99TV News

    21 ఏళ్లకే ఎమ్మెల్యే: కేంద్రానికి రేవంత్ రెడ్డి ప్రతిపాదన

    21 ఏళ్లకే ఎమ్మెల్యే, ఎంపీ పోటీకి అవకాశం ఇవ్వాలని రేవంత్ రెడ్డి ప్రతిపాదన

    లోక్‌సభ, అసెంబ్లీ అభ్యర్థుల కనీస వయసును 25 నుంచి 21 ఏళ్లకు తగ్గించాలనే తీర్మానానికి తెలంగాణ సిద్ధం

    లోక్‌సభ, రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసే కనీస వయసును 25 నుంచి 21 ఏళ్లకు తగ్గించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరుతూ తెలంగాణ అసెంబ్లీలో తీర్మానం తీసుకురావాలని ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి నిర్ణయించారు. యువతకు రాజకీయాల్లో ముందస్తు అవకాశాలు కల్పించడమే ఈ ప్రతిపాదన ఉద్దేశమని ప్రభుత్వం తెలిపింది.

    తెలంగాణ రాజకీయాల్లో యువత ప్రాతినిధ్యంపై కొత్త చర్చకు దారితీసేలా ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి చేసిన ఈ ప్రతిపాదన జాతీయ స్థాయిలోనూ దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. ప్రస్తుతం రాజ్యాంగ నిబంధనల ప్రకారం లోక్‌సభ సభ్యత్వం, రాష్ట్ర శాసనసభ సభ్యత్వం కోసం పోటీ చేయాలంటే అభ్యర్థి కనీసం 25 ఏళ్ల వయసు పూర్తి చేసి ఉండాలి. ఈ నిబంధనను 21 ఏళ్లకు తగ్గించేందుకు రాజ్యాంగ సవరణ అవసరమవుతుందనే దృష్ట్యా రాష్ట్ర అసెంబ్లీ నుంచి కేంద్రానికి అధికారిక తీర్మానం పంపాలని తెలంగాణ ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. యువతకు ఓటు హక్కు 18 ఏళ్లకే లభిస్తున్నప్పుడు, ప్రజాప్రతినిధులుగా పోటీ చేసే అవకాశం 21 ఏళ్లకే ఇవ్వడంపై చర్చ అవసరమని ముఖ్యమంత్రి అభిప్రాయపడ్డారు.

    ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి ఇటీవల హైదరాబాద్‌లో యువత, ప్రజాప్రతినిధులతో జరిగిన సమావేశంలో ఈ అంశాన్ని ప్రస్తావించారు. “18 ఏళ్లకే ఓటు వేసే హక్కు ఉన్న యువతకు, 21 ఏళ్లకే ప్రజల తరఫున పోటీ చేసే అవకాశం ఎందుకు ఉండకూడదు,” అని ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి సమావేశంలో అన్నారు. యువత చదువులో, టెక్నాలజీలో, సామాజిక రంగాల్లో ముందున్నారని, దేశ భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దడంలో వారిని మరింత త్వరగా భాగస్వామ్యం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ప్రభుత్వ వర్గాల ప్రకారం, ఈ ప్రతిపాదనపై న్యాయపరమైన అంశాలను పరిశీలించి అసెంబ్లీ ప్రత్యేక సమావేశం లేదా అందుబాటులో ఉన్న సమావేశాల సమయంలో తీర్మానం ప్రవేశపెట్టే అవకాశాలపై చర్చ జరుగుతోంది.

    రాజకీయాల్లో యువ నాయకత్వాన్ని ప్రోత్సహించాలనే లక్ష్యంతో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు కాంగ్రెస్ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. కాలేజీలు, యూనివర్సిటీలు, యువజన సంఘాలు, సామాజిక సేవా రంగాల నుంచి ఎదుగుతున్న నాయకులకు నేరుగా శాసనసభ లేదా లోక్‌సభ స్థాయిలో పోటీ చేసే అవకాశాలు పెరుగుతాయని అవి పేర్కొంటున్నాయి. “రాజకీయాల్లో యువతకు కేవలం ప్రచార బాధ్యతలు మాత్రమే కాకుండా నిర్ణయాధికారంలోనూ స్థానం రావాలి,” అని ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి అదే సమావేశంలో అన్నారు. యువతకు అవకాశాలు ఇవ్వడం వల్ల పాలనలో కొత్త ఆలోచనలు, డిజిటల్ పరిజ్ఞానం, సమకాలీన సమస్యలపై స్పష్టమైన అవగాహన పెరుగుతాయని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

    భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం లోక్‌సభ, రాష్ట్ర శాసనసభల సభ్యత్వానికి కనీస వయసు 25 ఏళ్లు. రాజ్యసభ, రాష్ట్ర శాసన మండలి సభ్యత్వానికి 30 ఏళ్లు, రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి పదవులకు 35 ఏళ్ల అర్హత ఉంది. లోక్‌సభ, అసెంబ్లీ ఎన్నికల అభ్యర్థిత్వ వయసును తగ్గించాలంటే రాజ్యాంగంలోని సంబంధిత ఆర్టికల్స్‌లో మార్పులు చేయాలి. ఇందుకోసం పార్లమెంట్‌లో రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు ఆమోదం పొందాల్సి ఉంటుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో రాష్ట్రాల ఆమోదం అవసరం అవుతుందా అనే అంశం సవరణ స్వరూపంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందువల్ల తెలంగాణ అసెంబ్లీ తీర్మానం స్వతంత్రంగా చట్టంగా మారదు; కానీ కేంద్రంపై రాజకీయ, విధాన పరమైన చర్చను ప్రారంభించే సాధనంగా నిలుస్తుంది.

    ఈ ప్రతిపాదన అమలైతే, దేశవ్యాప్తంగా వేలాది మంది యువతకు ఎన్నికల రాజకీయాల్లోకి నాలుగేళ్లు ముందుగానే ప్రవేశించే మార్గం తెరుచుకుంటుంది. 21 ఏళ్ల వయసులో డిగ్రీ పూర్తిచేసిన యువకులు, యువతులు స్థానిక రాజకీయాల నుంచి నేరుగా అసెంబ్లీ లేదా పార్లమెంట్ పోరులో పాల్గొనే అవకాశం పొందవచ్చు. ముఖ్యంగా విద్యార్థి సంఘాల నాయకులు, యువజన ఉద్యమాల్లో ఉన్నవారు, స్టార్టప్‌లు, సామాజిక సంస్థల ద్వారా ప్రజా సమస్యలపై పనిచేసినవారు ఎన్నికల రాజకీయాల్లో ముందుకు రావచ్చని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. డిజిటల్ పాలన, ఉద్యోగాలు, విద్య, వాతావరణ మార్పు, పట్టణ సమస్యలు, సోషల్ మీడియా ప్రభావం వంటి అంశాలపై యువ నాయకత్వం ప్రత్యక్ష స్వరం వినిపించగలదని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

    అయితే ప్రతిపాదనపై జాగ్రత్త సూచనలు కూడా వెలువడుతున్నాయి. 21 ఏళ్ల వయసులో అభ్యర్థులకు ప్రజాపాలన అనుభవం తక్కువగా ఉండొచ్చని, ఎన్నికల వ్యయం, పార్టీల అంతర్గత ఒత్తిళ్లు, కుల, వర్గ, ప్రాంతీయ సమీకరణాలు వంటి అంశాలను ఎదుర్కోవడం సవాలుగా మారవచ్చని కొందరు రాజకీయ విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు. “వయసు తగ్గించడం ఒక ద్వారం తెరుస్తుంది; కానీ రాజకీయ శిక్షణ, అంతర్గత ప్రజాస్వామ్యం, ఆర్థిక పారదర్శకత లేకుండా యువతకు నిజమైన అవకాశాలు రావు,” అని రాజకీయ విశ్లేషకుడు ప్రొఫెసర్ కె. నాగేశ్వర్ హైదరాబాద్‌లో చర్చ సందర్భంగా అన్నారు. అభ్యర్థిత్వ వయసు తగ్గినంత మాత్రాన పార్టీల టికెట్ కేటాయింపు విధానం మారకపోతే ప్రయోజనం పరిమితమవుతుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

    ఎన్నికల ప్రక్రియపై పనిచేసే న్యాయ నిపుణులు కూడా ఈ ప్రతిపాదన రాజ్యాంగ సవరణతో ముడిపడి ఉందని చెబుతున్నారు. “లోక్‌సభ, అసెంబ్లీ అభ్యర్థుల కనీస వయసు రాజ్యాంగంలోనే పేర్కొనబడింది. రాష్ట్ర అసెంబ్లీ తీర్మానం కేంద్రానికి సిఫార్సు మాత్రమే అవుతుంది; తుది నిర్ణయం పార్లమెంట్‌దే,” అని రాజ్యాంగ నిపుణుడు ఒకరు అన్నారు. అభ్యర్థి వయసు తగ్గింపుపై దేశవ్యాప్తంగా రాజకీయ సమ్మతి అవసరమని, ఇది ఏ ఒక్క రాష్ట్రం నిర్ణయంతో అమల్లోకి రాదని ఆయన వివరించారు. ఎన్నికల కమిషన్ పాత్ర ప్రధానంగా అమలుకు సంబంధించినదని, అర్హత నిబంధనల్లో మార్పు చేయడం చట్టసభల పరిధిలోనిదేనని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

    తెలంగాణ ప్రభుత్వం మాత్రం ఈ అంశాన్ని యువజన విధాన చర్చగా మలచాలని చూస్తోంది. రాష్ట్రంలో నిరుద్యోగం, నైపుణ్యాభివృద్ధి, విద్య, సామాజిక న్యాయం వంటి అంశాలపై యువత భాగస్వామ్యాన్ని పెంచాల్సిన అవసరం ఉందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. యువత కేవలం ఓటర్లుగా మాత్రమే కాకుండా విధాన నిర్ణేతలుగా ఎదగాలనే భావనతో ఈ ప్రతిపాదన రూపొందించబడినట్లు అధికార వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. “యువతకు నాయకత్వం ఇచ్చే రాజకీయ సంస్కృతి రావాలి. వారు సమస్యలను మాత్రమే చెప్పేవారు కాకుండా పరిష్కారాలను అమలు చేసే స్థానాల్లో ఉండాలి,” అని ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి చెప్పారు. ఈ వ్యాఖ్యలు అధికార కాంగ్రెస్‌లోనూ, ప్రతిపక్షాల్లోనూ చర్చకు దారితీశాయి.

    ప్రతిపక్షాలు అధికారికంగా పూర్తి వైఖరి ప్రకటించకపోయినా, ప్రతిపాదన అమలులో సాధ్యాసాధ్యాలపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తే అవకాశం ఉంది. యువతకు అవకాశాల పేరుతో తీసుకొచ్చే మార్పులు ఎన్నికల రాజకీయాల్లో డబ్బు, కుటుంబ ఆధిపత్యాన్ని మరింత పెంచకూడదని రాజకీయ వర్గాలు సూచిస్తున్నాయి. 21 ఏళ్ల అభ్యర్థులకు అవకాశం కల్పించినా, పార్టీల అభ్యర్థి ఎంపికలో సామాజిక ప్రాతినిధ్యం, స్థానిక అనుభవం, ప్రజా సేవా చరిత్ర వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని కొందరు నేతలు చెబుతున్నారు. యువతను ప్రోత్సహించడానికి కేవలం వయసు తగ్గింపు కాకుండా, రాజకీయ శిక్షణా వేదికలు, స్థానిక సంస్థల ద్వారా నాయకత్వ పెంపకం అవసరమని వారు అంటున్నారు.

    దేశంలోని ప్రస్తుత ఎన్నికల వ్యవస్థలో 18 ఏళ్లకు ఓటు హక్కు ఉన్నప్పటికీ, శాసనసభ లేదా పార్లమెంట్‌కు పోటీ చేసే అర్హత 25 ఏళ్ల తర్వాతే ప్రారంభమవుతోంది. ఈ మధ్యనున్న 7 ఏళ్ల వ్యవధి యువత రాజకీయ ఆసక్తిని తగ్గిస్తుందా, లేక ప్రజా జీవితానికి అవసరమైన అనుభవాన్ని అందిస్తుందా అనే చర్చ ఇంతకుముందు కూడా పలు వేదికల్లో సాగింది. ఇప్పుడు రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి స్థాయిలో అసెంబ్లీ తీర్మానం ద్వారా కేంద్రానికి ప్రతిపాదన పంపుతామని ప్రకటించడంతో ఆ చర్చకు అధికారిక రూపం లభించింది. అంతర్జాతీయంగా కొన్ని దేశాల్లో అభ్యర్థిత్వ వయసు తక్కువగా ఉండడం కూడా ఈ చర్చలో ప్రస్తావనకు వస్తోంది; అయితే భారతదేశంలోని జనాభా పరిమాణం, ఎన్నికల వ్యాప్తి, పరిపాలనా నిర్మాణం భిన్నమని నిపుణులు గుర్తుచేస్తున్నారు.

    తెలంగాణ అసెంబ్లీ తీర్మానం ఎప్పుడు ప్రవేశపెడతారన్నదానిపై ప్రభుత్వం తుది తేదీ ప్రకటించాల్సి ఉంది. తీర్మానం ఆమోదం పొందిన తర్వాత అది కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపబడుతుంది. కేంద్రం దానిని విధానపరంగా పరిశీలించి రాజ్యాంగ సవరణపై నిర్ణయం తీసుకుంటే మాత్రమే మార్పు అమల్లోకి వస్తుంది. అందువల్ల తదుపరి దశల్లో అసెంబ్లీ సమావేశాల షెడ్యూల్, తీర్మానం ముసాయిదా, కేంద్ర ప్రభుత్వ స్పందన, పార్లమెంట్‌లో సాధ్యమైన చర్చలు కీలకంగా మారనున్నాయి.

    EYE-LANDERS

    - లోక్‌సభ, అసెంబ్లీ పోటీ వయసును 21 ఏళ్లకు తగ్గించాలని ప్రతిపాదన

    - ప్రస్తుత కనీస వయసు 25 ఏళ్లు

    - తెలంగాణ అసెంబ్లీ తీర్మానం కేంద్రానికి పంపే యోచన

    - రాజ్యాంగ సవరణ లేకుండా మార్పు అమల్లోకి రాదు

    - “18 ఏళ్లకే ఓటు ఉంటే 21 ఏళ్లకే పోటీ ఎందుకు కాదు”