నిద్ర లోపం మహిళల హార్మోన్ల సమతుల్యతపై ప్రభావం చూపొచ్చని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు
పీరియడ్స్, పీసీఓఎస్, మెనోపాజ్ దశల్లో నిద్ర నాణ్యతను నిర్లక్ష్యం చేయొద్దని ఆరోగ్య నిపుణుల సూచన
రాత్రి నిద్ర సరిగ్గా లేకపోవడం మహిళల హార్మోన్ల నియంత్రణపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. సర్కేడియన్ రిథమ్, ఒత్తిడి హార్మోన్లు, ఆకలి నియంత్రణ, రీప్రొడక్టివ్ హార్మోన్ల మధ్య సంబంధం ఉండటంతో దీర్ఘకాల నిద్ర అంతరాయం పీరియడ్స్, పీసీఓఎస్, మెనోపాజ్ లక్షణాలను ప్రభావితం చేయొచ్చని వారు సూచిస్తున్నారు.
రాత్రి పడుకున్నా నిద్ర పట్టకపోవడం, మధ్యలో పలుమార్లు మేలుకోవడం, ఉదయం లేచిన తర్వాత కూడా అలసటగా ఉండటం వంటి సమస్యలు సాధారణంగా కనిపించినా, అవి తరచుగా కొనసాగితే శరీర జీవక్రియలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని వైద్యులు చెబుతున్నారు. నిద్రను నియంత్రించే సర్కేడియన్ రిథమ్ కేవలం విశ్రాంతికి మాత్రమే సంబంధించినది కాదు; హార్మోన్ల విడుదల, శరీర ఉష్ణోగ్రత, ఆకలి, మెటబాలిజం వంటి ప్రక్రియలతో కూడా ముడిపడి ఉంటుంది. నిద్ర తగ్గినప్పుడు కార్టిసోల్ వంటి ఒత్తిడి సంబంధిత హార్మోన్ల నియంత్రణలో మార్పులు రావచ్చు. అదే సమయంలో ఆకలి, తృప్తిని ప్రభావితం చేసే హార్మోన్లలో మార్పుల వల్ల మరుసటి రోజు ఎక్కువ ఆకలి, తీపి లేదా ఎక్కువ క్యాలరీల ఆహారం తినాలనే కోరిక, అలసట, చిరాకు, ఏకాగ్రత తగ్గడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు.
పీరియడ్స్ను నియంత్రించే రీప్రొడక్టివ్ హార్మోన్లు, మెదడులోని హార్మోన్ నియంత్రణ వ్యవస్థ, నిద్ర–మేల్కొనే చక్రం పరస్పరం సంబంధం కలిగి ఉంటాయని వైద్య నిపుణులు వివరించారు. దీర్ఘకాలంగా నిద్రలో అంతరాయం ఉంటే కొంతమందిలో మెన్స్ట్రువల్ సైకిల్ పొడవు మారడం, పీరియడ్స్ ఆలస్యమవడం లేదా పీఎంఎస్ లక్షణాలు ఎక్కువగా అనిపించడం వంటి మార్పులు రావచ్చు. అయితే 1 లేదా 2 రాత్రులు నిద్ర సరిగా లేకపోయినంత మాత్రాన పీరియడ్స్ తప్పనిసరిగా మారిపోతాయని భావించాల్సిన అవసరం లేదని వారు స్పష్టం చేస్తున్నారు. నిద్ర సమస్యలు తరచుగా కొనసాగడం, వాటితో పాటు పీరియడ్స్లో నిరంతర మార్పులు, తీవ్రమైన అలసట, బరువులో అనూహ్య మార్పులు ఉంటే వైద్య సలహా తీసుకోవడం అవసరమని సూచిస్తున్నారు.
“నిద్ర శరీరానికి విశ్రాంతి మాత్రమే కాదు; హార్మోన్ల సమన్వయానికి కూడా కీలకమైన సమయం,” అని స్త్రీరోగ నిపుణులు డాక్టర్ అనితారెడ్డి ఆదివారం హైదరాబాద్లో చెప్పారు. “ముఖ్యంగా పీసీఓఎస్ ఉన్న మహిళల్లో నిద్ర సమస్యలు, ఇన్సులిన్ నియంత్రణ, బరువు, మూడ్ పరస్పరం ప్రభావితం చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది,” అని ఆమె చెప్పారు. రోజూ ఒకే సమయానికి పడుకోవడం, రాత్రి స్క్రీన్ వినియోగాన్ని తగ్గించడం, కాఫీన్ను ఆలస్యంగా తీసుకోకపోవడం, ఒత్తిడిని తగ్గించే అలవాట్లు పాటించడం ఉపయోగకరమని ఆమె సూచించారు.
HIGHLIGHTS
- పెద్దలకు సాధారణంగా 7–9 గంటల నిద్ర అవసరం
- నిద్ర లోపం కార్టిసోల్ నియంత్రణను ప్రభావితం చేయొచ్చు
- పీసీఓఎస్ ఉన్నవారిలో నిద్ర సమస్యలు ఎక్కువగా కనిపించవచ్చు
- మెనోపాజ్లో రాత్రి చెమటలు నిద్రను చెడగొట్టొచ్చు
పెరిమెనోపాజ్, మెనోపాజ్ దశల్లో హార్మోన్ల సహజ మార్పుల వల్ల నిద్రకు అంతరాయం రావడం సాధారణమని వైద్యులు చెబుతున్నారు. రాత్రి వేడి వేడిగా అనిపించడం, చెమటలు పడటం, దాంతో మేలుకోవడం, తిరిగి నిద్ర పట్టకపోవడం వంటి చక్రం ఏర్పడవచ్చు. ఇలా పదేపదే నిద్ర భంగమైతే మరుసటి రోజు అలసట, చిరాకు, ఏకాగ్రత సమస్యలు పెరగవచ్చు. “మెనోపాజ్ సమయంలో నిద్ర సమస్యలను వయసుతో వచ్చే సహజ ఇబ్బందిగా మాత్రమే చూడకూడదు,” అని ఎండోక్రైనాలజిస్ట్ డాక్టర్ మాధవి కృష్ణ చెప్పారు. “లక్షణాలు రోజువారీ జీవనశైలిని ప్రభావితం చేస్తే వైద్యుల పరిశీలన అవసరం,” అని ఆమె తెలిపారు.
నిద్ర నాణ్యతను అంచనా వేయడంలో గంటల సంఖ్యతో పాటు నిద్ర నిరంతరత కూడా ముఖ్యమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. చాలామంది పెద్దలకు రాత్రికి 7 నుంచి 9 గంటల నిద్ర అవసరమని వారు సూచిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, ప్రతి వ్యక్తి అవసరం వయసు, ఆరోగ్య పరిస్థితి, జీవనశైలి, ఒత్తిడి స్థాయిలపై ఆధారపడి మారవచ్చు. “ఒక్క రాత్రి నిద్ర లేకపోవడం పెద్ద హార్మోన్ సమస్యకు సంకేతం కావాల్సిన అవసరం లేదు,” అని నిద్ర వైద్య నిపుణులు డాక్టర్ రోహిణి నాయుడు చెప్పారు. “కానీ వారాల తరబడి నిద్ర చెడిపోతే దాని కారణాన్ని గుర్తించడం ముఖ్యం,” అని ఆమె అన్నారు.
వైద్యులు చెబుతున్నదేమిటంటే, నిద్ర సమస్యలపై మహిళలు స్వయంగా నిర్ణయాలు తీసుకుని మందులు వాడకూడదు. సమస్య తరచుగా ఉంటే పీరియడ్స్ నమూనా, బరువు మార్పులు, మూడ్, ఆకలి, రోజువారీ అలసట వంటి అంశాలను గమనించి వైద్యుడిని సంప్రదించడం మంచిది. పీసీఓఎస్, థైరాయిడ్, డిప్రెషన్, ఆందోళన, మెనోపాజ్ సంబంధిత లక్షణాలు వంటి అంశాలు కూడా నిద్రపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉండటంతో సమగ్ర పరిశీలన అవసరం. నిపుణుల ప్రకారం, వచ్చే రోజుల్లో నిద్ర సమస్యలు కొనసాగితే గైనకాలజిస్ట్ లేదా నిద్ర నిపుణుడిని సంప్రదించి కారణాన్ని తెలుసుకోవడం, జీవనశైలి మార్పులతో పాటు అవసరమైన చికిత్స ప్రణాళికను రూపొందించుకోవడం తదుపరి ముఖ్యమైన చర్య.
