‘రెంట్ బాయ్ఫ్రెండ్’ ఆఫర్లపై సైబర్ అప్రమత్తత అవసరం
సోషల్ మీడియాలో డేటింగ్, కంపానియన్షిప్ పేరుతో వస్తున్న ప్రకటనలపై వ్యక్తిగత వివరాలు, డబ్బు చెల్లింపుల్లో జాగ్రత్తలు అవసరమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
సోషల్ మీడియాలో ‘రెంట్ బాయ్ఫ్రెండ్’, ‘కాఫీ కంపానియన్’, ‘మూవీ డేట్’ పేర్లతో కనిపిస్తున్న ప్రకటనలు యువతను, ఒంటరితనంతో బాధపడుతున్న వారిని లక్ష్యంగా చేసుకుని సైబర్ మోసాలకు దారితీసే ప్రమాదం ఉందని సైబర్ భద్రత నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫామ్లలో ఆకర్షణీయమైన ఫోటోలు, భారీ డిస్కౌంట్లు, ఫేక్ రివ్యూలతో రూపొందించిన ప్రకటనలు ఇటీవల మరింతగా కనిపిస్తున్నాయి. ఒక్క క్లిక్తో కాఫీకి తోడు, సినిమాకు తోడు, మాట్లాడేందుకు కంపానియన్ అందుబాటులో ఉంటారని చెప్పే ఈ పోస్టులు మొదట సాధారణ ఆన్లైన్ సర్వీస్లా కనిపించినా, ఆసక్తి చూపిన తర్వాత వ్యక్తిగత వివరాలు, అడ్వాన్స్ పేమెంట్లు, వెరిఫికేషన్ ఛార్జీల పేరుతో డబ్బులు అడిగే విధానం కనిపిస్తోందని సైబర్ నేరాలపై పనిచేస్తున్న అధికారులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా భావోద్వేగాలను లక్ష్యంగా చేసుకునే మోసాల్లో బాధితులు ఆలస్యంగా స్పందించడం వల్ల నష్టాన్ని తగ్గించడం కష్టమవుతుందని వారు పేర్కొంటున్నారు.
ఇలాంటి ప్రకటనల్లో మొదట సోషల్ మీడియా డైరెక్ట్ మెసేజ్ ద్వారా సంప్రదింపులు ప్రారంభమవుతాయి. సేవ ఏది కావాలి, ఎక్కడ కలవాలి, ఎంతసేపు కావాలి వంటి సాధారణ ప్రశ్నలతో నమ్మకం కలిగిస్తారు. ఆ తర్వాత పేరు, మొబైల్ నంబర్, వయసు, ప్రాంతం, సోషల్ మీడియా ప్రొఫైల్ వివరాలు వంటి సమాచారాన్ని సేకరించే ప్రయత్నం జరుగుతుంది. కొంతమంది ఫేక్ ప్రొఫైల్స్, ఫేక్ ఫోటోలు, ఫేక్ రివ్యూలను చూపిస్తూ సేవ నిజమైనదని నమ్మించే ప్రయత్నం చేస్తారు. కొన్ని సందర్భాల్లో వీడియో కాల్ ద్వారా మాట్లాడి మరింత విశ్వాసం కలిగించే ప్రయత్నం జరుగుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
“ఓటీపీ, బ్యాంక్ వివరాలు, వ్యక్తిగత ఫోటోలు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ తెలియని వ్యక్తులకు పంపకూడదు,” అని సైబర్ భద్రతపై పనిచేస్తున్న నిపుణులు శుక్రవారం హైదరాబాద్లో తెలిపారు. “ఆన్లైన్లో పరిచయమైన వ్యక్తి ఎంత నమ్మకంగా కనిపించినా, ముందస్తు పేమెంట్ కోసం ఒత్తిడి చేస్తే అది హెచ్చరిక సంకేతంగా చూడాలి,” అని వారు చెప్పారు. ఆన్లైన్ సంబంధాల పేరుతో వచ్చే మోసాల్లో భావోద్వేగ ఒత్తిడి, తొందరపాటు నిర్ణయాలు ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయని వారు వివరించారు.
మోసం సాధారణంగా అడ్వాన్స్ పేమెంట్తో మొదలవుతుంది. బుకింగ్ కన్ఫర్మేషన్, సెక్యూరిటీ డిపాజిట్, మెంబర్షిప్ ఫీజు, వెరిఫికేషన్ ఛార్జ్, రీఫండబుల్ అమౌంట్ వంటి పేర్లతో మొదట చిన్న మొత్తం అడుగుతారు. ఒకసారి చెల్లింపు చేసిన తర్వాత కొత్త కారణాలు చెబుతూ మరిన్ని డబ్బులు కోరే అవకాశం ఉంటుంది. చివరికి సేవ అందకపోయినా, బాధితుడు చెల్లింపులు కొనసాగించేలా ఒత్తిడి చేస్తారు. కొన్ని సందర్భాల్లో “ఆఫర్ మరో 10 నిమిషాలే”, “చివరి స్లాట్”, “ఇప్పుడే చెల్లిస్తే 50% డిస్కౌంట్” వంటి సందేశాలతో తొందరపాటు నిర్ణయానికి దారితీస్తారు.
“అనుమానాస్పద లింక్పై క్లిక్ చేయడం, ఓటీపీ చెప్పడం లేదా కార్డు వివరాలు నమోదు చేయడం నేరుగా ఆర్థిక నష్టానికి దారితీసే అవకాశం ఉంది,” అని సైబర్ క్రైమ్ విభాగానికి చెందిన ఒక అధికారి తెలిపారు. “రీఫండ్, పేమెంట్ వెరిఫికేషన్, అకౌంట్ కన్ఫర్మేషన్ పేర్లతో పంపే లింకులు నిజమైనవో కాదో నిర్ధారించకుండా ఉపయోగించకూడదు,” అని ఆయన చెప్పారు. సైబర్ నేరగాళ్లు చట్టబద్ధమైన సేవల మాదిరిగా కనిపించే పేజీలు సృష్టించి బ్యాంకింగ్ సమాచారం సేకరించే అవకాశం ఉందని అధికారులు సూచిస్తున్నారు.
వ్యక్తిగత సమాచార దుర్వినియోగం మరో పెద్ద ప్రమాదంగా మారుతోంది. ఫోన్ నంబర్లు, వ్యక్తిగత ఫోటోలు, వీడియోలు, సోషల్ మీడియా లింకులు, కార్యాలయ లేదా ఇంటి వివరాలు మోసగాళ్ల చేతికి వెళితే బ్లాక్మెయిల్కు అవకాశం ఉంటుంది. మొదట స్నేహపూర్వకంగా మాట్లాడి, ఆ తర్వాత వ్యక్తిగత ఫోటోలు లేదా వీడియోలు పంపేలా ఒత్తిడి చేయడం, అవి అందుకున్న తర్వాత డబ్బు అడగడం వంటి పద్ధతులు సైబర్ మోసాల్లో కనిపిస్తున్నాయని భద్రత నిపుణులు చెబుతున్నారు. దీనివల్ల ఆర్థిక నష్టంతో పాటు మానసిక ఒత్తిడి, ప్రైవసీ ఉల్లంఘన వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి.
“ఫోన్ నంబర్, ఇంటి అడ్రస్, ఆఫీస్ వివరాలు, ఆధార్ లేదా ఇతర గుర్తింపు పత్రాలు ఆన్లైన్ పరిచయాలకు ఇవ్వడం ప్రమాదకరం,” అని ఒక డిజిటల్ భద్రత శిక్షకుడు తెలిపారు. “ఎవరైనా ముందుగా డబ్బు పంపాలని ఒత్తిడి చేస్తే, సేవ గురించి స్వతంత్రంగా ధృవీకరించకుండా ముందుకు వెళ్లకూడదు,” అని ఆయన చెప్పారు. ఒక ప్రొఫైల్ నిజమైనదా, ఫోటోలు ఇతర చోట్ల వేరే పేర్లతో వాడుతున్నారా, సంస్థకు నిజమైన చిరునామా లేదా కస్టమర్ సపోర్ట్ ఉందా వంటి అంశాలను పరిశీలించడం అవసరమని ఆయన సూచించారు.
ఇప్పటికే డబ్బులు పంపించి మోసపోయినవారు ఆలస్యం చేయకుండా తమ బ్యాంక్ లేదా సంబంధిత పేమెంట్ సర్వీస్ను సంప్రదించాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు. లావాదేవీ వివరాలు, చాట్ స్క్రీన్షాట్లు, ఫోన్ నంబర్లు, ప్రొఫైల్ లింకులు, పేమెంట్ రసీదులు వంటి ఆధారాలను డిలీట్ చేయకూడదని వారు చెబుతున్నారు. ఆ ఆధారాల ఆధారంగా ఫిర్యాదు నమోదు చేసి, లావాదేవీని ట్రేస్ చేసే అవకాశం పెరుగుతుందని అధికారులు పేర్కొంటున్నారు. అధికారిక సైబర్ క్రైమ్ మార్గాల ద్వారా త్వరగా ఫిర్యాదు చేయడం బాధితుల రక్షణలో కీలకమని వారు తెలిపారు.
సైబర్ నిపుణుల ప్రకారం, అమ్మాయిలే కాకుండా అబ్బాయిలు కూడా ఇలాంటి మోసాలకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది. డేటింగ్, ఫ్రెండ్షిప్, కంపానియన్షిప్ పేరుతో వచ్చే ప్రకటనలు ఒంటరితనం, ఆసక్తి, భావోద్వేగ అవసరాలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం వల్ల మోసం గుర్తించడం కొందరికి ఆలస్యమవుతుంది. అందుకే సోషల్ మీడియాలో కనిపించే ప్రతి ఆకర్షణీయమైన ఆఫర్ నిజమని భావించకుండా, చెల్లింపు లేదా వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని పంచుకునే ముందు విశ్వసనీయతను పరిశీలించడం అవసరమని అధికారులు చెబుతున్నారు. అనుమానాస్పద ప్రకటనలను రిపోర్ట్ చేయడం, పరిచయ వ్యక్తులతో చర్చించడం, ఆన్లైన్ భద్రతపై కుటుంబ సభ్యులు మరియు విద్యార్థులకు అవగాహన కల్పించడం తదుపరి చర్యలుగా సూచిస్తున్నారు.
EYE-LANDERS
- ‘రెంట్ బాయ్ఫ్రెండ్’ పేరుతో సోషల్ మీడియాలో ఆకర్షణీయ ప్రకటనలు
- అడ్వాన్స్, వెరిఫికేషన్ ఛార్జీల పేరుతో డబ్బులు అడిగే అవకాశం
- ఓటీపీ, బ్యాంక్ వివరాలు ఎవరితోనూ షేర్ చేయకూడదు
- చాట్స్, స్క్రీన్షాట్లు, రసీదులు ఆధారాలుగా భద్రపరచాలి
- అనుమానం వస్తే అధికారిక సైబర్ క్రైమ్ మార్గాల్లో ఫిర్యాదు చేయాలి