99TV News

    తెలంగాణలో సెక్షన్ 22A: భూముల రిజిస్ట్రేషన్ నిలిచిపోవడం

    తెలంగాణలో సెక్షన్ 22ఏ భూములపై సమీక్ష వేగవంతం చేసిన ప్రభుత్వం

    నిషేధిత జాబితాలో చేరిన భూములపై ఫిర్యాదులు పెరగడంతో రిజిస్ట్రేషన్లు, రికార్డుల పరిశీలనకు జిల్లాలకు తాజా ఆదేశాలు

    హైదరాబాద్, 2026 ఆగస్టు 18 —

    తెలంగాణలో రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్, 1908లోని సెక్షన్ 22ఏ కింద నిషేధిత ఆస్తుల జాబితాలో ఉన్న భూములపై ప్రభుత్వం 2026 ఆగస్టు 18న హైదరాబాద్‌లో ఉన్నతస్థాయి సమీక్ష చేపట్టి, పెండింగ్ దరఖాస్తుల పరిష్కారాన్ని వేగవంతం చేయాలని రెవెన్యూ అధికారులకు ఆదేశాలు ఇచ్చింది.

    ప్రభుత్వ భూములు, దేవాదాయ, వక్ఫ్, ఫారెస్ట్, భూదాన్, సీలింగ్, వివాదాస్పద భూములు, అలాగే రికార్డుల అస్పష్టత కారణంగా రిజిస్ట్రేషన్లకు నిలిచిపోయిన ప్రైవేట్ ఆస్తులపై రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఫిర్యాదులు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఈ సమీక్షకు ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది. నిషేధిత జాబితాలో ఏ భూమి ఎందుకు చేర్చబడింది, ఆ నిర్ణయానికి ఆధారమైన రికార్డులు ఏమిటి, నిజంగా ప్రభుత్వ ప్రయోజనం ఉందా, లేక ప్రైవేట్ హక్కులు అనవసరంగా అడ్డంకిలో పడ్డాయా అనే అంశాలను జిల్లా స్థాయిలో మళ్లీ పరిశీలించాలని అధికారులు చెప్పారు. భూమి యాజమాన్యంపై స్పష్టత లేకపోవడం వల్ల అమ్మకాలు, కొనుగోళ్లు, మోర్ట్‌గేజ్‌లు, బ్యాంక్ లోన్లు, అపార్ట్‌మెంట్ రిజిస్ట్రేషన్లు ప్రభావితమవుతున్నాయని ఫిర్యాదుదారులు చెబుతున్నారు.

    రెవెన్యూ శాఖకు చెందిన ఒక ఉన్నతాధికారి 2026 ఆగస్టు 18న హైదరాబాద్‌లో సమీక్ష అనంతరం మాట్లాడుతూ, “ప్రభుత్వ భూముల రక్షణ మా ప్రధాన బాధ్యత. అయితే చట్టబద్ధమైన ప్రైవేట్ యాజమాన్యాలపై అన్యాయం జరగకుండా ప్రతి దరఖాస్తును రికార్డుల ఆధారంగా పరిశీలించాలని జిల్లాలకు స్పష్టమైన సూచనలు ఇచ్చాం,” అన్నారు. అదే అధికారి, “సెక్షన్ 22ఏ జాబితా స్థిరమైనది కాదు; తప్పుగా చేర్చబడిన కేసుల్లో సరిదిద్దే అవకాశం ఉంది. కానీ ప్రభుత్వ, వక్ఫ్, దేవాదాయ, ఫారెస్ట్ భూములపై ఏ సడలింపూ ఉండదు,” అని చెప్పారు.

    సెక్షన్ 22ఏ కింద నోటిఫై చేసిన ఆస్తుల రిజిస్ట్రేషన్‌ను సబ్ రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయాలు సాధారణంగా స్వీకరించవు. భూమి ప్రభుత్వానికి చెందినదా, ప్రజా ప్రయోజనానికి కేటాయించబడిందా, కోర్ట్ లేదా అధికారిక వివాదంలో ఉందా, ఏదైనా చట్టం కింద బదిలీకి నిషేధం ఉందా అనే అంశాల ఆధారంగా ఆస్తులు ఈ జాబితాలో చేరతాయి. తెలంగాణలో భూ రికార్డుల చరిత్ర సంక్లిష్టంగా ఉండటం, పాత సర్వే నంబర్లు, ఇనాం, జాగీర్, పట్టా, అసైన్డ్ భూములు, భూదాన్, సీలింగ్, ఫారెస్ట్ సరిహద్దుల మధ్య తేడాలు స్పష్టంగా లేకపోవడం వల్ల అనేక చోట్ల యాజమాన్య వివాదాలు కొనసాగుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితిలో చట్టబద్ధ రక్షణ అవసరమని ప్రభుత్వం చెబుతుండగా, అమలు విధానంలో పారదర్శకత లేకపోతే సామాన్యులు ఇబ్బందులు పడతారని బాధితులు అంటున్నారు.

    రిజిస్ట్రేషన్ శాఖకు వచ్చిన ఫిర్యాదులలో ఎక్కువ భాగం ఒకే సర్వే నంబర్‌లో కొంత భాగం మాత్రమే ప్రభుత్వ లేదా వివాదాస్పద భూమిగా ఉన్నప్పటికీ, మొత్తం విస్తీర్ణం బ్లాక్ కావడం, పాత రికార్డులు డిజిటల్ రికార్డులతో సరిపోకపోవడం, వారసత్వ మార్పులు పెండింగ్‌లో ఉండటం వంటి అంశాలకు సంబంధించినవని అధికారులు చెబుతున్నారు. పట్టాదారు పాస్‌బుక్ ఉన్న భూమి కూడా సబ్ రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయంలో నిషేధిత జాబితాగా కనబడితే కొనుగోలుదారులు వెనక్కి తగ్గుతున్నారని రియల్ ఎస్టేట్ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. బ్యాంకులు కూడా టైటిల్ క్లియరెన్స్ లేకుండా లోన్లు మంజూరు చేయడంలో జాగ్రత్తపడుతున్నాయి.

    హైదరాబాద్, రంగారెడ్డి, మేడ్చల్ మల్కాజ్‌గిరి, సంగారెడ్డి, యాదాద్రి భువనగిరి వంటి వేగంగా పట్టణీకరణ జరిగిన ప్రాంతాల్లో సమస్య మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. భూముల ధరలు అధికంగా ఉండటం, చిన్న ప్లాట్లు, వెంచర్లు, అపార్ట్‌మెంట్ ప్రాజెక్టులు, మోర్ట్‌గేజ్ ఆధారిత ఫైనాన్స్ ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల ఒక సర్వే నంబర్‌పై నిషేధం పడితే వందలాది కుటుంబాలు, డెవలపర్లు, కొనుగోలుదారులు ప్రభావితమవుతున్నారు. కొందరు కొనుగోలుదారులు అడ్వాన్స్ చెల్లించిన తర్వాత రిజిస్ట్రేషన్ నిలిచిపోయిందని, కొందరు తమ భూములను అమ్మి కుటుంబ అవసరాలు తీర్చుకోవాలని చూసినా లావాదేవీలు పూర్తికావడం లేదని అధికారులకు దరఖాస్తులు అందజేశారు.

    స్టాంపులు, రిజిస్ట్రేషన్ శాఖలో పనిచేసిన ఒక సీనియర్ అధికారి హైదరాబాద్‌లో 2026 ఆగస్టు 18న మాట్లాడుతూ, “సబ్ రిజిస్ట్రార్ స్థాయిలో అధికారి స్వయంగా యాజమాన్యాన్ని నిర్ణయించలేడు. అతని ముందు ఉన్న నిషేధిత జాబితా, ప్రభుత్వ ఆదేశాలు, కోర్ట్ ఉత్తర్వులు ప్రధాన ఆధారం. అందుకే అసలు పరిష్కారం రెవెన్యూ రికార్డుల సరిదిద్దడంలోనే ఉంది,” అన్నారు. ఆయన మాటల్లో, రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంలో కనిపించే నిరాకరణ చాలా సందర్భాల్లో రెవెన్యూ, ఫారెస్ట్, దేవాదాయ, వక్ఫ్ లేదా స్థానిక సంస్థల రికార్డుల మధ్య సమన్వయ లోపానికి చివరి దశ మాత్రమే.

    HIGHLIGHTS

    - సెక్షన్ 22ఏ కింద నిషేధిత ఆస్తులపై ప్రభుత్వం సమీక్ష చేపట్టింది

    - జిల్లా స్థాయిలో రికార్డుల పునఃపరిశీలనకు ఆదేశాలు

    - హైదరాబాద్ పరిసరాల్లో రిజిస్ట్రేషన్ నిలిచిన కేసులు అధికం

    - ప్రైవేట్ హక్కులకు నష్టం కలగకూడదని అధికారులు చెప్పారు

    - ప్రభుత్వ, వక్ఫ్, దేవాదాయ, ఫారెస్ట్ భూముల రక్షణపై దృష్టి

    రాష్ట్రంలో భూములపై ప్రజల పెట్టుబడి భావజాలం కూడా ఈ సమస్యకు సామాజిక కోణాన్ని ఇస్తోంది. ఉద్యోగులు, చిన్న వ్యాపారులు, విదేశాల్లో పనిచేసే తెలంగాణవారు, రైతు కుటుంబాలు తమ పొదుపులను స్థలం, ఫ్లాట్ లేదా వ్యవసాయ భూమి రూపంలో పెట్టుబడి పెడుతుంటారు. ఆస్తి రిజిస్ట్రేషన్ నిలిచిపోయినప్పుడు డబ్బు చిక్కుకుపోవడం, కుటుంబ అవసరాలు ఆలస్యం కావడం, లోన్ చెల్లింపులపై ఒత్తిడి పెరగడం వంటి సమస్యలు వస్తున్నాయని బాధితుల సంఘాలు చెబుతున్నాయి. కొన్ని కేసుల్లో పెళ్లిళ్లు, వైద్య ఖర్చులు, విద్య, అప్పుల తీర్చివేత కోసం భూమి అమ్మాలనుకున్న కుటుంబాలు కూడా నిషేధిత జాబితా కారణంగా ఆగిపోతున్నాయని వారి వినతిపత్రాల్లో పేర్కొన్నారు.

    రియల్ ఎస్టేట్ డెవలపర్లు మాత్రం విధానం స్పష్టంగా ఉండాలని కోరుతున్నారు. హైదరాబాద్‌కు చెందిన ఒక రియల్ ఎస్టేట్ అసోసియేషన్ ప్రతినిధి 2026 ఆగస్టు 18న మాట్లాడుతూ, “ప్రభుత్వ భూమిని కాపాడటానికి ఎవరికీ అభ్యంతరం లేదు. కానీ ఒక ప్రాజెక్టు ప్రారంభించే ముందు డిజిటల్ పోర్టల్‌లో స్పష్టమైన టైటిల్ స్థితి కనిపించాలి. కొనుగోలుదారు అడ్వాన్స్ ఇచ్చిన తర్వాత లేదా బ్యాంక్ లోన్ ప్రాసెస్ అయిన తర్వాత నిషేధం బయటపడితే మార్కెట్‌పై నమ్మకం దెబ్బతింటుంది,” అన్నారు. ఆయన ప్రకారం, ప్రత్యేక టైమ్‌లైన్‌తో అప్పీలు పరిష్కరించే వ్యవస్థ ఉంటే కొనుగోలుదారులు, డెవలపర్లు, బ్యాంకులు ఒకే విధంగా నిర్ణయాలు తీసుకోగలుగుతారు.

    ప్రభుత్వ వర్గాల ప్రకారం, ప్రస్తుత పరిపాలన 2023 డిసెంబర్ తర్వాత కొత్తగా చేర్చిన కేసులు, గతంలో నోటిఫై చేసిన కేసులు, కోర్ట్ వివాదాల్లో ఉన్న కేసులు, రికార్డు లోపాల వల్ల తాత్కాలికంగా నిలిచిన కేసులు అనే విభజనతో సమీక్షను కొనసాగిస్తోంది. జిల్లాల కలెక్టర్లు, రెవెన్యూ డివిజనల్ అధికారులు, తహసీల్దార్లు, సర్వే శాఖ, రిజిస్ట్రేషన్ శాఖల నుంచి వివరాలు సేకరించాలని సూచనలు వెళ్లాయి. ఒకే సర్వే నంబర్‌లో వాస్తవ స్థితి తెలుసుకోవడానికి ఫీల్డ్ సర్వే, పాత పహాణీలు, సేత్వార్, టిప్పన్, ఫైసల్ పట్టీ, కోర్ట్ రికార్డులు, స్థానిక సంస్థల మ్యాపులు, ఉపగ్రహ చిత్రాలను కలిపి పరిశీలించే విధానాన్ని అధికారులు సూచిస్తున్నారు.

    అవినీతి ఆరోపణలు కూడా ఈ చర్చలో ప్రధానంగా వినిపిస్తున్నాయి. రెవెన్యూ కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సి వస్తే ఫైళ్లు ఆలస్యమవుతున్నాయని, కొందరు మధ్యవర్తులు క్లియరెన్స్ పేరుతో డబ్బులు కోరుతున్నారని బాధితులు ఆరోపిస్తున్నారు. ప్రభుత్వం ఈ ఆరోపణలను తీవ్రంగా తీసుకోవాలని, ప్రతి దరఖాస్తుకు ఆన్‌లైన్ ట్రాకింగ్ నంబర్, గడువు, కారణాలతో కూడిన నిర్ణయం, అప్పీల్ అవకాశాన్ని కల్పించాలని పరిపాలనా నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అవినీతిపై ఫిర్యాదులు అందితే అవినీతి నిరోధక శాఖ, విజిలెన్స్ విభాగాలు పరిశీలిస్తాయని అధికారులు చెబుతున్నారు.

    విపక్షాలు ఈ అంశాన్ని రాజకీయంగా కూడా లేవనెత్తుతున్నాయి. నగర ప్రాంతాల్లో జీహెచ్ఎంసీ పరిధి, హెచ్ఎండీఏ పరిధిలో ఆస్తుల లావాదేవీలు నేరుగా మధ్యతరగతి కుటుంబాలను ప్రభావితం చేస్తున్నందున, పరిష్కారం ఆలస్యమైతే ప్రజా అసంతృప్తి పెరుగుతుందని రాజకీయ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. అయితే ప్రభుత్వం మాత్రం భూ కబ్జాలు, చెరువుల ఆక్రమణలు, ప్రభుత్వ భూముల అక్రమ విక్రయాల నేపథ్యంలో కఠిన పరిశీలన తప్పనిసరి అని చెబుతోంది. హైదరాబాద్ పరిసరాల్లో పలు దశాబ్దాలుగా చెరువులు, కుంటలు, ప్రభుత్వ ఖాళీ భూములపై ఆక్రమణల ఆరోపణలు ఉండటంతో, రికార్డుల శుద్ధి ప్రజా ప్రయోజనానికి అవసరమని అధికార వర్గాలు అంటున్నాయి.

    రెవెన్యూ పరిపాలనలో పనిచేసిన మరో మాజీ అధికారి 2026 ఆగస్టు 18న మాట్లాడుతూ, “సమస్యను రెండు అంచుల్లో చూడాలి. ఒక వైపు ప్రభుత్వ ఆస్తులను రక్షించాలి. మరో వైపు నిజమైన పట్టాదారును సంవత్సరాల తరబడి కార్యాలయాల చుట్టూ తిప్పకూడదు. ఇందుకు జిల్లా స్థాయిలో బాధ్యత, రాష్ట్ర స్థాయిలో మానిటరింగ్ తప్పనిసరి,” అన్నారు. ఆయన ప్రకారం, నిషేధిత జాబితా రూపొందించే సమయంలో సర్వే నంబర్ స్థాయిలో కాకుండా భాగాల వారీగా ఖచ్చితమైన జియో రిఫరెన్స్ మ్యాపింగ్ చేయకపోతే, భవిష్యత్తులో ఇదే సమస్య మళ్లీ పునరావృతమవుతుంది.

    ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం ముందున్న ప్రధాన సవాలు నిషేధిత జాబితాలో ఉన్న ప్రతి ఆస్తికి స్పష్టమైన కారణం చూపించడం, తప్పుగా చేర్చిన వాటిని త్వరగా తొలగించడం, నిజంగా రక్షణ అవసరమైన ప్రభుత్వ లేదా ప్రజా ఆస్తులపై కఠిన చర్యలు కొనసాగించడం. ఈ ప్రక్రియలో సాంకేతిక వేదికలు, జిల్లా రెవెన్యూ యంత్రాంగం, సబ్ రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయాలు, బ్యాంకులు, స్థానిక సంస్థల మధ్య సమన్వయం కీలకం. అధికారులు వచ్చే వారాల్లో జిల్లాల నుంచి సమగ్ర నివేదికలు తీసుకుని, పెండింగ్ ఫిర్యాదుల పరిష్కారానికి ప్రత్యేక షెడ్యూల్ ప్రకటించే అవకాశం ఉందని చెప్పారు.