హైదరాబాద్ మెట్రో ఎక్కడి వరకు వచ్చింది? కొత్త విస్తరణతో నగరంలో ఏం మారొచ్చు?
ప్రస్తుత 69 కిలోమీటర్ల నెట్వర్క్కు కొత్త కారిడార్లు చేరితే ఎయిర్పోర్ట్, పాతబస్తీ, శివారు ప్రాంతాల ప్రయాణం వేగవంతం కానుంది
హైదరాబాద్ మెట్రో విస్తరణపై మళ్లీ చర్చ మొదలైంది. రాజకీయ ఆరోపణలకంటే ప్రాజెక్ట్ స్థితి, ప్రతిపాదిత రూట్లు, నగర ప్రయాణికులపై ప్రభావం ప్రధాన అంశాలుగా మారగా, ట్రాఫిక్ తగ్గింపులో మెట్రో పాత్రపై అధికారులు దృష్టి పెడుతున్నారు.
ప్రస్తుతం హైదరాబాద్ మెట్రో సుమారు 69 కిలోమీటర్ల మేర 3 కారిడార్లలో నడుస్తోంది. మియాపూర్-ఎల్బీనగర్, జేబీఎస్-ఎంజీబీఎస్, నాగోల్-రాయదుర్గం మార్గాలు నగరంలోని ముఖ్య ఉద్యోగ, విద్య, వాణిజ్య కేంద్రాలను కలుపుతున్నాయి. అయితే ఐటీ కారిడార్ విస్తరణ, ఎయిర్పోర్ట్ ప్రయాణాల పెరుగుదల, పాతబస్తీ కనెక్టివిటీ లోటు, శివారు ప్రాంతాల జనసాంద్రత పెరుగుదలతో కొత్త మెట్రో దశపై ప్రభుత్వం, హైదరాబాద్ మెట్రో రైల్ సంస్థలు మళ్లీ సమీక్షలు జరుపుతున్నాయి. మెట్రో విస్తరణపై ఇటీవల వచ్చిన రాజకీయ వ్యాఖ్యల మధ్య, అధికార వర్గాలు ప్రాజెక్ట్ను ప్రయాణికుల అవసరాలు, ఆర్థిక సాధ్యత, భూ సేకరణ, ట్రాఫిక్ సమన్వయం కోణంలో పరిశీలిస్తున్నాయి.
ప్రతిపాదిత విస్తరణలో ఎయిర్పోర్ట్ కనెక్టివిటీ కీలక భాగంగా ఉంది. రాయదుర్గం నుంచి శంషాబాద్ ఎయిర్పోర్ట్ దిశగా మెట్రో కనెక్షన్, పాతబస్తీ వైపు ఎంజీబీఎస్ నుంచి ఫలక్నుమా వరకు మార్గం, నగర ఉత్తర, తూర్పు, దక్షిణ శివార్లకు అదనపు కారిడార్ల అంశాలు చర్చలో ఉన్నాయి. నగర రవాణా ప్రణాళికలో మెట్రో ఒక్కటే పరిష్కారం కాదని, బస్సులు, ఎంఎంటీఎస్, ఫీడర్ సర్వీసులు, పార్కింగ్ కేంద్రాలు కలిసి పనిచేయాల్సి ఉంటుందని రవాణా శాఖ అధికారులు చెబుతున్నారు. “మెట్రో విస్తరణను రాజకీయ చర్చగా కాకుండా దీర్ఘకాలిక అర్బన్ ట్రాన్స్పోర్ట్ అవసరంగా చూడాలి,” అని ఒక సీనియర్ మున్సిపల్ పరిపాలన అధికారి సోమవారం హైదరాబాద్లో అన్నారు.
మెట్రో విస్తరణ అమల్లోకి వస్తే రోజువారీ ప్రయాణాల్లో గణనీయమైన మార్పు కనిపించే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతం రాయదుర్గం, హైటెక్ సిటీ, గచ్చిబౌలి, మాదాపూర్ పరిసరాల్లో పీక్ అవర్ ట్రాఫిక్ తీవ్రంగా ఉంటుంది. ఎయిర్పోర్ట్, ఫైనాన్షియల్ డిస్ట్రిక్ట్, పాతబస్తీ, ఎల్బీనగర్, ఉప్పల్, కూకట్పల్లి మధ్య ప్రయాణాలు ఎక్కువగా రోడ్డు ఆధారితంగా ఉన్నాయి. కొత్త మెట్రో లింకులు వస్తే వ్యక్తిగత వాహనాలపై ఆధారపడే ప్రయాణికుల్లో కొంతమంది పబ్లిక్ ట్రాన్స్పోర్ట్ వైపు మళ్లే అవకాశం ఉందని రవాణా నిపుణులు చెబుతున్నారు. “చివరి మైలు కనెక్టివిటీ లేకపోతే మెట్రో ప్రయోజనం పూర్తిగా అందదు,” అని అర్బన్ ట్రాన్స్పోర్ట్ నిపుణుడు డాక్టర్ ఎం. రాఘవేంద్ర సోమవారం చెప్పారు.
HIGHLIGHTS
- ప్రస్తుత హైదరాబాద్ మెట్రో నెట్వర్క్ సుమారు 69 కిలోమీటర్లు
- ఎయిర్పోర్ట్ కనెక్టివిటీ కొత్త దశలో కీలక ప్రతిపాదన
- పాతబస్తీ మార్గం ప్రయాణికుల దృష్టిలో ప్రధాన అంశం
- ఫీడర్ సర్వీసులు లేకపోతే ప్రయోజనం తగ్గే అవకాశం
నగర ప్రయాణికుల దృష్టిలో విస్తరణ ప్రభావం ప్రాంతానికోలా ఉంటుంది. పాతబస్తీ ప్రాంతాల్లో మెట్రో రావడం వల్ల ఎంజీబీఎస్, నాంపల్లి, అబిడ్స్, కోటి వైపు ప్రయాణ సమయం తగ్గవచ్చు. ఎయిర్పోర్ట్ రూట్ కార్యరూపం దాల్చితే క్యాబ్లు, ప్రైవేట్ వాహనాలపై ఒత్తిడి కొంత తగ్గే అవకాశం ఉంది. అయితే చార్జీలు, స్టేషన్ల దూరం, ఫీడర్ బస్సుల అందుబాటు, పార్కింగ్ వసతులు ప్రయాణికుల నిర్ణయాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. “మెట్రో స్టేషన్కు చేరుకోవడమే కష్టం అయితే ప్రజలు కార్లు వదిలి రావడం జరగదు,” అని రోజూ రాయదుర్గం వైపు ప్రయాణించే ఐటీ ఉద్యోగి ఎస్. దీపిక సోమవారం అమీర్పేట్ స్టేషన్ వద్ద అన్నారు.
ప్రస్తుత నెట్వర్క్తో భవిష్యత్ విస్తరణ మధ్య ప్రధాన తేడా కవరేజ్లో ఉంది. మొదటి దశ నగర మధ్య, తూర్పు, పశ్చిమ, ఉత్తర-దక్షిణ అక్షాలను అనుసంధానించింది. కొత్త దశలో శివారు పెరుగుదల, ఎయిర్పోర్ట్ ప్రయాణం, కొత్త వాణిజ్య కేంద్రాలు, నివాస కాలనీల కనెక్టివిటీపై దృష్టి ఎక్కువగా ఉండనుంది. దీని వల్ల మెట్రో స్టేషన్ల చుట్టూ రియల్ ఎస్టేట్, ఆఫీస్ స్పేస్, బస్ రూట్ల పునర్వ్యవస్థీకరణ, పార్కింగ్ విధానాల్లో మార్పులు రావచ్చు. అదే సమయంలో నిర్మాణ దశలో ట్రాఫిక్ మళ్లింపులు, భూ సేకరణ, యుటిలిటీ షిఫ్టింగ్ వంటి సవాళ్లు ఉంటాయని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు.
హైదరాబాద్లో రోడ్డు ట్రాఫిక్ను తగ్గించడంలో మెట్రో నెట్వర్క్ పాత్ర ఇప్పటికే కనిపిస్తున్నప్పటికీ, పూర్తి ప్రభావం విస్తృత అనుసంధానంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మెట్రో ఎక్కువ దూరం ప్రయాణాన్ని వేగవంతం చేస్తుంది; బస్సులు, షేర్ ఆటోలు, ఈ-రిక్షాలు, నడక మార్గాలు స్టేషన్కు చేరుకోవడాన్ని సులభం చేస్తాయి. ఈ రెండింటి సమన్వయం లేకుండా ప్రయాణికులు వ్యక్తిగత వాహనాల నుంచి పెద్ద సంఖ్యలో మారే అవకాశం పరిమితంగానే ఉంటుంది. “ప్రతి కొత్త కారిడార్ను ప్రయాణ డిమాండ్, సామాజిక ప్రయోజనం, ఖర్చు తిరిగి వచ్చే సామర్థ్యం ఆధారంగా పరీక్షిస్తున్నాం,” అని మెట్రో ప్రాజెక్ట్కు సంబంధించిన ఒక అధికారి తెలిపారు.
తదుపరి దశలో వివరణాత్మక ప్రాజెక్ట్ రిపోర్టులు, ఆర్థిక నమూనా, కేంద్ర అనుమతులు, రాష్ట్ర ఆమోదం, టెండర్ల ప్రక్రియ కీలకం కానున్నాయి. అధికారికంగా రూట్లు, ఖర్చు, టైమ్లైన్ ఖరారైన తర్వాతే నిర్మాణ షెడ్యూల్ స్పష్టమవుతుంది. అప్పటి వరకు హైదరాబాద్ మెట్రో విస్తరణపై చర్చ రాజకీయ వేదికలతో పాటు ప్రయాణికుల రోజువారీ అవసరాల్లోనూ కొనసాగనుంది.
