చంద్రపూర్లో ఇస్రో అడ్వాన్స్డ్ రాడార్ రీసెర్చ్ సెంటర్కు శంకుస్థాపన
ప్రాజెక్ట్ నేత్రలో భాగంగా ఉపగ్రహాలు, అంతరిక్ష వ్యర్థాల ట్రాకింగ్ సామర్థ్యాన్ని పెంచే కీలక కేంద్రం అసోంలో ఏర్పాటు
అసోం ముఖ్యమంత్రి హిమంత బిశ్వ శర్మ 21 సెప్టెంబర్ 2026 సోమవారం గువాహటి సమీపంలోని చంద్రపూర్లో ఇస్రో అడ్వాన్స్డ్ రాడార్ రీసెర్చ్ సెంటర్కు శంకుస్థాపన చేశారు. ఇస్రో చైర్పర్సన్ వి నారాయణన్ హాజరైన ఈ కార్యక్రమంలో, భారత అంతరిక్ష ఆస్తుల రక్షణకు కేంద్రం కీలకమని ప్రభుత్వం తెలిపింది.
చంద్రపూర్లో ఏర్పాటు కానున్న ఈ సెంటర్ ప్రాజెక్ట్ నేత్రలో భాగం. ఉపగ్రహాలు, రాకెట్ అవశేషాలు, కక్ష్యలో సంచరించే ఇతర వస్తువులను గుర్తించడం, వాటి కదలికలను అంచనా వేయడం, అవసరమైనప్పుడు హెచ్చరికలు ఇవ్వడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం. ముఖ్యమంత్రి శర్మ కార్యక్రమంలో మాట్లాడుతూ, “ఈ సదుపాయం అంతరిక్షంలో ఉన్న వస్తువులను ట్రాక్ చేసే భారత సామర్థ్యాన్ని బలోపేతం చేస్తుంది, దేశానికి అత్యంత కీలకమైన స్పేస్ ఆస్తులను రక్షించడంలో సహాయపడుతుంది” అని అన్నారు.
ఈ కేంద్రం ఈశాన్య భారతదేశంలో ఇలాంటి మొదటి సదుపాయంగా అధికారులు పేర్కొన్నారు. అసోం ప్రభుత్వం తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, సుమారు 70 ఎకరాల భూమిపై ఈ ప్రాజెక్ట్ అభివృద్ధి చేయబడుతోంది. ఇస్రో 2025-26 వార్షిక నివేదికలో ఈ భూమి విస్తీర్ణం 67 ఎకరాలుగా నమోదైందని సంబంధిత పత్రాల్లో ఉంది. భూమి బదిలీ 2023 నవంబర్లో పూర్తయి, తుది రిజిస్ట్రేషన్ 7 నవంబర్ 2025న ముగిసింది.
శర్మ అదే కార్యక్రమంలో మాట్లాడుతూ, “అంతరిక్ష ఘటనలు భూమిపై వాతావరణ పరిస్థితులను ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో అధ్యయనం చేయడంలో ఈ కేంద్రం ఉపయోగపడుతుంది” అని చెప్పారు. వర్షపాతం, వరదలు, ఇతర విపత్తులపై సమయానుకూల సమాచారం అందించడంలో కూడా ఈ వ్యవస్థ తోడ్పడుతుందని ఆయన తెలిపారు. క్లౌడ్ రీసెర్చ్ కోసం ఉద్దేశించిన మొదటి రాడార్ 2027 ఫిబ్రవరి నాటికి అందుబాటులోకి రావచ్చని ఆయన అన్నారు.
HIGHLIGHTS
- శంకుస్థాపన 21 సెప్టెంబర్ 2026న చంద్రపూర్లో జరిగింది
- కేంద్రం ప్రాజెక్ట్ నేత్రలో భాగం
- మొదటి రాడార్ 2027 ఫిబ్రవరి నాటికి అంచనా
- భూమి రిజిస్ట్రేషన్ 7 నవంబర్ 2025న పూర్తయింది
ఇస్రో చైర్పర్సన్ వి నారాయణన్ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు. ప్రాజెక్ట్ నేత్ర ద్వారా దేశీయ స్పేస్ సిట్యుయేషనల్ అవేర్నెస్ సామర్థ్యం మరింత విస్తరించనుంది. ఈ వ్యవస్థలో గ్రౌండ్ రాడార్లు, ఆప్టికల్ టెలిస్కోప్ సదుపాయాలు, బెంగళూరులోని కేంద్రీకృత కంట్రోల్ సెంటర్ కీలక భాగాలు. బెంగళూరులోని ఇస్రో ఎస్ఎస్ఏ కంట్రోల్ సెంటర్ 2020 నుంచి ఈ రంగంలో కేంద్రంగా పనిచేస్తోంది.
చంద్రపూర్ కేంద్రంలో ఏర్పాటు కానున్న ఫేజ్డ్ అరే రాడార్ కదిలే భాగాలు లేకుండా ఎలక్ట్రానిక్ పద్ధతిలో బీమ్లను మళ్లించి స్కాన్ చేయగలదు. ప్రాథమిక వివరాల ప్రకారం, ఇది 10 సెంటీమీటర్ల పరిమాణం ఉన్న వస్తువులను కూడా గుర్తించగల సామర్థ్యంతో, 2,000 కిలోమీటర్ల వరకు ట్రాక్ చేసే పరిధితో అభివృద్ధి చేయబడుతోంది. శ్రీహరికోటలోని మల్టీ ఆబ్జెక్ట్ ట్రాకింగ్ రాడార్తో పాటు ఈ కొత్త కేంద్రం దేశ ట్రాకింగ్ నెట్వర్క్ను తూర్పు దిశగా విస్తరిస్తుంది.
అధికారుల ప్రకారం, ఉపగ్రహాల సంఖ్య పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో కక్ష్యలో వ్యర్థాలు, ఢీకొనే ప్రమాదాలపై ముందస్తు అంచనాలు మరింత అవసరమయ్యాయి. పోన్ముడి, మౌంట్ అబు, లేహ్ ప్రాంతాల్లో ఉన్న ఆప్టికల్ అబ్జర్వేటరీలతో పాటు చంద్రపూర్ రాడార్ పని చేయనుంది. తదుపరి దశలో సివిల్ పనులు, రాడార్ వ్యవస్థల ఏర్పాటు, పరీక్షలు చేపట్టనున్నారు; మొదటి క్లౌడ్ రీసెర్చ్ రాడార్పై 2027 ఫిబ్రవరి ప్రధాన గడువుగా ఉంది.
