22A భూమిపై బ్యాంక్ లోన్ అంశంలో టైటిల్, మార్ట్గేజ్ సామర్థ్యమే కీలకం
నిషేధిత జాబితాలో ఉన్న ఆస్తులపై బ్యాంకులు ఏకరీతిగా నిర్ణయం తీసుకోవని న్యాయ నిపుణులు చెబుతున్నారు
హైదరాబాద్, 19 ఆగస్టు 2026 —
తెలంగాణలో 22A భూములపై కొనసాగుతున్న చర్చ నేపథ్యంలో, అలాంటి ఆస్తులపై బ్యాంక్ లోన్ వస్తుందా అనే ప్రశ్నకు బ్యాంకులు టైటిల్, రిజిస్ట్రేషన్ స్థితి, మార్ట్గేజ్ సామర్థ్యం, ప్రభుత్వ పరిమితులను పరిశీలించిన తర్వాతే నిర్ణయం తీసుకుంటాయని న్యాయ, రెవెన్యూ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
రిజిస్ట్రేషన్ల చట్టంలోని సెక్షన్ 22A ప్రకారం నిషేధిత జాబితాలో చేరిన భూములపై అమ్మకం, కొనుగోలు, గిఫ్ట్ డీడ్, పవర్ ఆఫ్ అటార్నీ, తాకట్టు వంటి రిజిస్ట్రేషన్ లావాదేవీలకు పరిమితులు ఉంటాయి. అందువల్ల అలాంటి ఆస్తిని బ్యాంక్కు సెక్యూరిటీగా చూపించి లోన్ తీసుకోవాలనుకునే సందర్భంలో బ్యాంక్ లీగల్ టీమ్ ప్రత్యేకంగా పరిశీలిస్తుంది. పట్టాదారు పాసుపుస్తకం లేదా పాత రిజిస్ట్రేషన్ డాక్యుమెంట్ ఉన్నంత మాత్రాన లోన్ మంజూరు అవుతుందని చెప్పలేమని, అదే సమయంలో 22Aలో పేరు ఉందని ప్రతి సందర్భంలోనూ లోన్ అసాధ్యం అని చెప్పడం కూడా సరైనది కాదని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
బ్యాంకులు సాధారణంగా ఆస్తి టైటిల్, ఎన్కంబ్రెన్స్ సర్టిఫికెట్, రిజిస్ట్రేషన్ స్థితి, రెవెన్యూ రికార్డులు, యాజమాన్యం, పెండింగ్ కేసులు, ప్రస్తుత ప్రభుత్వ పరిమితులు, విలువ నిర్ధారణ, మార్ట్గేజ్ చేయగలగడం వంటి అంశాలను పరిశీలిస్తాయి. 22A స్థితి ఉన్నప్పుడు ఈ పరిశీలన మరింత కఠినంగా మారవచ్చు. ఒక ఆస్తిపై ఇప్పటికే లోన్ ఉండి, తర్వాత అది నిషేధిత జాబితాలో ఉందని బయటపడితే రుణగ్రహీత, బ్యాంక్, టైటిల్ స్థితి మధ్య అదనపు లీగల్ సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉందని న్యాయ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
న్యాయవాది ఇటీవల హైదరాబాద్లో మాట్లాడుతూ, “రెవిన్యూ సిబ్బంది, లేదా రిజిస్ట్రేషన్ అధికారులు కూడా ఈ జాబితాలోకి భూములను చేర్చవచ్చు” అని చెప్పారు. ఆయన ప్రకారం, 22A జాబితాలో భూమి చేరడానికి గల కారణాన్ని సంబంధిత సబ్ రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయం లేదా కలెక్టర్ కార్యాలయం నుంచి రాతపూర్వకంగా తెలుసుకోవడం మొదటి దశ. ఆ తర్వాత పాత, కొత్త డాక్యుమెంట్లు, లింక్ డాక్యుమెంట్లు, ఈసీ, కోర్టు ఉత్తర్వులు ఉంటే వాటి కాపీలతో అభ్యంతరం దాఖలు చేయాలని ఆయన సూచించారు.
HIGHLIGHTS
- 22A భూములపై లోన్ విషయంలో ఏకరీతి సమాధానం లేదు
- బ్యాంకులు టైటిల్, ఈసీ, మార్ట్గేజ్ సామర్థ్యం పరిశీలిస్తాయి
- పట్టా ఉండటం మాత్రమే లోన్కు హామీ కాదు
- 2007 నుంచి సెక్షన్ 22A అమల్లో ఉంది
- ఎన్వోసీ ప్రక్రియపై తెలంగాణలో రాజకీయ చర్చ కొనసాగుతోంది
తెలంగాణ రెవెన్యూ మంత్రి పొంగులేటి శ్రీనివాస రెడ్డి ఈ అంశంపై స్పందిస్తూ, “నిషేధిత భూములపై ప్రజలు ఎలాంటి ఆందోళన చెందవద్దు. చట్టబద్ధంగా అర్హులైన ప్రతి ఒక్కరికి న్యాయం చేస్తాం” అని చెప్పారు. కొత్తగా భూములను నిషేధిత జాబితాలో చేర్చలేదని, గతంలో ఏర్పడిన చట్టపరమైన, సాంకేతిక చిక్కులను పరిష్కరిస్తామని ఆయన తెలిపారు. సబ్ రిజిస్ట్రార్లు దరఖాస్తులను గుడ్డిగా తిరస్కరించకుండా, తిరస్కరణకు కారణాలను తెలియజేయాలని అధికారులకు సూచించినట్లు మంత్రి చెప్పారు.
ప్రతిపక్ష పార్టీలు మాత్రం 22A అమలులో ఆలస్యం, ఎన్వోసీ జారీలో పారదర్శకత లోపం, ప్రైవేటు పట్టా భూములు నిషేధిత జాబితాలోకి వెళ్లడం వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నిస్తున్నాయి. బీఆర్ఎస్ నాయకుడు దాసోజు శ్రవణ్ కుమార్ మాట్లాడుతూ, “ప్రైవేటు పట్టా భూములను వెంటనే నిషేధిత జాబితా నుంచి తొలగించాలి. ఎన్వోసీ జారీకి గరిష్టంగా 30 రోజుల కాలపరిమితి విధించాలి” అని డిమాండ్ చేశారు. దరఖాస్తు ఏ దశలో ఉందో ఆన్లైన్ ట్రాకింగ్ ఉండాలని కూడా ఆయన అన్నారు.
బీజేపీ ఎమ్మెల్యే ఏలేటి మహేశ్వర రెడ్డి మాట్లాడుతూ, 22A నిబంధన అమలులో రైతులు, ప్రైవేట్ భూ యజమానులు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారని ఆరోపించారు. గతంలో 10 శాతంగా ఉన్న 22A భూముల విస్తీర్ణం ఇప్పుడు 30 నుంచి 40 శాతానికి పెరిగిందని ఆయన చెప్పారు. ప్రభుత్వ భూములను కాపాడడం అవసరమే అయినప్పటికీ, దశాబ్దాలుగా వ్యక్తుల ఆధీనంలో ఉన్న భూములపై స్పష్టమైన పరిశీలన లేకుండా పరిమితులు పెట్టకూడదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
సెక్షన్ 22A మొదట ప్రభుత్వ భూములు, అసైన్డ్ భూములు, దేవాదాయ భూములు, వక్ఫ్ భూములు, సీలింగ్ మిగులు భూములు, కోర్టు ఆదేశాలున్న భూముల బదిలీలను నిరోధించడానికి ఉద్దేశించబడింది. 1999లో సవరణ ప్రయత్నం తర్వాత, 2007లో చట్ట సవరణ ద్వారా ఈ నిబంధన అమల్లోకి వచ్చింది. తెలంగాణలో ధరణి, తర్వాత భూభారతి వ్యవస్థల అమలుతో పాత రికార్డుల ఆధారంగా కొన్ని భూముల స్థితిపై వివాదాలు ఉత్పన్నమయ్యాయని న్యాయ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
లోన్ తీసుకునే ముందు 22A స్థితి, టైటిల్ వెరిఫికేషన్, బ్యాంక్ లీగల్ ఒపీనియన్ అనే 3 అంశాలు కీలకమని బ్యాంకింగ్, న్యాయ వర్గాలు సూచిస్తున్నాయి. సంబంధిత కలెక్టర్, వక్ఫ్ బోర్డు సీఈఓ, ఎండోమెంట్ కమిషనర్ లేదా చీఫ్ కమిషనర్ ఆఫ్ ల్యాండ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ పరిధిలోని కమిటీని భూమి వర్గాన్ని బట్టి సంప్రదించాల్సి ఉంటుంది. ప్రభుత్వం ఆన్లైన్ డాక్యుమెంట్ల అప్లోడ్, ఎన్వోసీ ప్రక్రియ సరళీకరణపై తీసుకునే తదుపరి నిర్ణయాలపై భూ యజమానులు, బ్యాంకులు దృష్టి పెట్టాయి.
