ఒక అమ్మాయి చదువుకుంటే తన జీవితమే కాదు.. తన కుటుంబం, సమాజం కూడా మారే అవకాశం ఉంటుంది. అయినప్పటికీ పేదరికం, కుటుంబ బాధ్యతలు, బాల్యవివాహాలు, సామాజిక ఆంక్షలు వంటి కారణాలతో చాలామంది బాలికలు పాఠశాల విద్యకు దూరమవుతున్నారు. ఇలాంటి బాలికలకు చదువుకునే అవకాశం కల్పించాలనే లక్ష్యంతో పనిచేస్తున్న సామాజిక కార్యకర్త సఫీనా హుస్సేన్ ప్రయాణం ఎంతో స్ఫూర్తిదాయకం. ఆమె స్థాపించిన Educate Girls సంస్థ ద్వారా పాఠశాలకు వెళ్లని బాలికలను గుర్తించడం, వారి తల్లిదండ్రుల్లో అవగాహన కల్పించడం, విద్యను కొనసాగించేలా ప్రోత్సహించడం వంటి కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు.
సఫీనా హుస్సేన్ ఎవరు? ఆమెకు ఈ ఆలోచన ఎలా వచ్చింది?
సఫీనా హుస్సేన్ లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్‌లో చదువుకున్నారు. ఆమె బాల్యంలోనూ చదువును కొనసాగించడంలో సవాళ్లు ఎదురయ్యాయి. తన జీవితంలో విద్య ఎలాంటి మార్పు తీసుకొచ్చిందో ఆమె స్వయంగా అనుభవించారు. చదువు తనకు కొత్త అవకాశాలను అందించిందనే అవగాహనతో, ఇతర బాలికలకు కూడా అలాంటి అవకాశాలు కల్పించాలనే ఆలోచనకు వచ్చారు.
విద్య, ప్రజారోగ్యం, సమాజ అభివృద్ధి వంటి అంశాలపై అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పనిచేసిన అనుభవం ఆమెకు ఉంది. భారత్‌కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో బాలికల విద్యపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో బాలికలను పాఠశాలకు పంపించకపోవడానికి విద్యా సదుపాయాల కొరత మాత్రమే కాకుండా, కుటుంబాల ఆర్థిక పరిస్థితులు, సామాజిక ఆలోచనలు కూడా కారణమని గుర్తించారు.
Educate Girls సంస్థను ఎందుకు ప్రారంభించారు?
2007లో సఫీనా హుస్సేన్ Educate Girls అనే లాభాపేక్షలేని సంస్థను ప్రారంభించారు. బాలికల విద్యలో వెనుకబడిన ప్రాంతాలపై దృష్టి సారిస్తూ, ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పాఠశాలకు దూరంగా ఉన్న బాలికలను తిరిగి విద్యా వ్యవస్థలోకి తీసుకురావడం సంస్థ ప్రధాన లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ప్రారంభంలో రాజస్థాన్‌లోని 50 ప్రభుత్వ పాఠశాలలతో కార్యక్రమాన్ని మొదలుపెట్టారు. స్థానిక ప్రభుత్వంతో కలిసి పనిచేస్తూ, బాలికలను పాఠశాలల్లో చేర్పించడం మాత్రమే కాకుండా, వారు చదువును మధ్యలో మానేయకుండా చూడటానికి ప్రయత్నించారు. ఈ కార్యక్రమం విస్తరించడంతో మరిన్ని గ్రామాలు, పాఠశాలలకు చేరుకునే అవకాశం ఏర్పడింది.
Highlights:
బాలికల విద్య కోసం 2007లో Educate Girls సంస్థ స్థాపన.
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పాఠశాలకు వెళ్లని బాలికలను గుర్తించి చదువులోకి తీసుకురావడంపై దృష్టి.
గ్రామస్థాయి వాలంటీర్లతో కలిసి కుటుంబాల్లో అవగాహన కల్పించడం.
బాలికల విద్యకు చేసిన కృషికి అంతర్జాతీయ గుర్తింపు
బాలికలను మళ్లీ బడికి ఎలా తీసుకొస్తున్నారు?
బాలికలను పాఠశాలకు పంపాలని తల్లిదండ్రులకు చెప్పడం ఒక్కటే సరిపోదు. వారి పరిస్థితులను అర్థం చేసుకొని, సమస్యలకు పరిష్కారాలు చూపించాల్సి ఉంటుంది. అందుకే Educate Girls స్థానిక సమాజాలతో కలిసి పనిచేస్తుంది.
పాఠశాలకు దూరమైన బాలికలను గుర్తించడం: గ్రామాల్లో ఇంటింటికీ వెళ్లి చదువుకు దూరంగా ఉన్న బాలికల వివరాలను సేకరిస్తారు.
తల్లిదండ్రుల్లో అవగాహన: బాలికల చదువు ప్రాముఖ్యతను కుటుంబాలకు వివరిస్తారు. చదువును కొనసాగించేందుకు వారిని ప్రోత్సహిస్తారు.
స్థానిక వాలంటీర్ల సహకారం: Team Balika పేరుతో పనిచేసే గ్రామస్థాయి వాలంటీర్లు కుటుంబాలతో మాట్లాడి బాలికల విద్యకు మద్దతు కల్పిస్తారు.
నేర్చుకునే సామర్థ్యాలను పెంచడం: పిల్లల్లో చదవడం, రాయడం, గణితం వంటి ప్రాథమిక నైపుణ్యాలను మెరుగుపరచడంపైనా సంస్థ దృష్టి పెడుతుంది.
ఇలా పాఠశాలలో చేరికతో పాటు విద్యార్థులు చదువులో కొనసాగడం, వారికి నాణ్యమైన అభ్యాసం అందడం కూడా ముఖ్యమని సంస్థ భావిస్తోంది.
సఫీనా హుస్సేన్ కృషికి ఎలాంటి గుర్తింపు లభించింది?
బాలికల విద్య కోసం చేసిన కృషికి సఫీనా హుస్సేన్‌కు పలు జాతీయ, అంతర్జాతీయ గుర్తింపులు లభించాయి. 2017లో నీతి ఆయోగ్ అందించిన Women Transforming India అవార్డును ఆమె అందుకున్నారు. 2023లో బాలికల విద్యకు చేసిన సేవలకు గాను WISE Prize పురస్కారాన్ని పొందారు. 2024లో లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ అండ్ పొలిటికల్ సైన్స్ నుంచి గౌరవ డాక్టరేట్ కూడా అందుకున్నారు.
Educate Girls సంస్థ కూడా బాలికల విద్యలో తన కార్యక్రమాల కోసం పలు అంతర్జాతీయ పురస్కారాలు, గుర్తింపులు పొందింది. సంస్థ ప్రయాణం ద్వారా గ్రామస్థాయి ప్రజల భాగస్వామ్యం, ప్రభుత్వ సహకారం, సరైన ప్రణాళిక కలిసి పనిచేస్తే విద్యా రంగంలో విస్తృత మార్పులకు అవకాశం ఉంటుందని తెలుస్తోంది.
మహిళల సాధికారతకు విద్య ఎందుకు కీలకం?
విద్య బాలికలకు ఉద్యోగ అవకాశాలు కల్పించడమే కాదు.. తమ హక్కులను తెలుసుకోవడానికి, స్వతంత్రంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి, ఆర్థికంగా ఎదగడానికి కూడా తోడ్పడుతుంది. చదువుకున్న బాలికలు తమ భవిష్యత్తు గురించి మరింత అవగాహనతో నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం పొందుతారు.
అయితే ప్రతి బాలికకు సమానమైన విద్యా అవకాశాలు కల్పించాలంటే పాఠశాలలు అందుబాటులో ఉండటం మాత్రమే సరిపోదు. కుటుంబాల మద్దతు, సురక్షితమైన విద్యా వాతావరణం, నాణ్యమైన బోధన కూడా అవసరం. సఫీనా హుస్సేన్ ప్రయాణం ఈ అంశాల ప్రాముఖ్యతను గుర్తుచేస్తుంది.
ఒక బాలిక చదువు ఆగిపోకుండా చేయడం అంటే ఆమె భవిష్యత్తుకు కొత్త దారి చూపించడం. ప్రతి అమ్మాయికీ చదువుకునే అవకాశం ఉండాలనే లక్ష్యంతో సఫీనా హుస్సేన్ చేస్తున్న కృషి.. విద్య ద్వారా మహిళల సాధికారత సాధ్యమనే సందేశాన్ని అందిస్తోంది.