హనుమకొండ వేయి స్తంభాల ఆలయంలో ద్వారపాలకుల పునరుద్ధరణ ప్రారంభించిన ఏఎస్ఐ
కళ్యాణ మండపం పునర్నిర్మాణ పనుల కొనసాగింపుగా శిల్పాల పరిరక్షణకు ప్రత్యేక రసాయన, నిర్మాణ పద్ధతులు అమలు
తెలంగాణలోని హనుమకొండ వేయి స్తంభాల ఆలయంలో ద్వారపాలక శిల్పాల పునరుద్ధరణ పనులను భారత పురావస్తు సర్వే అధికారులు ఈ వారం ప్రారంభించారు. కాకతీయుల శిల్పకళా వారసత్వాన్ని కాపాడే లక్ష్యంతో, కళ్యాణ మండపం పునర్నిర్మాణ పనులకు అనుసంధానంగా ఈ చర్య చేపట్టారు.
ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్న ద్వారపాలక విగ్రహాలపై కాలగమనంలో ఏర్పడిన దెబ్బతినివేత, ఉపరితల మురికి, వాతావరణ ప్రభావాలను తగ్గించేందుకు ఏఎస్ఐ నిపుణులు దశలవారీ సంరక్షణ ప్రక్రియను అమలు చేస్తున్నారు. శిల్పాల నిర్మాణ స్థిరత్వాన్ని ముందుగా అంచనా వేసి, ఆపై శుభ్రపరిచే చర్యలు, రసాయన పరిరక్షణ, అవసరమైన చోట సూక్ష్మ మరమ్మతులు చేపడుతున్నారు. ఆలయానికి వచ్చే భక్తులు, సందర్శకుల రాకపోకలకు ఇబ్బంది కలగకుండా పనుల ప్రాంతాన్ని నియంత్రితంగా ఉంచినట్లు అధికారులు తెలిపారు.
ఏఎస్ఐ హైదరాబాద్ సర్కిల్కు చెందిన అధికారులు ఆలయ పనుల పురోగతిని పరిశీలిస్తూ, శిల్పాల అసలు రూపాన్ని కాపాడడమే ప్రధాన లక్ష్యమని చెప్పారు. “ద్వారపాలక శిల్పాలపై ఎలాంటి కొత్త అలంకరణ చేయడం లేదు; వాటి అసలు శిల్పరూపం, రాతి స్వభావం నిలిచేలా పరిరక్షణ మాత్రమే చేస్తున్నాం,” అని ఏఎస్ఐ సీనియర్ కన్జర్వేషన్ అధికారి హనుమకొండలో మంగళవారం చెప్పారు. పునరుద్ధరణలో ఉపయోగించే ప్రతి పదార్థం ముందుగా పరీక్షించి, రాతికి హాని కలగదని నిర్ధారించిన తర్వాతే ఉపయోగిస్తున్నామని ఆయన తెలిపారు.
కాకతీయుల కాలానికి చెందిన ఈ ఆలయం శిల్పకళ, స్తంభ నిర్మాణం, నంది మండపం, కళ్యాణ మండపం అవశేషాల వల్ల ప్రసిద్ధి చెందింది. గత కొన్నేళ్లుగా కళ్యాణ మండపం పునర్నిర్మాణం, విడిపోయిన శిల్ప భాగాల గుర్తింపు, సంఖ్యీకరణ, మళ్లీ అమరిక వంటి పనులు కొనసాగుతున్నాయి. ద్వారపాలకుల పునరుద్ధరణ కూడా అదే విస్తృత సంరక్షణ ప్రాజెక్ట్లో భాగంగా చేపట్టబడింది. ఆలయ నిర్మాణంలోని ప్రతి భాగం చారిత్రక ఆధారంగా పరిగణించబడుతున్నందున, పనులు వేగం కంటే ఖచ్చితత్వానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నాయని అధికారులు చెప్పారు.
HIGHLIGHTS
- హనుమకొండ వేయి స్తంభాల ఆలయంలో ద్వారపాలక శిల్పాల పునరుద్ధరణ ప్రారంభం
- కళ్యాణ మండపం పనులతో అనుసంధానంగా సంరక్షణ చర్యలు
- శిల్పాల అసలు రూపం కాపాడడమే ఏఎస్ఐ లక్ష్యం
- పనులు దశలవారీగా, నిపుణుల పర్యవేక్షణలో కొనసాగుతాయి
ఆలయ అర్చకులు, స్థానిక వారసత్వాభిమానులు ఈ పనులను స్వాగతించారు. “ద్వారపాలకులు ఆలయ ప్రవేశ అనుభవంలో ముఖ్యమైన భాగం. ఇవి శుభ్రంగా, స్థిరంగా కనిపిస్తే భక్తులకు ఆలయ వైభవం మరింత స్పష్టంగా తెలుస్తుంది,” అని ఆలయ అర్చకుడు హనుమకొండలో చెప్పారు. అయితే పనుల సమయంలో భక్తుల దర్శనానికి అంతరాయం రాకుండా చూసుకోవాలని ఆయన కోరారు. అధికారులు దర్శన మార్గాలను యథాతథంగా ఉంచుతూ, అవసరమైన చోట తాత్కాలిక భద్రతా సూచికలు ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు తెలిపారు.
స్థానిక చరిత్ర పరిశోధకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, వేయి స్తంభాల ఆలయంలోని ప్రతి శిల్ప భాగం కాకతీయ యుగంలోని సాంకేతిక నైపుణ్యానికి ఆధారంగా నిలుస్తుంది. “ఇలాంటి పునరుద్ధరణలో శిల్పం మెరిసేలా చేయడం కాదు, అది తన వయస్సు, చరిత్రతో కలిసి నిలిచి ఉండేలా చూడటం ముఖ్యం,” అని కాకతీయ వారసత్వ పరిశోధకుడు హనుమకొండలో చెప్పారు. శిల్పాలపై గతంలో జరిగిన మానవ జోక్యాల గుర్తింపూ, అసలు రాతి ఉపరితలాన్ని కాపాడే విధానమూ సమానంగా కీలకమని ఆయన అన్నారు.
పునరుద్ధరణ పనులు పూర్తయ్యే వరకు ఏఎస్ఐ అధికారులు శిల్పాల పరిస్థితిపై మధ్యంతర సమీక్షలు నిర్వహించనున్నారు. అవసరమైతే అదనపు నిర్మాణ మద్దతు, తేమ నియంత్రణ చర్యలు చేపట్టే అవకాశం ఉంది. ఆలయ ప్రాంగణంలో కొనసాగుతున్న కళ్యాణ మండపం సంబంధిత పనులతో సమన్వయం చేసి, ద్వారపాలక శిల్పాల పునరుద్ధరణ తదుపరి దశల షెడ్యూల్ను అధికారులు ఖరారు చేయనున్నారు.
