22A జాబితాలో భూమి ఉంటే రిజిస్ట్రేషన్కు ముందు కారణం, ప్రస్తుత స్థితి పరిశీలన కీలకం
నిషేధిత ఆస్తుల జాబితాపై తెలంగాణలో చర్చ పెరగడంతో యజమానులు, కొనుగోలుదారులు ముందస్తు ధృవీకరణకు మొగ్గు చూపుతున్నారు.
హైదరాబాద్, 19 ఆగస్టు 2026 —
తెలంగాణలో రిజిస్ట్రేషన్ చట్టంలోని సెక్షన్ 22A కింద నిషేధిత ఆస్తుల జాబితాపై ఈ నెలలో చర్చ తీవ్రం కావడంతో, భూముల రిజిస్ట్రేషన్కు ముందు 22A స్థితి, చేర్చిన కారణం, అమలులో ఉన్న ఉత్తర్వు, ప్రస్తుత స్థితిని ధృవీకరించడం కీలకంగా మారింది.
సెక్షన్ 22A జాబితాలో ఉన్న ఆస్తికి సాధారణ రిజిస్ట్రేషన్లో అడ్డంకి ఏర్పడుతుంది. ఈ నిబంధన ఉద్దేశం ప్రభుత్వ భూములు, అసైన్డ్ భూములు, దేవాదాయ, వక్ఫ్, సీలింగ్ మిగులు భూములు, కోర్టు లేదా నోటిఫికేషన్ ఆధారిత నిషేధాలు ఉన్న ఆస్తుల బదిలీలను నిరోధించడం. అయితే 22Aలో పేరు ఉందని రిజిస్ట్రేషన్ ఎప్పటికీ జరగదని చెప్పలేమని న్యాయ నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఆ ఆస్తి ఎందుకు నిషేధిత జాబితాలోకి వెళ్లింది, ఆ కారణం ఇంకా కొనసాగుతున్నదా, సంబంధిత అధికారి లేదా కోర్టు ఎలాంటి ఆదేశాలు ఇచ్చిందా అనేదే నిర్ణయాత్మకం.
తెలంగాణ స్టాంపులు, రిజిస్ట్రేషన్ల శాఖ వివరాల ప్రకారం 22Aలోని వర్గాల వారీగా ఫిర్యాదులకు వేర్వేరు అధికారులను సంప్రదించాలి. సెక్షన్ 22A (1)(a), (b), (d) అంశాలపై జిల్లా కలెక్టర్ను, 22A (1)(c)లో వక్ఫ్ లేదా ఎండోమెంట్ ఆస్తులపై సంబంధిత బోర్డు అధికారులను, 22A (1)(e)పై చీఫ్ కమిషనర్, భూపరిపాలన ఏర్పాటు చేసిన కమిటీని సంప్రదించాల్సి ఉంటుంది. వ్యవసాయ భూముల స్థితి భూభారతి లేదా ధరణి రికార్డుల్లో, పట్టణ ఆస్తుల వివరాలు ఐజీఆర్ఎస్ ద్వారా పరిశీలించవచ్చు.
న్యాయవాది ఇటీవల హైదరాబాద్లో మాట్లాడుతూ, “రిజిస్ట్రేషన్కు ముందు 22A స్థితి మాత్రమే కాకుండా, ఏ జీవో లేదా ఏ రికార్డు ఆధారంగా ఆస్తిని జాబితాలో చేర్చారో తెలుసుకోవాలి” అన్నారు. “కోర్టు ఉత్తర్వుల వల్ల భూమి జాబితాలో ఉంటే కోర్టు ద్వారానే పరిష్కారం సాధ్యమవుతుంది. రెవెన్యూ రికార్డు లేదా క్లాసిఫికేషన్ సమస్య అయితే కలెక్టర్ స్థాయిలో ఆధారాలతో దరఖాస్తు చేయాలి” అని ఆయన చెప్పారు.
HIGHLIGHTS
- 22Aలో ఉన్న ఆస్తికి సాధారణ రిజిస్ట్రేషన్లో అడ్డంకి
- కారణం తొలగితే రిజిస్ట్రేషన్కు మార్గం ఏర్పడవచ్చు
- ఫిర్యాదులకు జిల్లా కలెక్టర్ లేదా నిర్దేశిత అధికారి
- తెలంగాణలో భూభారతి, ఐజీఆర్ఎస్ ద్వారా స్థితి పరిశీలన
ఈ వ్యవహారంపై రాజకీయ విమర్శలు కూడా కొనసాగుతున్నాయి. బీఆర్ఎస్ నాయకులు దాసోజు శ్రవణ్ కుమార్ ఇటీవల మాట్లాడుతూ, “ప్రైవేటు పట్టా భూములను కావాలనే 22A జాబితాలో పెడుతున్నారు. ఎన్వోసీ జారీకి గరిష్టంగా 30 రోజుల కాలపరిమితి విధించాలి” అని డిమాండ్ చేశారు. ఆయన అప్లికేషన్ స్థితిని ఆన్లైన్లో ట్రాక్ చేసే విధానం ఉండాలని, జాప్యానికి బాధ్యులైన అధికారులపై చర్యలు తీసుకోవాలని అన్నారు.
ప్రభుత్వం మాత్రం అర్హులైన యజమానులకు అన్యాయం జరగదని చెబుతోంది. రెవెన్యూ మంత్రి పొంగులేటి శ్రీనివాస రెడ్డి ఇటీవల సమీక్షలో, “నిషేధిత భూములపై ప్రజలు ఎలాంటి ఆందోళన చెందవద్దు. చట్టబద్ధంగా అర్హులైన ప్రతి ఒక్కరికి న్యాయం చేస్తాం” అన్నారు. “కొత్తగా ఎలాంటి భూములను మా ప్రభుత్వం ఈ నిషేధిత జాబితాలో చేర్చలేదు. గత ప్రభుత్వం నుంచి ఉన్న చట్టపరమైన, సాంకేతిక చిక్కులను పరిష్కరిస్తాం” అని మంత్రి చెప్పారు.
రిజిస్ట్రేషన్ ప్రయత్నానికి ముందు పాత రిజిస్ట్రేషన్ డాక్యుమెంట్లు, లింక్ డాక్యుమెంట్లు, పట్టాదారు పాసుపుస్తకాలు, లేఅవుట్ అనుమతులు, ఈసీ, కోర్టు ఉత్తర్వులు వంటి ఆధారాలను భద్రపరచుకోవాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు. సబ్ రిజిస్ట్రార్ లేదా కలెక్టర్ కార్యాలయానికి రాతపూర్వకంగా దరఖాస్తు చేసి, భూమి నిషేధిత జాబితాలో చేర్చిన కారణం, సంబంధిత పత్రాల ప్రతులు కోరడం మొదటి దశగా భావిస్తున్నారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్లోనూ 2026లో నిషేధిత ఆస్తుల జాబితాలో చేర్పుల విషయంలో నోటీసు, విచారణ, తగిన ప్రక్రియ వంటి అంశాలను బలోపేతం చేసే సంస్కరణలపై చర్చ జరిగింది. రెండు రాష్ట్రాల్లోనూ అసలు ప్రశ్న రిజిస్ట్రేషన్ అవుతుందా కాదా అన్నది కాకుండా, నిషేధానికి చట్టబద్ధమైన కారణం ఇంకా ఉందా అన్నదే. ఆ కారణం తొలగించబడితే లేదా సమర్థ అధికారి, కోర్టు ఆదేశాలు వస్తే రిజిస్ట్రేషన్కు మార్గం ఏర్పడవచ్చు.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఆన్లైన్ రికార్డుల నవీకరణ, జిల్లా స్థాయి పరిశీలన, పెండింగ్ దరఖాస్తుల పరిష్కారంపై మరిన్ని చర్యలు చేపట్టనుంది. రాబోయే రోజుల్లో కలెక్టర్ల నుంచి వచ్చే నివేదికలు, శాఖ జారీ చేసే మార్గదర్శకాలు, కోర్టుల ముందు పెండింగ్లో ఉన్న కేసుల నిర్ణయాలు 22A భూముల రిజిస్ట్రేషన్ భవిష్యత్తును నిర్ణయించనున్నాయి.
