడలేదని, నిర్ణయాలు పక్షపాతంగా ఉన్నాయని ప్రతిపక్షాలు ఆరోపిస్తున్నాయి. అయితే ఈ ఆరోపణలపై ఎన్నికల సంఘం లేదా సీఈసీ నుంచి తాజా అధికారిక స్పందన వెలువడలేదు. ప్రభుత్వ వర్గాలు కూడా అభిశంసన డిమాండ్పై అధికారిక ప్రకటన చేయలేదు.
HIGHLIGHTS
- ఆర్టికల్ 324(5) కింద సీఈసీ తొలగింపు ప్రక్రియ
- లోక్సభలో 100 లేదా రాజ్యసభలో 50 సంతకాలు అవసరం
- రెండు సభల్లో ప్రత్యేక మెజారిటీ కీలకం
- ఇప్పటివరకు ఏ సీఈసీ అభిశంసన ద్వారా తొలగించబడలేదు
నోటీస్ స్వీకరించబడితే సుప్రీం కోర్ట్ జడ్జి నేతృత్వంలో 3 సభ్యుల విచారణ కమిటీ ఆరోపణలను పరిశీలించవచ్చు. ఆ కమిటీ నివేదిక తర్వాత కూడా రెండు సభల్లో ప్రత్యేక మెజారిటీ తప్పనిసరి. మొత్తం సభ్యుల మెజారిటీతో పాటు హాజరై ఓటు వేసిన సభ్యుల్లో 2/3 వంతు మద్దతు అవసరం. ప్రస్తుత సంఖ్యాబలం దృష్ట్యా ప్రతిపక్షాలకు ఈ దశ అత్యంత కఠినమని పార్లమెంటరీ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
ప్రతిపక్షాలు ఈ చర్యను రాజకీయంగా కూడా కీలకంగా చూస్తున్నాయి. నోటీస్ ద్వారా ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై పార్లమెంట్లో చర్చకు అవకాశం కల్పించాలన్నది వారి లక్ష్యమని కూటమి వర్గాలు తెలిపాయి. గతంలో కూడా ఇలాంటి నోటీసులు తిరస్కరించబడిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. తాజా నోటీస్ ఇస్తే దాన్ని స్వీకరించాలా వద్దా అన్న నిర్ణయం లోక్సభ స్పీకర్ లేదా రాజ్యసభ చైర్మన్ చేతుల్లో ఉంటుంది.
గాంధీ జయంతి సందర్భంగా 2026-10-02న ముంబైలో ప్రతిపక్షాలు ఈ అంశంపై ఆందోళనలను ఉద్ధృతం చేసే అవకాశం ఉంది. సీఈసీ రాజీనామా, ఎన్నికల సంఘం బాధ్యత, పార్లమెంట్లో నోటీస్ స్వీకరణ తదితర అంశాలపై రాబోయే రోజుల్లో రాజకీయ పోరు మరింత పెరగనుంది.