2026 నవంబర్ 13 ‘డూమ్స్‌డే’ అంచనా తప్పింది
1960లో ‘సైన్స్’ జర్నల్‌లో వచ్చిన గణిత అంచనా జనాభా పెరుగుదల మందగించడంతో నిజం కాలేదు
1960లో శాస్త్రవేత్తలు ప్రచురించిన గణిత మోడల్ ప్రకారం 2026 నవంబర్ 13న ప్రపంచ జనాభా అనంతానికి చేరుకోవాల్సి ఉండగా, ఆ తేదీ ఎలాంటి అసాధారణ పరిణామం లేకుండా ముగిసింది. జననాల రేటు తగ్గడంతో ఆ అంచనా తప్పినట్లు ఐక్యరాజ్యసమితి జనాభా లెక్కలు సూచిస్తున్నాయి.
భౌతిక శాస్త్రవేత్త హీంజ్ వాన్ ఫోర్స్‌టర్‌, ప్యాట్రిసియా ఎం. మోరా, లారెన్స్ డబ్ల్యూ. అమియో రూపొందించిన పరిశోధన పత్రం 1960 నవంబర్ 4న ‘సైన్స్’ జర్నల్‌లో ప్రచురితమైంది. ‘డూమ్స్‌డే: ఫ్రైడే, నవంబర్ 13, ఏ.డి. 2026’ అనే శీర్షికతో వచ్చిన ఆ పత్రం, ప్రపంచ జనాభా రెట్టింపయ్యే సమయం క్రమంగా తగ్గుతున్నదనే చారిత్రక గణాంకాలపై ఆధారపడింది. క్రీస్తుపూర్వం 400 నుంచి 1958 వరకు అందుబాటులో ఉన్న జనాభా లెక్కలను పరిశీలించి, అదే వేగం కొనసాగితే 2020 నాటికి జనాభా 2500 కోట్లను దాటుతుందని, 2026లో గణితపరంగా అనంతానికి చేరుకుంటుందని పరిశోధకులు అంచనా వేశారు.
అయితే ఆ అంచనా ప్రపంచ వినాశనాన్ని ప్రకటించిన శాస్త్రీయ నిర్ధారణ కాదని, నియంత్రణలేని జనాభా పెరుగుదలపై హెచ్చరికగా చూడాల్సినదని జనాభా అధ్యయన నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఆ కాలంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజారోగ్యం మెరుగుపడటం, మరణాల రేటు తగ్గడం, ఆహార ఉత్పత్తి పెరగడం వంటి కారణాలతో జనాభా వేగంగా పెరిగింది. కానీ తరువాత విద్యా విస్తరణ, పట్టణీకరణ, మహిళల ఉపాధి, కుటుంబ నియంత్రణ సేవలు, పిల్లల మరణాల తగ్గుదల వంటి అంశాలు జననాల రేటును గణనీయంగా తగ్గించాయి. ఐక్యరాజ్యసమితి అంచనాల ప్రకారం ప్రస్తుతం ప్రపంచ జనాభా సుమారు 820 కోట్లు మాత్రమే.
HIGHLIGHTS
- ‘సైన్స్’ జర్నల్‌లో పత్రం 1960 నవంబర్ 4న ప్రచురితమైంది
- అంచనా తేదీ 2026 నవంబర్ 13
- ప్రస్తుత ప్రపంచ జనాభా సుమారు 820 కోట్లు
- 2025 నాటికి 1,310 కోట్లు కావాలన్న మోడల్
- హీంజ్ వాన్ ఫోర్స్‌టర్‌ 1911 నవంబర్ 13న జన్మించారు
వాన్ ఫోర్స్‌టర్‌ బృందం రూపొందించిన మోడల్ సుమారు 30 ఏళ్లపాటు వాస్తవ జనాభా పెరుగుదల ధోరణికి దగ్గరగా ఉండింది. కానీ 1993 తర్వాత వాస్తవ జనాభా సంఖ్యలు ఆ మోడల్ చూపిన గీత నుంచి కిందకు జారడం ప్రారంభించాయి. ప్రధాన కారణం ప్రపంచ సంతానోత్పత్తి రేటు క్రమంగా తగ్గడమే. 1960లతో పోలిస్తే ప్రస్తుత జననాల రేటు సగం కంటే తక్కువ స్థాయికి పడిపోయింది. అందువల్ల ‘రెట్టింపు సమయం మరింత తగ్గుతూనే ఉంటుంది’ అన్న మౌలిక ఊహ నిజం కాలేదు.
ఆ పత్రంలోని ప్రసిద్ధ వ్యాఖ్యల్లో ఒకటిగా, జనాభా ఇదే వేగంతో పెరిగితే మనుషులు “ఆకలితో చనిపోరు, జనసాంద్రత వల్ల నలిగిపోతారు” అనే భావన విస్తృత చర్చకు దారితీసింది. శాస్త్రవేత్తల ఉద్దేశం భూమి భౌతికంగా నశిస్తుంది అని చెప్పడం కంటే, పరిమిత వనరులపై అపరిమిత వృద్ధి ఒత్తిడి ఎలా పెరుగుతుందో గణిత భాషలో చూపించడమేనని పరిశోధనను పరిశీలించిన నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. ఆ కాలంలో ఈ అంశం రాజకీయ చర్చల్లోనూ, జనాభా విధానాలపై వాదోపవాదాల్లోనూ చోటు చేసుకుంది.
ప్రస్తుత లెక్కలు ఆ పాత అంచనాను స్పష్టంగా తోసిపుచ్చుతున్నాయి. వాన్ ఫోర్స్‌టర్‌ మోడల్ ప్రకారం 2025 నాటికే ప్రపంచ జనాభా 1,310 కోట్లకు చేరుకోవాల్సి ఉండగా, వాస్తవ సంఖ్య దానికి చాలా తక్కువగా ఉంది. ఐక్యరాజ్యసమితి జనాభా అంచనాలు భవిష్యత్తులో కూడా పెరుగుదల కొనసాగుతుందని, కానీ గత శతాబ్దపు వేగంతో కాకుండా మందగించిన రీతిలో ఉంటుందని సూచిస్తున్నాయి. కొన్ని దేశాల్లో జనాభా తగ్గుదల, మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో యువ జనాభా పెరుగుదల అనే అసమాన ధోరణులు విధాన నిర్ణేతలకు కొత్త సవాళ్లను ముందుంచుతున్నాయి.
ఈ తేదీకి మరో చారిత్రక అనుసంధానం కూడా ఉంది. హీంజ్ వాన్ ఫోర్స్‌టర్‌ 1911 నవంబర్ 13న జన్మించారు. అందువల్ల 2026 నవంబర్ 13 ఆయన 115వ జయంతి రోజుగా కూడా నిలిచింది. ఆయన బృందం చేసిన లెక్కలు తప్పినా, నియంత్రణలేని వృద్ధి గురించి ముందస్తుగా ప్రశ్నలు లేవనెత్తిన పరిశోధనగా అది శాస్త్ర చరిత్రలో ప్రస్తావన పొందుతోంది. జనాభా అంచనాలు స్థిరమైనవి కావని, సామాజిక మార్పులు, ఆరోగ్య విధానాలు, ఆర్థిక పరిస్థితులు, విద్యా ప్రగతి వాటిని మార్చగలవని ఈ ఉదంతం మరోసారి గుర్తు చేస్తోంది.
తదుపరి దశలో ప్రపంచ జనాభా చర్చ వృద్ధి వేగం నుంచి జనాభా నిర్మాణం, వృద్ధుల శాతం, కార్మిక శక్తి, వలసలు, పట్టణ వనరులపై ఒత్తిడి వంటి అంశాలపై మరింత కేంద్రీకృతమయ్యే అవకాశం ఉంది. ఐక్యరాజ్యసమితి కొత్త జనాభా అంచనాలు వెలువడినప్పుడు దేశాల వారీ ధోరణులు మరింత స్పష్టమవుతాయి. 2026 నవంబర్ 13 ప్రపంచాంతం కాలేదన్న వాస్తవం, శాస్త్రీయ మోడళ్లను హెచ్చరికలుగా చదవాల్సిన అవసరాన్ని మాత్రమే బలపరుస్తోంది.