హైదరాబాద్: తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతిష్ఠాత్మకంగా చేపడుతున్న మూసీ నది పునరుజ్జీవన ప్రాజెక్టు కీలక దశకు చేరుకుంది. తొలి దశలో 21 కిలోమీటర్ల మేర నది అభివృద్ధి పనులు చేపట్టేందుకు మూసీ రివర్ఫ్రంట్ డెవలప్మెంట్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (MRDCL) టెండర్లను ఆహ్వానించింది. ఈ పనులకు సుమారు రూ.7,345 కోట్ల వ్యయం అవుతుందని అంచనా వేశారు. ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు (ADB) నుంచి ఆమోదం లభించడంతో టెండర్ల ప్రక్రియ ముందుకు సాగుతోంది.
రెండు ప్యాకేజీల్లో అభివృద్ధి పనులు
మూసీ ప్రాజెక్టు తొలి దశ పనులను రెండు ప్యాకేజీలుగా విభజించారు. హిమాయత్సాగర్ నుంచి బాపుఘాట్ వరకు ఈసా నదిపై సుమారు 9.8 కిలోమీటర్ల ప్రాంతాన్ని జోన్-1ఏగా, గండిపేట నుంచి బాపుఘాట్ వరకు మూసీ నదిపై సుమారు 11.2 కిలోమీటర్ల ప్రాంతాన్ని జోన్-1బీగా అభివృద్ధి చేయనున్నారు.
ఈ రెండు ప్యాకేజీలకు కలిపి రూ.7,345 కోట్ల వరకు ఖర్చవుతుందని అంచనా. ఇందులో ప్యాకేజీ-1కు రూ.3,232.01 కోట్లు, ప్యాకేజీ-2కు రూ.4,113.11 కోట్లు కేటాయించినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి.
నదీ ప్రక్షాళన నుంచి వరద నియంత్రణ వరకు..
ఈ ప్రాజెక్టులో కేవలం నది సుందరీకరణకే కాకుండా, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి కూడా ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు. నదిని శుభ్రం చేయడం, వరద ముప్పును తగ్గించే చర్యలు చేపట్టడం, రిటైనింగ్ గోడలు, నది కట్టల నిర్మాణం వంటి పనులు ఇందులో భాగంగా ఉన్నాయి.
అలాగే రహదారులు, వంతెనలు, వర్షపు నీటి డ్రైనేజీ వ్యవస్థ, ట్రంక్ సీవర్ పైప్లైన్లు, యుటిలిటీ కారిడార్లు, రబ్బర్ డ్యామ్ల నిర్మాణం చేపట్టనున్నారు. బఫర్ జోన్ సుందరీకరణతో పాటు నిర్మించిన మౌలిక సదుపాయాల నిర్వహణకు ఐదేళ్లపాటు బాధ్యతలు నిర్వర్తించేలా టెండర్లలో నిబంధనలు పొందుపరిచారు.
ఔటర్ రింగ్ రోడ్డుపై ఐకానిక్ బ్రిడ్జి
మూసీ ప్రాజెక్టులో మరో ముఖ్యమైన అంశం ఔటర్ రింగ్ రోడ్డుపై ఐకానిక్ కేబుల్ స్టేడ్ బ్రిడ్జి నిర్మాణం. ఈ నిర్మాణం ప్రాజెక్టులో ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలవనుంది. నదీ పరిసరాల అభివృద్ధితో పాటు రవాణా, కనెక్టివిటీ మెరుగుపడేలా మౌలిక సదుపాయాలను రూపొందించనున్నారు.
టెండర్లకు నవంబర్ 26 చివరి తేదీ
MRDCL నోటిఫికేషన్ ప్రకారం అక్టోబర్ 15 నుంచి టెండర్ పత్రాలను ఆన్లైన్లో డౌన్లోడ్ చేసుకునే అవకాశం కల్పించనున్నారు. టెండర్లు దాఖలు చేయడానికి నవంబర్ 26ను చివరి తేదీగా నిర్ణయించారు. నవంబర్ నెలాఖరులోగా అర్హత కలిగిన సంస్థలను ఎంపిక చేసే అవకాశం ఉన్నట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
ప్రాజెక్టుకు నిధులు ఎలా?
మూసీ నది అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుకు మొత్తం 55 కిలోమీటర్ల కారిడార్ను అభివృద్ధి చేయాలనే లక్ష్యం ఉంది. తొలి దశకు అవసరమైన నిధుల్లో ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు నుంచి సుమారు రూ.4,500 కోట్ల రుణం అందించనున్నట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. మిగిలిన మొత్తాన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సమకూర్చనుంది.
మరోవైపు, ప్రాజెక్టు పరిధిలో భూసేకరణ, పరిహారం వంటి అంశాలపై కొందరు స్థానికులు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. కాబట్టి అభివృద్ధి పనులతో పాటు స్థానికుల సమస్యలు, పునరావాసం, పర్యావరణ పరిరక్షణ అంశాలు కూడా ప్రాజెక్టు అమలులో కీలకంగా మారనున్నాయి.
మొత్తంగా, మూసీ పునరుజ్జీవన ప్రాజెక్టు తొలి దశకు టెండర్ల ప్రక్రియ ప్రారంభం కావడం హైదరాబాద్ నగర మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిలో కీలక పరిణామం. అయితే ప్రాజెక్టు పనులు ఏ వేగంతో పూర్తవుతాయి, నది కాలుష్య నియంత్రణకు ఎంతవరకు దోహదపడతాయి, స్థానిక సమస్యలను ఎలా పరిష్కరిస్తారు అన్నది రాబోయే దశల్లో స్పష్టమవుతుంది.
