మహిళల వ్యాపార రుణాలపై బ్యాంకుల దృష్టి; స్టాండ్-అప్ ఇండియా, ముద్రా యోజనకు పెరుగుతున్న డిమాండ్
కొత్త వ్యాపారాలు ప్రారంభించాలనుకునే మహిళలకు ప్రభుత్వ పథకాలు, బ్యాంక్ రుణాలు కీలక ఆర్థిక మార్గాలుగా మారుతున్నాయి
న్యూఢిల్లీ, ఆగస్టు 19 —
దేశవ్యాప్తంగా మహిళా ఆంట్రప్రెన్యూర్లకు ఆర్థిక సహాయం అందించే ప్రభుత్వ రుణ పథకాలపై బ్యాంకింగ్ వర్గాలు ఈ నెలలో అవగాహన కార్యక్రమాలను వేగవంతం చేశాయి. స్టాండ్-అప్ ఇండియా, ప్రధానమంత్రి ముద్రా యోజన వంటి స్కీమ్స్ ద్వారా చిన్న, మధ్య తరహా వ్యాపారాలను ప్రారంభించాలనుకునే మహిళలకు రుణ అవకాశాలు విస్తరిస్తున్నాయి.
మహిళలు ఇంటి ఆధారిత ఉపాధి నుంచి చిన్న పరిశ్రమల వరకు వ్యాపారాలుగా అభివృద్ధి చేయాలనే ఆసక్తి పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, ప్రభుత్వ బ్యాంకులు, ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు, చిన్న ఆర్థిక బ్యాంకులు, మైక్రో ఫైనాన్స్ సంస్థలు పథకాల వివరాలను ప్రజలకు చేరవేసే చర్యలు చేపడుతున్నాయి. వ్యాపార ఆలోచన, ప్రాజెక్ట్ రిపోర్ట్, తిరిగి చెల్లించే సామర్థ్యం, బ్యాంక్ అర్హత ప్రమాణాలు ఆధారంగా రుణాలు మంజూరు అవుతాయని బ్యాంకింగ్ అధికారులు చెబుతున్నారు. మహిళల పేరుతో వ్యాపార రిజిస్ట్రేషన్, ఖాతా నిర్వహణ, పన్ను మరియు లైసెన్స్ నిబంధనలు పాటించడం వంటి అంశాలు రుణ పరిశీలనలో కీలకమని వారు పేర్కొన్నారు.
స్టాండ్-అప్ ఇండియా పథకం కింద మహిళలు, షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగల ఆంట్రప్రెన్యూర్లకు కొత్త గ్రీన్ఫీల్డ్ ఎంటర్ప్రైజ్ ప్రారంభించేందుకు రూ.10 లక్షల నుంచి రూ.1 కోటి వరకు బ్యాంక్ రుణం అందుబాటులో ఉంటుంది. తయారీ, సేవలు, ట్రేడింగ్, వ్యవసాయ అనుబంధ రంగాల్లో కొత్త యూనిట్ ఏర్పాటు చేయాలనుకునే వారికి ఈ పథకం ఉద్దేశించబడింది. భాగస్వామ్య సంస్థ అయితే కనీసం 51 శాతం వాటా, నియంత్రణ మహిళ లేదా అర్హులైన లబ్ధిదారుని వద్ద ఉండాలి. బ్యాంకులు ప్రాజెక్ట్ వ్యయాన్ని, మార్జిన్ మనీని, వర్కింగ్ క్యాపిటల్ అవసరాలను పరిశీలించి నిర్ణయం తీసుకుంటాయి.
ఆర్థిక సేవల విభాగం అధికారులు గతంలో విడుదల చేసిన మార్గదర్శకాల ప్రకారం, “ప్రతి బ్యాంక్ బ్రాంచ్ కనీసం ఒక మహిళా ఆంట్రప్రెన్యూర్ లేదా షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగల లబ్ధిదారునికి రుణ సౌకర్యం కల్పించాలన్న ఉద్దేశంతో స్టాండ్-అప్ ఇండియా రూపొందించబడింది” అని పేర్కొన్నారు. ఈ పథకం ఉద్యోగాల కోసం మాత్రమే ఎదురుచూడకుండా, ఉద్యోగాలు సృష్టించే వ్యాపార యజమానులుగా మహిళలను ప్రోత్సహించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అయితే రుణం హామీగా కాకుండా, బ్యాంక్ పరిశీలన తర్వాత మాత్రమే మంజూరు అవుతుందని అధికారులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
చిన్న స్థాయి వ్యాపారాల కోసం ప్రధానమంత్రి ముద్రా యోజన ఎక్కువగా వినియోగంలో ఉన్న పథకంగా బ్యాంకింగ్ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. ఈ పథకంలో శిశు, కిశోర్, తరుణ్ అనే 3 కేటగిరీలు ఉన్నాయి. వ్యాపారం ప్రారంభ దశలో ఉన్నవారికి చిన్న మొత్తాలు, వ్యాపారం విస్తరిస్తున్నవారికి పెద్ద మొత్తాల రుణాలు మంజూరు చేసే విధంగా ఈ వర్గీకరణ రూపొందించబడింది. బ్యూటీ పార్లర్, బోటిక్, కిరాణా షాప్, టైలరింగ్ యూనిట్, చిన్న ఫుడ్ బిజినెస్, సర్వీస్ సెంటర్, మొబైల్ రిపేర్, హోమ్ బేకరీ, క్యాటరింగ్ వంటి రంగాల్లో మహిళలు ముద్రా రుణాలను వినియోగిస్తున్నారని బ్యాంకులు చెబుతున్నాయి.
ముద్రా పథకంలో సాధారణంగా సూక్ష్మ, చిన్న వ్యాపార అవసరాలకే ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. రుణగ్రహీతలు వ్యాపార ప్రణాళిక, అంచనా ఆదాయం, ఖర్చులు, సరఫరా వ్యవస్థ, మార్కెట్ అవకాశాలు వంటి వివరాలతో బ్యాంకులను సంప్రదించాలి. ప్రభుత్వ పథకం పేరుతో దరఖాస్తు చేసినంత మాత్రాన రుణం ఆటోమేటిక్గా మంజూరు కాదని బ్యాంకర్లు స్పష్టం చేస్తున్నారు. కేవైసీ పత్రాలు, ఆధార్, పాన్, బ్యాంక్ స్టేట్మెంట్లు, వ్యాపార ఆధారాలు, అవసరమైతే లైసెన్స్లు మరియు జీఎస్టీ నమోదు వివరాలు పరిశీలనలో భాగమవుతాయి.
HIGHLIGHTS
- స్టాండ్-అప్ ఇండియాలో రూ.10 లక్షల నుంచి రూ.1 కోటి వరకు రుణం
- ముద్రా యోజనలో శిశు, కిశోర్, తరుణ్ కేటగిరీలు
- మహిళా వ్యాపారాలకు బ్యాంకులు ప్రత్యేక అవగాహన కార్యక్రమాలు
- ఫుడ్, బ్యూటీ, బోటిక్ రంగాల్లో సూక్ష్మ రుణాల డిమాండ్
- అధికారిక బ్యాంక్ బ్రాంచ్ల ద్వారానే దరఖాస్తు చేయాలి
ఫుడ్ ఆంట్రప్రెన్యూర్షిప్ మహిళలకు వేగంగా పెరుగుతున్న అవకాశంగా కనిపిస్తోంది. ఇంట్లో తయారు చేసే వంటకాలు, టిఫిన్ సర్వీసెస్, పికల్స్, బేకరీ ఉత్పత్తులు, స్నాక్స్, క్యాటరింగ్, ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ వంటి వ్యాపారాలు చిన్న పెట్టుబడితో ప్రారంభించి స్థానిక మార్కెట్లకు విస్తరించగలవు. డిజిటల్ చెల్లింపులు, సోషల్ మీడియా మార్కెటింగ్, లోకల్ డెలివరీ నెట్వర్క్స్, ఆన్లైన్ ఫుడ్ ప్లాట్ఫామ్ల వల్ల హోమ్ కిచెన్ ఆధారిత వ్యాపారాలకు కొత్త వినియోగదారులు చేరుతున్నారు. అయితే ఫుడ్ వ్యాపారాల్లో ఆరోగ్య, పరిశుభ్రత ప్రమాణాలు, స్థానిక సంస్థల అనుమతులు, అవసరమైన ఫుడ్ లైసెన్స్లను పాటించాల్సి ఉంటుంది.
చిన్న పరిశ్రమల అభివృద్ధి బ్యాంక్, ఇతర ఆర్థిక సంస్థలు కూడా మహిళా పారిశ్రామిక వేత్తలకు శిక్షణ, మార్గదర్శకత్వం, ఆర్థిక సలహా, రుణ అనుసంధానం వంటి సహాయాన్ని అందిస్తున్నాయి. కొన్ని బ్యాంకులు మహిళల వ్యాపార ఖాతాలు, తక్కువ ప్రాసెసింగ్ ఛార్జీలు, వడ్డీ రేట్లలో పరిమిత రాయితీలు, ప్రత్యేక కస్టమర్ సపోర్ట్ వంటి ప్యాకేజీలు అందిస్తున్నాయి. ఇవి బ్యాంకు నుంచి బ్యాంకుకు మారుతాయి. అందువల్ల రుణానికి ముందు వడ్డీ రేటు, మారటోరియం, తిరిగి చెల్లింపు కాలం, ప్రాసెసింగ్ ఫీజు, ముందస్తు చెల్లింపు నిబంధనలు పూర్తిగా తెలుసుకోవాలని ఆర్థిక సలహాదారులు సూచిస్తున్నారు.
ప్రధానమంత్రి ముద్రా యోజనపై అధికారిక మార్గదర్శకాల్లో, “మైక్రో యూనిట్లకు ఫండింగ్ మద్దతు అందించడం, చిన్న వ్యాపారాలను ఫార్మల్ క్రెడిట్ వ్యవస్థతో అనుసంధానం చేయడం పథకం ఉద్దేశం” అని పేర్కొన్నారు. ఇదే విధంగా బ్యాంకింగ్ అవగాహన కార్యక్రమాల్లో అధికారులు, రుణం అనేది సబ్సిడీ కాదని, అది సమయానికి తిరిగి చెల్లించాల్సిన బాధ్యతతో కూడిన ఆర్థిక సౌకర్యమని చెబుతున్నారు. వ్యాపారం ప్రారంభించే ముందు మార్కెట్ అంచనా, లాభనష్టాల అంచనా, నగదు ప్రవాహ ప్రణాళిక తప్పనిసరి అని వారు సూచిస్తున్నారు.
మహిళా వ్యాపారాల విషయంలో కుటుంబ మద్దతు, ఆర్థిక క్రమశిక్షణ, స్థానిక మార్కెట్ పరిజ్ఞానం ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తున్నాయని బ్యాంకింగ్ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. ఇంటి బాధ్యతలతో పాటు వ్యాపారం నిర్వహించే మహిళలు, ఉత్పత్తి, అమ్మకాలు, ఖాతాలు, డిజిటల్ చెల్లింపులు, డెలివరీ వ్యవస్థలను సమన్వయం చేయాల్సి ఉంటుంది. చిన్న స్థాయిలో ప్రారంభించి, ఆర్డర్లు పెరిగిన తర్వాతే పెద్ద పెట్టుబడులకు వెళ్లడం రుణ ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుందని సలహాదారులు చెబుతున్నారు. రుణం మొత్తం మొత్తాన్ని ఒకేసారి ఖర్చు చేయకుండా, యంత్రాలు, ముడి సరుకు, అద్దె, మార్కెటింగ్, వర్కింగ్ క్యాపిటల్ అవసరాలుగా విభజించుకోవాలని సూచిస్తున్నారు.
ఒక ప్రభుత్వ బ్యాంక్ సీనియర్ మేనేజర్ ఢిల్లీలో జరిగిన బ్యాంకింగ్ అవగాహన సమావేశంలో, “మహిళలు రుణం అడిగేటప్పుడు వ్యాపార ఆలోచనను మాత్రమే కాకుండా, దాని ఆదాయం ఎలా వస్తుందో వివరించే స్పష్టమైన ప్రణాళిక తీసుకురావాలి” అని చెప్పారు. అదే కార్యక్రమంలో ఒక సూక్ష్మ పరిశ్రమల శిక్షణాధికారి, “సరైన శిక్షణ, మార్కెట్ అవగాహన, ఖర్చుల నియంత్రణ ఉంటే చిన్న రుణం కూడా నిలకడైన వ్యాపారంగా మారగలదు” అని అన్నారు. ఆర్థిక సలహాదారులు కూడా “అధికారిక వెబ్సైట్లు, బ్యాంక్ బ్రాంచ్లు, ప్రభుత్వ పోర్టల్లు ద్వారానే వివరాలు ధృవీకరించాలి” అని హెచ్చరిస్తున్నారు.
రుణాల పేరుతో మధ్యవర్తులు, అనధికార ఆన్లైన్ లింకులు, ముందస్తు ఫీజు వసూలు చేసే వ్యక్తుల విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు. ప్రభుత్వ పథకాల దరఖాస్తులు సాధారణంగా అధికారిక బ్యాంక్ మార్గాలు, గుర్తింపు పొందిన పోర్టల్లు, బ్యాంకు శాఖల ద్వారా జరుగుతాయి. రుణం మంజూరు చేయిస్తామంటూ కమిషన్ అడిగే వ్యక్తులపై నమ్మకం పెట్టుకోవద్దని బ్యాంకులు చెబుతున్నాయి. దరఖాస్తుదారులు పత్రాల కాపీలు ఇచ్చే ముందు సంస్థ విశ్వసనీయతను పరిశీలించాలి. బ్యాంక్కు సమర్పించిన దరఖాస్తు స్థితిని నేరుగా బ్రాంచ్లో లేదా అధికారిక డిజిటల్ మార్గంలో తెలుసుకోవాలి.
పథకాలపై మరింత అవగాహన కోసం జిల్లాస్థాయి పరిశ్రమల కేంద్రాలు, బ్యాంక్ మిత్రులు, ఎంఎస్ఎంఈ అభివృద్ధి కార్యాలయాలు, మహిళా స్వయం సహాయ సంఘాలు, నైపుణ్య శిక్షణ కేంద్రాలు కలిసి క్యాంపులు నిర్వహించే అవకాశం ఉందని అధికారులు చెబుతున్నారు. రాబోయే వారాల్లో బ్యాంకులు స్థానిక స్థాయిలో దరఖాస్తుల పరిశీలన, ప్రాజెక్ట్ రిపోర్ట్ తయారీ సహాయం, డిజిటల్ చెల్లింపుల శిక్షణ, మార్కెట్ లింకేజీలపై కార్యక్రమాలు చేపట్టనున్నాయి. మహిళలు వ్యాపార ఆలోచనను పత్రబద్ధం చేసి, అధికారిక బ్యాంక్లను సంప్రదిస్తే రుణ అర్హతపై స్పష్టత లభిస్తుందని అధికారులు పేర్కొన్నారు.