గ్రామీణ చేతివృత్తులకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు తెచ్చిన రుమా దేవి
రాజస్థాన్‌ హస్తకళలను ఆధునిక మార్కెట్లకు చేర్చి వేలాది గ్రామీణ మహిళలకు ఉపాధి మార్గం చూపిన సామాజిక వ్యాపారవేత్త
రాజస్థాన్‌కు చెందిన రుమా దేవి సంప్రదాయ హస్తకళలను మార్కెట్‌తో అనుసంధానిస్తూ గ్రామీణ మహిళల ఆర్థిక సాధికారతకు మార్గం చూపుతున్నారు. బార్మేర్‌ ప్రాంతంలోని ఎంబ్రాయిడరీ, అప్లికే పనులు దేశీయ, అంతర్జాతీయ వేదికలకు చేరడంతో చేతివృత్తులకు కొత్త గుర్తింపు లభించింది.
రుమా దేవి పని రాజస్థాన్‌ గ్రామీణ మహిళల జీవనోపాధి చర్చలో ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. స్థానికంగా తరతరాలుగా కొనసాగుతున్న ఎంబ్రాయిడరీ నైపుణ్యాన్ని ఆమె డిజైన్‌, క్వాలిటీ, మార్కెటింగ్‌తో కలిపి ఉత్పత్తులుగా మార్చారు. ఈ విధానంతో ఇంటి వద్దే పనిచేసే మహిళలకు ఆదాయం కలిగిందని ఆమెతో పనిచేస్తున్న హస్తకళా సంఘాల ప్రతినిధులు తెలిపారు.
“మహిళల చేతుల్లో ఉన్న కళను ఆదాయంగా మార్చడం మా ప్రధాన లక్ష్యం,” అని సామాజిక వ్యాపారవేత్త రుమా దేవి బార్మేర్‌లో అన్నారు. సంప్రదాయ డిజైన్లను మార్చకుండా, మార్కెట్‌ అవసరాలకు సరిపోయేలా ఉత్పత్తులను సిద్ధం చేస్తున్నామని ఆమె చెప్పారు. స్థానిక శిక్షణ కేంద్రాల ద్వారా మహిళలకు పనితనం, రంగుల ఎంపిక, ఆర్డర్‌ నిర్వహణపై మార్గనిర్దేశం చేస్తున్నట్లు తెలిపారు.
హస్తకళల రంగంలోని నిపుణుల ప్రకారం, గ్రామీణ చేతివృత్తులు నిలదొక్కుకోవాలంటే మార్కెట్‌ ప్రాప్యత కీలకం. మధ్యవర్తులపై ఆధారపడకుండా నేరుగా కొనుగోలుదారులను చేరుకోవడం వల్ల కళాకారుల ఆదాయం మెరుగుపడే అవకాశం ఉంది. రుమా దేవి నమూనా ఈ దిశగా ప్రాముఖ్యత పొందింది.
HIGHLIGHTS
- రుమా దేవి రాజస్థాన్‌లోని బార్మేర్‌కు చెందినవారు
- గ్రామీణ మహిళలకు హస్తకళల ద్వారా ఉపాధి
- స్థానిక ఎంబ్రాయిడరీకి జాతీయ, అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌
- “కళను ఆదాయంగా మార్చడమే లక్ష్యం” అని రుమా దేవి అన్నారు
“ఇంటి పనుల మధ్యలోనే మాకు సంపాదించే అవకాశం లభించింది,” అని బార్మేర్‌కు చెందిన హస్తకళాకారిణి కమల దేవి చెప్పారు. కుటుంబ ఆదాయానికి మహిళల భాగస్వామ్యం పెరగడం సామాజిక మార్పుకు దోహదం చేస్తోందని స్థానిక శిక్షకులు తెలిపారు. యువతులు కూడా ఈ రంగంపై ఆసక్తి చూపుతున్నట్లు వారు అన్నారు.
రుమా దేవి ప్రోత్సాహంతో రూపొందిన వస్త్రాలు, బ్యాగులు, గృహ అలంకరణ ఉత్పత్తులు ప్రదర్శనలు, ఫ్యాషన్‌ వేదికలు, ఆన్‌లైన్‌ మార్కెట్లకు చేరుతున్నాయి. సంప్రదాయ కళను ఆధునిక వినియోగదారుడికి చేరవేయడంలో డిజైన్‌ అభివృద్ధి కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. “నాణ్యత, సమయపాలన ఉంటే గ్రామీణ ఉత్పత్తులు ప్రపంచ మార్కెట్‌లో నిలబడగలవు,” అని హస్తకళల శిక్షకుడు మహేంద్ర సింగ్‌ చెప్పారు.
తదుపరి దశలో మరిన్ని గ్రామాలకు శిక్షణను విస్తరించడం, యువ కళాకారిణులకు మార్కెటింగ్‌ సాయం అందించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు నిర్వాహకులు తెలిపారు. గ్రామీణ చేతివృత్తులకు స్థిరమైన ఆదాయం కల్పించడమే ముందున్న ప్రధాన సవాలుగా వారు పేర్కొన్నారు.