22A జాబితా నుంచి భూమి తొలగింపునకు ఒకే ఫారమ్ లేదని అధికారులు స్పష్టం
భూమి ఏ కారణంతో నిషేధిత జాబితాలో చేరిందో గుర్తించి, సంబంధిత అథారిటీకి ఆధారాలతో దరఖాస్తు చేయాలి
హైదరాబాద్, 19 ఆగస్టు 2026 —
రిజిస్ట్రేషన్ చట్టంలోని సెక్షన్ 22A కింద నిషేధిత జాబితాలో చేరిన భూములను తొలగించే ప్రక్రియపై భూ యజమానుల్లో గందరగోళం కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో, ప్రతి కేసులో భూమి చేర్పు కారణం, రికార్డులు, సంబంధిత అథారిటీ ఆధారంగానే నిర్ణయం జరుగుతుందని అధికారులు తెలిపారు.
సెక్షన్ 22A జాబితాలో ఉన్న ఆస్తుల రిజిస్ట్రేషన్పై నిషేధం అమల్లోకి రావడంతో అమ్మకం, కొనుగోలు, గిఫ్ట్ డీడ్, తాకట్టు, పవర్ ఆఫ్ అటార్నీ వంటి లావాదేవీలు నిలిచిపోతాయి. రెవెన్యూ, రిజిస్ట్రేషన్ శాఖల వద్ద ఉన్న రికార్డుల ఆధారంగా భూమి ఏ కేటగిరీలో నిషేధిత జాబితాలో చేరిందో ముందుగా తెలుసుకోవడం ముఖ్యమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. రిజిస్టర్డ్ సేల్ డీడ్, పేరెంట్ డాక్యుమెంట్లు, పట్టాదారు పాస్బుక్, రెవెన్యూ రికార్డులు, మ్యూటేషన్ రికార్డులు, సర్వే రికార్డులు, ప్రభుత్వ ప్రొసీడింగ్స్, రెగ్యులరైజేషన్ ఆర్డర్లు, కోర్టు ఉత్తర్వులు, పూర్వ రిజిస్ట్రేషన్ పత్రాలు, అవసరమైన ఎన్వోసీలు వంటి ఆధారాలు దరఖాస్తుకు జతచేయాల్సి ఉంటుందని వారు పేర్కొంటున్నారు.
తెలంగాణలో 22A భూముల అంశం ఇటీవలి నెలల్లో ప్రధాన చర్చగా మారింది. భూభారతి, రిజిస్ట్రేషన్ రికార్డులు, పాత రెవెన్యూ పత్రాల మధ్య తేడాలు ఉన్న సందర్భాల్లో ప్రైవేట్ భూములు కూడా నిషేధిత జాబితాలో కనిపిస్తున్నాయని బాధితులు చెబుతున్నారు. దీనిపై స్పందించిన తెలంగాణ రెవెన్యూ మంత్రి పొంగులేటి శ్రీనివాస రెడ్డి, ఇటీవల అధికారులతో జరిగిన సమీక్షలో, “నిషేధిత భూములపై ప్రజలు ఎలాంటి ఆందోళన చెందవద్దు. చట్టబద్ధంగా అర్హులైన ప్రతి ఒక్కరికి న్యాయం చేస్తాం” అని చెప్పారు. కొత్తగా ఎలాంటి భూములను తమ ప్రభుత్వం నిషేధిత జాబితాలో చేర్చలేదని, గతం నుంచి ఉన్న సాంకేతిక, చట్టపరమైన సమస్యలను పరిష్కరిస్తామని ఆయన తెలిపారు.
భూమి 22A నిషేధిత జాబితాలో ఎందుకు చేరిందో ముందుగా సబ్ రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయం లేదా కలెక్టర్ కార్యాలయం ద్వారా రాతపూర్వకంగా తెలుసుకోవాలి. ఏ జీవో, ఉత్తర్వులు లేదా ఇతర కారణాల ఆధారంగా భూమిని నిషేధిత జాబితాలో చేర్చారో గుర్తించిన తర్వాత, ఆ చేర్పు సరైంది కాదని నిరూపించే ఆధారాలతో కలెక్టర్ లేదా సంబంధిత అధికారికి దరఖాస్తు చేసుకోవాలి. అయితే, కోర్టు ఉత్తర్వుల ఆధారంగా భూమి 22A జాబితాలో చేరి ఉంటే, దాని పరిష్కారం కూడా కోర్టు ద్వారానే సాధ్యమవుతుంది.
HIGHLIGHTS
- 22A నుంచి తొలగింపునకు ఒకే ఫారమ్ లేదు
- భూమి చేర్పు కారణం ముందుగా గుర్తించాలి
- కలెక్టర్, సీసీఎల్ఏ, వక్ఫ్ లేదా ఎండోమెంట్ అథారిటీలు కీలకం
- ఆగస్టు 14లోగా పత్రాల అప్లోడ్కు ఆదేశాలు
- అర్హులకు న్యాయం చేస్తామని మంత్రి పొంగులేటి హామీ
ప్రస్తుత విధానంలో సెక్షన్ 22Aలోని ఉపవిభాగాన్ని బట్టి ఫిర్యాదు చేయాల్సిన అథారిటీ మారుతుంది. 22A (1)(a), (b), (d)కు సంబంధించిన ఫిర్యాదులు జిల్లా కలెక్టర్ పరిధిలోకి వస్తాయి. 22A (1)(c) కింద వక్ఫ్ లేదా ఎండోమెంట్ భూముల సమస్యలు ఉంటే, సంబంధిత వక్ఫ్ బోర్డు సీఈఓ లేదా ఎండోమెంట్ కమిషనర్ను సంప్రదించాల్సి ఉంటుంది. 22A (1)(e) కేటగిరీ కేసుల్లో చీఫ్ కమిషనర్, భూపరిపాలన ఏర్పాటు చేసిన కమిటీ ముందు దరఖాస్తు చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. అధికారులు రికార్డులు పరిశీలించిన తర్వాత అవసరమైతే ఫీల్డ్ వెరిఫికేషన్, సర్వే, డిమార్కేషన్, డిపార్ట్మెంటల్ వెరిఫికేషన్, రికార్డ్ కంపారిజన్ చేపడతారు.
తెలంగాణలో నిషేధిత జాబితా కారణంగా ఎన్వోసీల కోసం ప్రజలు నెలల తరబడి తిరుగుతున్నారనే విమర్శలు రాజకీయంగా కూడా ముందుకు వచ్చాయి. బీఆర్ఎస్ నాయకుడు దాసోజు శ్రవణ్ కుమార్, “ఎన్వోసీ జారీకి గరిష్టంగా 30 రోజుల కాలపరిమితి విధించాలి. అప్లికేషన్ ఏ దశలో ఉందో ఆన్లైన్ ట్రాకింగ్ ఉండాలి” అని డిమాండ్ చేశారు. ప్రైవేట్ పట్టా భూములను నిషేధిత జాబితా నుంచి వెంటనే తొలగించాలని, జాప్యానికి కారణమైన అధికారులపై చర్యలు తీసుకోవాలని ఆయన అన్నారు.
అధికారుల విచక్షణాధికారాలపై కూడా ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టింది. మంత్రి పొంగులేటి శ్రీనివాస రెడ్డి, “సబ్ రిజిస్ట్రార్లకు విచక్షణాధికారాలు ఉండకూడదు. ఆన్లైన్లో ఏది ఉంటే దానికి ఆమోదం తెలిపే వరకే వారి అధికారాలను పరిమితం చేయాలి” అని అధికారులను ఆదేశించారు. పీఓబీ జాబితాలో ఉన్న ఆస్తుల రిజిస్ట్రేషన్లను గుడ్డిగా తిరస్కరించకుండా, 3 రోజుల సమయం తీసుకొని తిరస్కరణ కారణాలు తెలియజేయాలని ఆయన చెప్పారు. ప్రతి దరఖాస్తును తహసీల్దార్కు పంపకుండా నేరుగా కలెక్టర్కు పంపే విధానం అమలు చేయాలని కూడా సూచించారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్లో కూడా 2026లో సెక్షన్ 22A జాబితాల నిర్వహణ, అప్డేట్, భూముల చేర్పు, తొలగింపుపై సమగ్ర సూచనలు ప్రభుత్వ సంబంధిత రికార్డుల్లో ఉన్నాయి. కొన్ని ప్రత్యేక భూముల కేటగిరీలకు ప్రత్యేక చట్టపరమైన ప్రక్రియ ఉంటుంది. డాటెడ్ ల్యాండ్స్ చట్టం కింద అర్హత కలిగిన రికార్డులు అప్డేట్ అయిన తర్వాత సెక్షన్ 22A జాబితా నుంచి తొలగించడానికి ప్రత్యేక నిబంధన ఉన్నట్లు అధికారులు చెబుతున్నారు. 2026లో ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఒక కేసులో ప్రైవేట్ భూమిని 22A నిషేధిత జాబితాలో చేర్చడంలో చట్టబద్ధ ప్రక్రియ పాటించలేదని పేర్కొని డీ నోటిఫికేషన్కు ఆదేశించింది.
భూ యజమానులు ముందుగా తమ భూమి స్థితిని ఆన్లైన్ పోర్టల్స్లో, సబ్ రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయాల్లో, రెవెన్యూ రికార్డుల్లో తనిఖీ చేయాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు. పాత పత్రాలు, లింక్ డాక్యుమెంట్లు, ఈసీ, పాస్బుక్, మ్యూటేషన్ వివరాలు, కోర్టు ఉత్తర్వుల కాపీలు భద్రంగా ఉంచుకోవాలని చెబుతున్నారు. ప్రభుత్వ ఆదేశాల ప్రకారం భూముల రెగ్యులరైజేషన్కు సంబంధించిన జీవోలు, మెమోలు, భూసేకరణ ప్రొసీడింగ్స్, లే అవుట్ అనుమతులు వంటి పత్రాలను ఆన్లైన్లో అందుబాటులోకి తెచ్చే ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది. తదుపరి దశలో కలెక్టర్ల పరిశీలన, శాఖల రికార్డ్ వెరిఫికేషన్, అవసరమైతే కోర్టు విచారణల ఆధారంగా సమస్యల పరిష్కారం జరగనుంది.
