27 బస్సుల నుంచి 10,173 బస్సుల దాకా టీజీఎస్‌ఆర్టీసీ ప్రస్థానం
1932లో 9 రూట్లతో మొదలైన ప్రజారవాణా వ్యవస్థ, నేడు తెలంగాణలో లక్షలాది మందికి ప్రధాన ప్రయాణ ఆధారంగా నిలుస్తోంది
తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ 9 దశాబ్దాల ప్రయాణంలో 27 బస్సుల స్థాయి నుంచి 10,173 బస్సుల నెట్‌వర్క్‌గా విస్తరించింది. నిజాం కాలంలో 1932లో ప్రారంభమైన ప్రజారవాణా వ్యవస్థ, నేడు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 2,899 రూట్లలో రోజూ 35.04 లక్షల కి.మీ. సేవలు అందిస్తోంది.
టీజీఎస్‌ఆర్టీసీ అధికారులు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, ప్రస్తుతం సంస్థకు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 97 బస్‌ డిపోలు ఉండగా, 37,699 మంది ఉద్యోగులు సేవలందిస్తున్నారు. రోజువారీ ప్రయాణ అవసరాల్లో గ్రామాలు, పట్టణాలు, నగరాలు, పొరుగు రాష్ట్రాల మధ్య కనెక్టివిటీని సంస్థ నిర్వహిస్తోంది. “ప్రజల నమ్మకమే సంస్థకు ప్రధాన బలం. అందుబాటు, భద్రత, సమయపాలనపై దృష్టి పెట్టి సేవలను విస్తరిస్తున్నాం,” అని టీజీఎస్‌ఆర్టీసీ మేనేజ్‌మెంట్‌ ప్రతినిధి సోమవారం హైదరాబాద్‌లో తెలిపారు.
సంస్థ చరిత్ర 1932లో ‘నిజాం స్టేట్‌ రైల్, రోడ్‌ ట్రాన్స్‌పోర్ట్‌ డిపార్ట్‌మెంట్‌’గా మొదలైంది. అప్పట్లో ఇంగ్లాండ్, స్కాట్లాండ్‌ల నుంచి దిగుమతి చేసిన 27 బస్సులు మాత్రమే ఉండేవి. అవి 9 రూట్లలో రోజుకు 284 కి.మీ. దూరం నడిచేవి. కాచిగూడ, నార్కట్‌పల్లి, కాజీపేటల్లో మాత్రమే డిపోలు ఉండటం వల్ల బస్సు ప్రయాణం పరిమిత వర్గానికే అందుబాటులో ఉండేది. స్వాతంత్య్రానంతరం 1958లో ఏపీఎస్‌ఆర్టీసీగా సంస్థ రూపుదిద్దుకుంది. 2014లో తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటుతో టీజీఎస్‌ఆర్టీసీ స్వతంత్ర ప్రస్థానం ప్రారంభించింది.
HIGHLIGHTS
- 1932లో 27 బస్సులతో ప్రారంభం
- ప్రస్తుతం మొత్తం 10,173 బస్సులు
- రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 97 బస్‌ డిపోలు
- రోజూ 35.04 లక్షల కి.మీ. సేవలు
- 1,050 ఎలక్ట్రిక్‌ బస్సులు నడుస్తున్నాయి
ప్రస్తుత బస్సుల సంఖ్యలో ప్రత్యేక అంశంగా 553 బస్సులకు పొదుపు సంఘాల మహిళలు యజమానులుగా ఉన్నారని అధికారులు తెలిపారు. ప్రజారవాణాలో భాగస్వామ్య నమూనాలను పెంచేందుకు ఈ విధానం ఉపయోగపడుతోందని సంస్థ వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. “మహిళల భాగస్వామ్యం కేవలం ప్రయాణికుల రూపంలోనే కాకుండా యాజమాన్య స్థాయిలోనూ కనిపిస్తోంది. ఇది సామాజిక, ఆర్థిక ప్రాధాన్యం ఉన్న పరిణామం,” అని సంస్థకు చెందిన ఒక సీనియర్‌ అధికారి చెప్పారు.
పర్యావరణహిత రవాణా వైపు అడుగులుగా టీజీఎస్‌ఆర్టీసీ ఎలక్ట్రిక్‌ బస్సుల వినియోగాన్ని పెంచుతోంది. ప్రస్తుతం 1,050 ఎలక్ట్రిక్‌ బస్సులు నడుస్తుండగా, వాటిలో 540 గ్రేటర్‌ హైదరాబాద్‌లో, 510 జిల్లాల్లో సేవలు అందిస్తున్నాయి. డీజిల్‌పై ఆధారాన్ని తగ్గించడంతో పాటు కాలుష్యాన్ని తగ్గించడమే లక్ష్యమని సంస్థ అధికారులు తెలిపారు. “ఎలక్ట్రిక్‌ బస్సుల విస్తరణను దశలవారీగా కొనసాగిస్తాం. నగర రవాణాతో పాటు జిల్లా మార్గాల్లోనూ వాటి వినియోగాన్ని పెంచడం ప్రాధాన్యం,” అని టీజీఎస్‌ఆర్టీసీ అధికారి తెలిపారు.
2023 డిసెంబరు నుంచి ఆర్డినరి, ఎక్స్‌ప్రెస్‌ బస్సుల్లో మహిళలకు ఉచిత ప్రయాణం అమలులోకి రావడంతో ప్రయాణికుల రద్దీ గణనీయంగా పెరిగిందని సంస్థ వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. గతంలో కొన్ని మార్గాల్లో సిబ్బంది ప్రయాణికుల కోసం వేచి ఉండాల్సిన పరిస్థితి ఉండగా, ఇప్పుడు అనేక రూట్లలో ప్రయాణికులే బస్సుల కోసం ఎదురు చూస్తున్నారని అధికారులు వివరించారు. పెరిగిన డిమాండ్‌ను దృష్టిలో పెట్టుకుని రూట్ల ప్రణాళిక, బస్సుల కేటాయింపు, డిపో స్థాయి నిర్వహణపై సంస్థ మరింత కసరత్తు చేస్తోంది.
రాబోయే నెలల్లో ప్రయాణికుల రద్దీ ఎక్కువగా ఉన్న మార్గాలపై సమీక్ష నిర్వహించి, అవసరమైన చోట అదనపు సర్వీసులు, ఎలక్ట్రిక్‌ బస్సుల విస్తరణ, డిపో స్థాయి సౌకర్యాల మెరుగుదలపై నిర్ణయాలు తీసుకోనున్నట్లు టీజీఎస్‌ఆర్టీసీ వర్గాలు తెలిపాయి. 27 బస్సులతో ప్రారంభమైన ప్రయాణం 10 వేలకుపైగా బస్సుల స్థాయికి చేరిన నేపథ్యంలో, సంస్థ తదుపరి దశను హరిత రవాణా, మహిళా ప్రయాణ భద్రత, గ్రామీణ కనెక్టివిటీపై కేంద్రీకరించనుంది.