రైతులకు రూ. 813 కోట్ల పరిహారం వెంటనే చెల్లించాలి: ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి
భూసేకరణ, ఆర్అండ్ఆర్ నిధులు ఖాతాల్లో నిల్వ ఉండటంపై మంత్రి అసంతృప్తి; కలెక్టర్లకు గడువు విధింపు
భూసేకరణ కారణంగా నష్టపోయిన రైతులకు చెల్లించాల్సిన రూ. 813 కోట్ల పరిహారాన్ని తక్షణమే పంపిణీ చేయాలని తెలంగాణ నీటిపారుదల, పౌరసరఫరాల శాఖ మంత్రి ఎన్. ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి జిల్లా కలెక్టర్లను సోమవారం వీడియో కాన్ఫరెన్స్లో ఆదేశించారు.
వివిధ జిల్లాల కలెక్టర్లు, రెవెన్యూ డివిజనల్ అధికారులు, ప్రత్యేక డిప్యూటీ కలెక్టర్లతో నిర్వహించిన సమీక్షలో భూసేకరణ, పునరావాసం, పునరుద్ధరణ చెల్లింపుల పురోగతిని మంత్రి సమీక్షించారు. భూములు కోల్పోయిన రైతులకు చేరాల్సిన నిధులు అధికారుల ఖాతాల్లోనే నిల్వ ఉండటం ఆమోదయోగ్యం కాదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. “నిధులు విడుదలైన తర్వాత అవి నేరుగా భూమి కోల్పోయిన రైతుల ఖాతాలకు చేరాలి. ఖాతాల్లో మూలుగుతూ ఉండటాన్ని సహించం,” అని నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి ఎన్. ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి సోమవారం జరిగిన సమీక్షలో అన్నారు. చట్టపరమైన అడ్డంకులు ఉన్న చోట వాటి వివరాలను వెంటనే తెలియజేయాలని, అడ్డంకులు లేని చోట చెల్లింపుల్లో ఆలస్యం జరగకూడదని ఆయన అధికారులకు సూచించారు.
అధికారులు సమర్పించిన వివరాల ప్రకారం భూసేకరణ అధికారుల వద్ద రూ. 502 కోట్లు, జిల్లా కలెక్టర్ల వద్ద రూ. 311 కోట్లు నిల్వ ఉన్నాయి. మొత్తం రూ. 813 కోట్లలో చెల్లింపుకు అనర్హమైనవి, కోర్టు వివాదాల్లో ఉన్నవి, డాక్యుమెంటేషన్ పెండింగ్లో ఉన్నవి ఏవి అనేది వేర్వేరుగా గుర్తించి నివేదిక ఇవ్వాలని మంత్రి ఆదేశించారు. “చట్టపరమైన సమస్యలు ఉంటే స్పష్టత ఇవ్వండి; లేకపోతే నిధులు రైతులకు ఇవ్వాలి లేదా ప్రభుత్వానికి వెనక్కి పంపాలి,” అని ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి అన్నారు. భూసేకరణ పూర్తి అయినప్పటికీ పరిహారం ఆలస్యమైతే రైతులపై ఆర్థిక ఒత్తిడి పెరుగుతుందని, దానికి జిల్లా పరిపాలన బాధ్యత వహించాల్సి వస్తుందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
ప్రాజెక్టుల పూర్తి వేగం, కాలువల నిర్మాణం, చిన్నపాటి భూసేకరణ అడ్డంకులపై కూడా సమీక్ష జరిగింది. ముఖ్యంగా నల్గొండ, యాదాద్రి-భువనగిరి, నారాయణపేట, సిద్దిపేట, వికారాబాద్, జగిత్యాల, హన్మకొండ జిల్లాల్లో పెండింగ్ అంశాలపై మంత్రి వివరాలు కోరారు. నల్గొండ జిల్లాలోని చింతపల్లి రిజర్వాయర్, పెండ్లిపాకల బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్, ఉదయసముద్రం, నెల్లికల్లు ప్రాజెక్టుల కోసం భూసేకరణను వేగవంతం చేయాలని ఆయన చెప్పారు. ఎస్ఎల్బీసీ టన్నెల్ పనులు పూర్తయినా, సంబంధిత బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్ భూసేకరణ పూర్తికాకపోతే సాగునీటి ప్రయోజనం రైతులకు సమయానికి అందదని మంత్రి హెచ్చరించారు.
HIGHLIGHTS
- రైతుల పరిహారం కోసం రూ. 813 కోట్లు పెండింగ్
- భూసేకరణ అధికారుల వద్ద రూ. 502 కోట్లు నిల్వ
- కలెక్టర్ల వద్ద రూ. 311 కోట్లు ఉన్నట్లు అధికారులు తెలిపారు
- సీఎం ప్రత్యేకంగా రూ. 6,000 కోట్లు కేటాయించారు
- కోర్టు వివాదాలపై అడ్వకేట్ జనరల్ ద్వారా చర్యలు
ప్రాజెక్టుల త్వరితగతిన పూర్తి కోసం సీఎం రేవంత్ రెడ్డి 2026లో భూసేకరణ, ఆర్అండ్ఆర్, అటవీ అనుమతుల కోసం బడ్జెట్తో సంబంధం లేకుండా ప్రత్యేకంగా రూ. 6,000 కోట్లు కేటాయించినట్లు మంత్రి గుర్తుచేశారు. నిధుల కొరత కారణంగా ఎక్కడా పనులు ఆగాల్సిన పరిస్థితి లేదని, పరిపాలనా జాప్యమే ప్రధాన సమస్యగా కనిపిస్తోందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. “ప్రభుత్వం నిధులు ఇస్తున్నప్పుడు రైతులకు చెల్లింపులు ఆలస్యం కావడానికి కారణం ఉండకూడదు,” అని ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి అన్నారు. భూమి సేకరణ సమయంలో రైతులతో మానవతా దృక్పథంతో వ్యవహరించాలని, మార్కెట్ విలువకు అనుగుణంగా చట్టబద్ధమైన పరిహారం చెల్లించాలని ఆయన కలెక్టర్లకు సూచించారు.
ఆలస్యమైన కేసుల్లో చట్టం ప్రకారం వడ్డీ చెల్లింపుల అంశాన్ని పరిశీలించాలని, కోర్టుల్లో ఉన్న వివాదాలను అడ్వకేట్ జనరల్ ద్వారా త్వరగా పరిష్కరించేలా చర్యలు తీసుకోవాలని మంత్రి ఆదేశించారు. రెవెన్యూ, నీటిపారుదల శాఖల మధ్య సమన్వయం లోపిస్తే ప్రాజెక్టుల ప్రయోజనం వాయిదా పడుతుందని ఆయన అన్నారు. ప్రాజెక్టులు దాదాపుగా పూర్తయిన చోట డిస్ట్రిబ్యూటరీ కాలువలు, మిగిలిన చిన్నపాటి భూసేకరణ పనులు పూర్తి చేయడం అత్యవసరమని పేర్కొన్నారు. రైతులకు నీరు అందించడమే ప్రాజెక్టుల అసలు లక్ష్యమని, దానికి పరిహార చెల్లింపులు, భూసేకరణ క్లియరెన్స్లు అడ్డంకిగా మారకూడదని అధికారులకు ఆయన చెప్పారు.
జిల్లా వారీగా పెండింగ్ చెల్లింపుల జాబితా, కోర్టు కేసుల స్థితి, భూసేకరణ పూర్తికాని ప్రాంతాలు, రైతుల బ్యాంక్ ఖాతాల ధృవీకరణ వివరాలను సేకరించి తదుపరి సమీక్షకు సిద్ధంగా ఉంచాలని మంత్రి ఆదేశించారు. చెల్లింపులు జరగని ప్రతీ కేసుకు కారణం నమోదు చేయాలని, పరిష్కారానికి గడువు నిర్ణయించాలని కలెక్టర్లకు సూచించారు. ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన నిధులు రైతులకు చేరడం వరకు అధికారులు ఫాలోఅప్ చేయాలని ఆయన స్పష్టం చేశారు. తదుపరి సమీక్షలో ప్రతి జిల్లా నుంచి అమలు పురోగతిని పరిశీలిస్తామని, పెండింగ్ నిధులపై స్పష్టమైన చర్యలు తీసుకోవాల్సిందేనని మంత్రి చెప్పారు.
