మచ్చల హైనా ఆడపిల్లలకు తల్లి హోదాతో పాటు వనరులపై ఆధిక్యం వారసత్వంగా చేరుతుంది
ఆడ ఆధిపత్య సమాజాల్లో స్థానం, ఆహార ప్రాప్యత, ప్రవర్తనా ధోరణులు తరాలుగా ఎలా కొనసాగుతాయో పరిశోధనలు చూపుతున్నాయి
మచ్చల హైనాల సమాజాల్లో ఆడపిల్లలు తల్లి సామాజిక హోదాను మాత్రమే కాక, వనరులపై ప్రాధాన్యం, ఆధిపత్యాన్ని నిలబెట్టే ప్రవర్తనను కూడా వారసత్వంగా పొందుతున్నాయని తాజా శాస్త్రీయ పరిశీలనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఆఫ్రికా సబ్సహారా ప్రాంతాల్లోని క్లాన్లలో దీర్ఘకాలిక ప్రవర్తన, తల్లి మద్దతు, సామాజిక నేర్పు ఈ నమూనాకు కీలకమని వన్యప్రాణి పరిశోధకులు చెప్పారు.
మచ్చల హైనాలు, శాస్త్రీయంగా క్రోకుటా క్రోకుటా, ఆడ ఆధిపత్యం గల సంక్లిష్ట సమాజాలకు ప్రసిద్ధి. వీటిలో ఆడ జంతువులు సాధారణంగా మగ జంతువులపై ఆధిపత్యం చూపిస్తాయి. ఆడపిల్లలు సాధారణంగా తమ జన్మ క్లాన్లోనే కొనసాగుతుండగా, మగ జంతువులు పెరిగిన తర్వాత ఇతర క్లాన్లకు వెళ్లే అవకాశం ఎక్కువ. దీనివల్ల తల్లి స్థానం, ఆమెకు ఉన్న మిత్రబలం, ఆమె ఎదుర్కొనే లేదా నియంత్రించే సామాజిక సంబంధాలు నేరుగా కుమార్తెల భవిష్యత్తును ప్రభావితం చేస్తాయి. “మచ్చల హైనాల్లో హోదా వ్యక్తిగత పోరాటంతో మాత్రమే ఏర్పడదు; అది తల్లి చుట్టూ ఉన్న సామాజిక వ్యవస్థ ద్వారా చిన్న వయసులోనే పిల్లలకు అర్థమవుతుంది,” అని వన్యప్రాణి ప్రవర్తన శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ అనన్య రావు సెప్టెంబర్ 15న హైదరాబాద్లో చెప్పారు.
పరిశోధకుల ప్రకారం, అధిక హోదా కలిగిన తల్లుల కుమార్తెలు సాధారణంగా తల్లి స్థానం కంటే కొద్దిగా దిగువన, కానీ తక్కువ హోదా కలిగిన ఇతర ఆడ జంతువుల కంటే పైస్థాయిలో నిలుస్తాయి. ఈ ప్రక్రియను మాతృవంశ హోదా వారసత్వంగా శాస్త్రవేత్తలు వివరించారు. తల్లి తన పిల్లల పక్కన నిలబడటం, ఇతర హైనాలు తల్లికి లోబడటం, పిల్లలు ఆ సంబంధాలను పరిశీలించడం ఈ స్థిరీకరణలో భాగమవుతాయి. అధిక హోదా ఉన్న కుటుంబాలకు ఆహార ప్రదేశాల్లో ముందస్తు ప్రాప్యత, పిల్లల పెరుగుదలకు మెరుగైన పరిస్థితులు, మిత్రబంధాల నుంచి రక్షణ వంటి ప్రయోజనాలు లభిస్తాయి. తక్కువ హోదా గల పిల్లలు ఆహార పోటీలో వెనుకబడే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుందని పరిశోధకులు తెలిపారు.
“హైనా పిల్లలు తమ స్థానం పుట్టిన వెంటనే తెలుసుకోరు; కానీ తల్లి ఎవరితో ఎలా వ్యవహరిస్తుందో గమనిస్తూ సామాజిక పాఠాలు నేర్చుకుంటాయి,” అని ప్రైమేట్ మరియు కార్నివోర్ సామాజిక వ్యవస్థలపై పరిశోధనలు చేస్తున్న డాక్టర్ మాధవి కృష్ణ సెప్టెంబర్ 15న చెప్పారు. ఆమె మాటల్లో, ఈ నేర్పు కేవలం అనుకరణ కాదు; తల్లి మద్దతు ఉన్నప్పుడు పిల్లల్లో ధైర్యం పెరుగుతుంది, ఎదుటివారి నుంచి ప్రతిస్పందన తక్కువగా వస్తే ఆధిపత్య ప్రవర్తన బలపడుతుంది. ఈ విధంగా హోదా ఒక సామాజిక ఆస్తిగా, ప్రవర్తన ఒక నేర్చుకున్న సాధనంగా తరాల మధ్య కొనసాగుతాయి.
HIGHLIGHTS
- మచ్చల హైనాల్లో ఆడ జంతువులకే ప్రధాన ఆధిపత్యం
- కుమార్తెలు తల్లి హోదాకు సమీప స్థానం పొందుతాయి
- అధిక హోదా ఆహార ప్రాప్యతను మెరుగుపరుస్తుంది
- మగ జంతువులు సాధారణంగా జన్మ క్లాన్ను విడుస్తాయి
మచ్చల హైనా సమాజాలను శాస్త్రవేత్తలు తరచూ కోతుల సమాజాలతో పోలుస్తారు. వ్యక్తిగత గుర్తింపు, దీర్ఘకాలిక బంధాలు, కూటములు, వనరుల కోసం క్రమబద్ధమైన పోటీ వంటి అంశాలు రెండింటిలో కనిపిస్తాయి. అయితే హైనాల్లో ప్రత్యేకత ఆడ ఆధిపత్యంలో ఉంది. ఆడ జంతువులు ఆహార ప్రదేశాల్లో ముందుగా తినే అవకాశం పొందుతాయి. ఈ హోదా పిల్లల జీవనావకాశాలపై ప్రభావం చూపుతుందని పరిశీలనలు సూచిస్తున్నాయి. అధిక హోదా గల తల్లుల పిల్లలు వేగంగా ఎదగడం, సురక్షితంగా ఆహారం పొందడం, భవిష్యత్తులో సంతానోత్పత్తిలో ముందంజలో ఉండడం వంటి ప్రయోజనాలు పొందవచ్చు.
“ఇక్కడ అధికార రుచి అనే భావనను జాగ్రత్తగా అర్థం చేసుకోవాలి; అది మానవ రాజకీయ అర్థంలో కాదు, సామాజిక ఆధిపత్యాన్ని పొందడం, నిలబెట్టడం, ఉపయోగించడం అనే ప్రవర్తనా నమూనా,” అని జంతు ప్రవర్తన విశ్లేషకుడు డాక్టర్ రాహుల్ దేవ్ సెప్టెంబర్ 15న చెప్పారు. ఆయన ప్రకారం, అధిక హోదాలో పెరిగిన ఆడపిల్లలు ఇతరులతో పోటీలో వెనుకడుగు వేయకపోవడం, తల్లితో లేదా బంధువులతో కలిసి కూటమిగా వ్యవహరించడం, తమ స్థానం ప్రశ్నించబడినప్పుడు దానిని కాపాడే ప్రయత్నం చేయడం ఎక్కువగా కనిపించవచ్చు. ఇలాంటి ప్రవర్తనలో జన్యు, హార్మోన్, సామాజిక వాతావరణ ప్రభావాలు కలిసివుండే అవకాశం ఉందని ఆయన అన్నారు.
ఈ వ్యవస్థలో తల్లి పాత్ర కేంద్రబిందువుగా ఉంటుంది. తల్లి ఎవరిని సమీపంలో ఉంచుతుందో, ఎవరి ఎదుట తన పిల్లలను అనుమతిస్తుందో, ఎప్పుడు మద్దతు ఇస్తుందో అన్నవి పిల్లల సామాజిక మార్గాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. తల్లి మరణం, క్లాన్లో మార్పులు, కూటముల విరగడం వంటి పరిస్థితులు పిల్లల హోదాపై ప్రభావం చూపవచ్చు. అయినప్పటికీ, స్థిరమైన క్లాన్లలో మాతృవంశ ర్యాంక్ చాలా బలంగా కొనసాగుతుందని వన్యప్రాణి పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. ఇది వనరుల అసమాన పంపిణీ ప్రకృతిలో ఎలా నిర్మితమవుతుందో చూపించే ఉదాహరణగా పరిగణిస్తున్నారు.
మచ్చల హైనాలపై తదుపరి పరిశోధనలు తల్లి మద్దతు, పిల్లల ప్రారంభ అనుభవాలు, హార్మోన్ మార్పులు, క్లాన్ పరిమాణం మధ్య సంబంధాన్ని మరింత స్పష్టంచేయనున్నాయి. ఫీల్డ్ పరిశీలనలు, దీర్ఘకాలిక డేటా, ప్రవర్తనా రికార్డుల ఆధారంగా హోదా ఎలా నిలుస్తుందో శాస్త్రవేత్తలు విశ్లేషిస్తున్నారు. వచ్చే పరిశోధన దశల్లో అధిక, తక్కువ హోదా కుటుంబాల పిల్లల ఎదుగుదల, ఆహార ప్రాప్యత, కూటమి ప్రవర్తనలను పోల్చి చూడనున్నట్లు పరిశోధకులు తెలిపారు.
