చేతిలో డబ్బు లేకపోతే అవసరాలకు ఇతరులపై ఆధారపడాల్సి వస్తుంది. సొంతంగా ఏదైనా వ్యాపారం ప్రారంభించాలన్నా పెట్టుబడి కావాలి. కానీ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని చాలామంది మహిళలకు బ్యాంకు రుణాలు పొందడం, పొదుపు ఖాతాలు తెరవడం, వ్యాపార నిర్వహణ గురించి తెలుసుకోవడం సవాలుగా ఉండేది. ఇలాంటి సమస్యలను దగ్గరగా గమనించిన సామాజిక కార్యకర్త చేత్నా గాలా సిన్హా.. గ్రామీణ మహిళలు ఆర్థికంగా ఎదగాలంటే వారికి డబ్బుతో పాటు జ్ఞానం, నైపుణ్యాలు, సరైన అవకాశాలు కూడా అవసరమని గుర్తించారు. ఈ ఆలోచనతో ఆమె ప్రారంభించిన కార్యక్రమాలు ఎంతోమంది మహిళలకు కొత్త మార్గాలను చూపించాయి.
చేత్నా గాలా సిన్హా ఎవరు?
చేత్నా గాలా సిన్హా ముంబైలో జన్మించారు. ఆర్థికవేత్తగా, రైతుగా, సామాజిక కార్యకర్తగా గ్రామీణ మహిళల అభివృద్ధి కోసం పనిచేశారు. మహారాష్ట్రలోని కరవు ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్న మహిళలు ఎదుర్కొంటున్న ఆర్థిక సమస్యలను ఆమె దగ్గరగా తెలుసుకున్నారు.
గ్రామీణ మహిళలు కష్టపడి పనిచేసినా, తమ అవసరాలకు తగిన ఆర్థిక సదుపాయాలు పొందలేకపోవడం ఆమెను ఆలోచింపజేసింది. బ్యాంకుల్లో ఖాతాలు తెరవడానికి కూడా ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్న మహిళలకు సహాయం చేయాలని నిర్ణయించుకున్నారు. వారికి ఆర్థిక సేవలు అందుబాటులోకి వస్తే సొంతంగా ఆదాయం సంపాదించే అవకాశం పెరుగుతుందని భావించారు.
Highlights:
గ్రామీణ మహిళల ఆర్థిక సాధికారత కోసం చేత్నా గాలా సిన్హా చేసిన కృషి.
మహిళల కోసం మన్ దేశీ మహిళా సహకార బ్యాంకు ఏర్పాటు.
పొదుపు, రుణాలు, ఆర్థిక అక్షరాస్యతపై శిక్షణ.
గ్రామీణ మహిళా వ్యాపారవేత్తలకు మార్కెట్‌ అవకాశాలు, మార్గదర్శకత్వం.
మన్ దేశీ బ్యాంకు ఆలోచన ఎలా వచ్చింది?
మహారాష్ట్రలోని మస్వాడ్ ప్రాంతానికి చెందిన కాంతాబాయి అనే మహిళ తన పొదుపు ఖాతా తెరవడానికి బ్యాంకుల నుంచి ఎదురైన తిరస్కరణ గురించి చేత్నా గాలా సిన్హాతో చెప్పినట్లు మన్ దేశీ సంస్థ వివరించింది. ఈ సంఘటన గ్రామీణ మహిళలకు ప్రత్యేకమైన ఆర్థిక వ్యవస్థ అవసరాన్ని ఆమెకు మరింత స్పష్టం చేసింది.
1996లో చేత్నా గాలా సిన్హా మన్ దేశీ ఫౌండేషన్‌ను స్థాపించారు. అనంతరం 1997లో మన్ దేశీ మహిళా సహకార బ్యాంకును ఏర్పాటు చేశారు. గ్రామీణ మహిళల కోసం, మహిళల భాగస్వామ్యంతో పనిచేసే ఈ బ్యాంకు వారికి పొదుపు చేసుకునేందుకు, అవసరమైనప్పుడు రుణాలు పొందేందుకు అవకాశాలను కల్పించింది.
మహిళలకు బ్యాంకు ఖాతా ఉండటం మాత్రమే కాదు.. ఆ డబ్బును ఎలా నిర్వహించాలి, వ్యాపారానికి ఎంత పెట్టుబడి అవసరం, ఆదాయంలో కొంత భాగాన్ని ఎలా పొదుపు చేయాలి అనే విషయాలపై అవగాహన కూడా అవసరమని ఈ కార్యక్రమాలు గుర్తించాయి.
మహిళలు స్వయం ఉపాధితో ఎదగడానికి ఎలా సహాయం చేస్తున్నారు?
మహిళలకు రుణాలు అందించడం ఒక ముఖ్యమైన అడుగు. అయితే వ్యాపారం ప్రారంభించిన తర్వాత దాన్ని విజయవంతంగా నిర్వహించడానికి మరిన్ని నైపుణ్యాలు అవసరం. అందుకే మన్ దేశీ ఫౌండేషన్‌ ఆర్థిక సేవలతో పాటు శిక్షణ, వ్యాపార సలహాలు, మార్కెట్‌ అవకాశాలపై కూడా దృష్టి పెడుతోంది.
పొదుపుపై అవగాహన: ఆదాయంలో కొంత భాగాన్ని క్రమం తప్పకుండా పొదుపు చేయడం, బ్యాంకు ఖాతాను ఉపయోగించడం గురించి శిక్షణ ఇస్తారు.
రుణ సదుపాయాలు: అర్హతలకు అనుగుణంగా మహిళా వ్యాపారవేత్తలు తమ వ్యాపార అవసరాలకు రుణాలు పొందేందుకు సహకరిస్తారు.
వ్యాపార శిక్షణ: ఉత్పత్తుల తయారీ, ధర నిర్ణయం, మార్కెటింగ్‌, ఆర్థిక నిర్వహణ వంటి అంశాల్లో నైపుణ్యాలను పెంచుతారు.
మార్కెట్‌ అనుసంధానం: మహిళలు తయారు చేసిన వస్తువులను మరింత మంది వినియోగదారులకు విక్రయించే అవకాశాలు కల్పించేందుకు ప్రయత్నిస్తారు.
మార్గదర్శకత్వం: వ్యాపారాన్ని విస్తరించాలనుకునే మహిళలకు ఆర్థిక, మార్కెటింగ్‌, రిజిస్ట్రేషన్‌ వంటి అంశాల్లో సలహాలు అందిస్తారు.
ఈ విధంగా మహిళలు కేవలం రుణాలు తీసుకునేవారిగా కాకుండా, తమ వ్యాపారాలను నిర్వహిస్తూ ఆదాయం సంపాదించే వ్యాపారవేత్తలుగా ఎదగడానికి సంస్థ తోడ్పడుతోంది.
చేత్నా గాలా సిన్హా కృషికి ఎలాంటి గుర్తింపు లభించింది?
గ్రామీణ మహిళల ఆర్థిక, సామాజిక సాధికారత కోసం చేసిన కృషికి చేత్నా గాలా సిన్హాకు పలు గుర్తింపులు లభించాయి. 2019లో భారత రాష్ట్రపతి చేతుల మీదుగా నారీ శక్తి పురస్కారం అందుకున్నారు. 2017లో ఫోర్బ్స్ ఇండియా లీడర్‌షిప్‌ అవార్డును పొందారు. 2018లో దావోస్‌లో జరిగిన ప్రపంచ ఆర్థిక వేదిక సమావేశానికి సహాధ్యక్షురాలిగా వ్యవహరించారు.
ఆమె స్థాపించిన మన్ దేశీ ఫౌండేషన్‌ గ్రామీణ మహిళలకు ఆర్థిక సేవలు అందించడంతో పాటు, వ్యాపార శిక్షణ, మార్కెట్‌ అవకాశాలు, పరస్పర సహకారం కల్పించే కార్యక్రమాలను కొనసాగిస్తోంది.
గ్రామీణ మహిళలు ఆర్థికంగా స్వతంత్రులు కావాలంటే ఏం అవసరం?
మహిళలు సొంతంగా ఆదాయం సంపాదించాలంటే పెట్టుబడి ఒక్కటే సరిపోదు. ఆర్థిక అక్షరాస్యత, వ్యాపార నైపుణ్యాలు, వినియోగదారులకు చేరుకునే మార్గాలు, కుటుంబ మద్దతు కూడా అవసరం. చిన్న మొత్తంతో ప్రారంభించిన వ్యాపారాన్ని ప్రణాళికాబద్ధంగా నిర్వహించడం, ఆదాయంలో కొంత భాగాన్ని తిరిగి వ్యాపారంలో పెట్టుబడిగా ఉపయోగించడం, అప్పులను బాధ్యతాయుతంగా నిర్వహించడం ముఖ్యమైన అంశాలు.
చేత్నా గాలా సిన్హా ప్రయాణం చెప్పే ప్రధాన సందేశం ఇదే.. మహిళలకు అవకాశాలు కల్పిస్తే వారు తమ జీవితాలను మాత్రమే కాకుండా కుటుంబాల ఆర్థిక పరిస్థితిని కూడా మెరుగుపరచగలరు. ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం అంటే డబ్బు సంపాదించడం మాత్రమే కాదు.. ఆ డబ్బును ఎలా ఉపయోగించాలి, జీవితంలో ఎలాంటి నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి అనే స్వేచ్ఛను పొందడం కూడా.