కస్టడీ టార్చర్ వివాదంలో వీసీ సజ్జనార్కు హైకోర్టు ధిక్కరణ నోటీసులు
కోర్టు మార్గదర్శకాలు పాటించలేదన్న పిటిషన్పై వివరణ కోరిన తెలంగాణ హైకోర్టు; కౌంటర్ దాఖలుకు ఆదేశం
కస్టడీ టార్చర్ ఆరోపణలకు సంబంధించిన కోర్టు ధిక్కరణ పిటిషన్పై తెలంగాణ హైకోర్టు ప్రముఖ ఐపీఎస్ అధికారి, తెలంగాణ ఆర్టీసీ ఎండీ వీసీ సజ్జనార్కు నోటీసులు జారీ చేసింది. పోలీసు కస్టడీలో హింస, మానవ హక్కుల రక్షణపై గత కోర్టు ఆదేశాల అమలు విషయంలో వివరణ ఇవ్వాలని న్యాయస్థానం ఆదేశించింది.
ఈ వ్యవహారంలో దాఖలైన ధిక్కరణ పిటిషన్ను విచారించిన హైకోర్టు, సంబంధిత అధికారుల నుంచి కౌంటర్ కోరింది. పోలీసు విచారణ సమయంలో కస్టడీలో ఉన్న వ్యక్తుల హక్కులను కాపాడటానికి సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టులు పలు సందర్భాల్లో జారీ చేసిన మార్గదర్శకాలు అమలులో ఉన్నాయా లేదా అన్న అంశం విచారణలో ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. పిటిషనర్ తరఫు న్యాయవాదులు, “కోర్టు ఆదేశాలు కేవలం పత్రాలపై ఉండకూడదు; కస్టడీలో ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి భద్రతకు అవి అమలులో కనిపించాలి” అని వాదనల సందర్భంగా పేర్కొన్నారు.
పిటిషన్లో ప్రస్తావించిన ఆరోపణలు పోలీసు విచారణ పద్ధతులు, కస్టడీ నిర్వహణ, వైద్య పరీక్షలు, కుటుంబ సభ్యులకు సమాచారం ఇవ్వడం వంటి అంశాలకు సంబంధించినవిగా న్యాయవాదుల వాదనల్లో వెల్లడైంది. చట్టపరమైన ప్రక్రియలో నిందితుడైనా, అనుమానితుడైనా రాజ్యాంగ పరిరక్షణలకు అర్హుడేనని పిటిషనర్ వైపు కోర్టు దృష్టికి తీసుకువచ్చింది. ఈ దశలో ఆరోపణలపై తుది అభిప్రాయం వ్యక్తం చేయకుండా, వివరణ కోరడమే సరైన ప్రక్రియగా బెంచ్ భావించినట్లు కోర్టు ఆదేశాల నుంచి స్పష్టమవుతోంది.
వీసీ సజ్జనార్ ప్రస్తుతం తెలంగాణ ఆర్టీసీ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్గా పనిచేస్తున్నారు. గతంలో ఆయన పోలీసు శాఖలో వివిధ కీలక బాధ్యతలు నిర్వహించారు. ఉన్నత స్థాయి ఐపీఎస్ అధికారికి కోర్టు ధిక్కరణ నోటీసులు జారీ కావడం పరిపాలనా, పోలీసు వర్గాల్లో చర్చకు దారితీసింది. అయితే నోటీసు జారీ అనేది ఆరోపణలు నిర్ధారించబడినట్టుకాదని, సంబంధితులు తమ వివరణను కోర్టుకు సమర్పించే అవకాశం కల్పించడమేనని న్యాయవర్గాలు పేర్కొన్నాయి.
HIGHLIGHTS
- వీసీ సజ్జనార్కు హైకోర్టు ధిక్కరణ నోటీసులు
- కస్టడీ టార్చర్ ఆరోపణలపై పిటిషన్ విచారణ
- కోర్టు మార్గదర్శకాల అమలుపై వివరణ కోరింపు
- సంబంధిత అధికారులకు కౌంటర్ దాఖలు ఆదేశం
కస్టడీ టార్చర్ ఆరోపణలపై భారత న్యాయస్థానాలు గతంలో పలుమార్లు గట్టి వ్యాఖ్యలు చేశాయి. విచారణ అవసరం పేరుతో వ్యక్తిగత గౌరవాన్ని దెబ్బతీసే చర్యలు అనుమతించబడవని సుప్రీంకోర్టు తీర్పుల్లో స్పష్టం చేసింది. పిటిషనర్ తరఫు వాదనలో, “కస్టడీ అనేది చట్టపరమైన నియంత్రిత పరిస్థితి మాత్రమే; అది శిక్షా విధానం కాదు” అని న్యాయవాది కోర్టులో పేర్కొన్నట్లు కేసు వాదనలకు సంబంధించిన వివరాలు తెలిపాయి. నిందితుడిపై నేర ఆరోపణ ఉన్నప్పటికీ, అతని శారీరక భద్రత రాష్ట్ర బాధ్యత అని వాదించారు.
రాష్ట్రం తరఫు న్యాయ ప్రతినిధులు, కోర్టు జారీ చేసిన నోటీసుల మేరకు వివరాలు సమర్పిస్తామని తెలిపారు. సంబంధిత శాఖల నుంచి రికార్డులు సేకరించాల్సి ఉంటుందని, కోర్టు ఆదేశాలకు అనుగుణంగా సమాధానం దాఖలు చేస్తామని వారు పేర్కొన్నారు. ఒక ప్రభుత్వ న్యాయవాది విచారణ సందర్భంగా, “కోర్టు కోరిన అంశాలపై సంబంధిత అధికారుల నుంచి సమాచారం తీసుకుని సమగ్ర కౌంటర్ దాఖలు చేస్తాం” అని చెప్పారు.
ఈ కేసులో హైకోర్టు తదుపరి విచారణలో ప్రధానంగా రెండు అంశాలు పరిశీలించే అవకాశం ఉంది. మొదట, పిటిషన్లో పేర్కొన్న సంఘటనల సమయంలో కోర్టు మార్గదర్శకాలు అమలయ్యాయా అన్నది. రెండవది, ఆ మార్గదర్శకాల అమలులో లోపం ఉంటే దానికి బాధ్యత ఎవరిదన్నది. కోర్టు ధిక్కరణ వ్యవహారాల్లో ఉద్దేశపూర్వక నిర్లక్ష్యం, ఆదేశాల స్పష్టత, అమలుకు బాధ్యత వహించిన అధికారుల పాత్ర వంటి అంశాలు సాధారణంగా కీలకంగా పరిగణించబడతాయి.
మానవ హక్కుల న్యాయవాదులు ఈ పరిణామాన్ని పోలీసు బాధ్యతాయుత వ్యవస్థపై మరోసారి దృష్టి సారించే సందర్భంగా చూస్తున్నారు. ఒక హక్కుల కార్యకర్త, హైదరాబాద్లో స్పందిస్తూ, “కస్టడీలో ఉన్న వ్యక్తి బయట ప్రపంచంతో సంబంధం కోల్పోయిన స్థితిలో ఉంటాడు; ఆ సమయంలో చట్టపరమైన పర్యవేక్షణ మరింత కఠినంగా ఉండాలి” అని అన్నారు. అదే సమయంలో, పోలీసు వర్గాలు విచారణ ప్రక్రియల్లో అధికారులపై వచ్చే ఆరోపణలు కోర్టు ముందు పూర్తి రికార్డులతోనే పరిశీలించబడాలని పేర్కొంటున్నాయి.
హైకోర్టు నోటీసుల నేపథ్యంలో సజ్జనార్ సహా సంబంధిత అధికారులు నిర్దేశిత గడువులో తమ కౌంటర్ దాఖలు చేయాల్సి ఉంది. తదుపరి విచారణలో ఆ సమాధానాలను పరిశీలించిన తరువాత కోర్టు ధిక్కరణ చర్యలను కొనసాగించాలా, మరిన్ని వివరాలు కోరాలా లేదా ఇతర ఆదేశాలు ఇవ్వాలా అన్నది నిర్ణయించనుంది.
