99TV News

    అమ్మాయిల పెళ్లి ఆలస్యం: కెరీర్, సమానత్వం కారణాలు

    భారత పట్టణాల్లో అమ్మాయిల పెళ్లి వయసు పెరుగుతున్న ధోరణి మరింత స్పష్టం

    కెరీర్, ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం, సమాన భాగస్వామ్యం కోరుకునే భావజాలం పెళ్లి నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేస్తోంది

    హైదరాబాద్, 2026-08-18 —

    భారత పట్టణాల్లో యువ మహిళలు పెళ్లి నిర్ణయాన్ని ఆలస్యం చేస్తున్న ధోరణి 2026లో కుటుంబాలు, సమాజ శాస్త్రవేత్తలు, కౌన్సెలర్ల చర్చల్లో ప్రధాన అంశంగా నిలుస్తోంది. చదువు, కెరీర్, ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం, ఇంటి బాధ్యతల సమాన పంపకం వంటి అంశాలు ఈ మార్పుకు కారణాలుగా నిపుణులు చెబుతున్నారు.

    పెళ్లి వయసు పెరగడం ఇప్పుడు సోషల్ మీడియా చర్చకే పరిమితం కాని సామాజిక మార్పుగా కనిపిస్తోంది. హైదరాబాద్, బెంగళూరు, పూణే, చెన్నై వంటి నగరాల్లో ఉన్నత విద్య పూర్తి చేసిన మహిళలు ఉద్యోగ స్థిరత్వం, ఆర్థిక భద్రత, వ్యక్తిగత స్వాతంత్ర్యం సాధించిన తర్వాతే వివాహం గురించి నిర్ణయం తీసుకోవాలని చూస్తున్నారు. జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వేలు, జనాభా గణాంక ధోరణులు, పట్టణ కుటుంబాలపై జరిగిన అధ్యయనాలు మొదటి పెళ్లి వయసు క్రమంగా పెరుగుతున్నట్టు చూపుతున్నాయి. కుటుంబాల్లో మాత్రం 25 ఏళ్ల తర్వాత పెళ్లి గురించి ప్రశ్నలు పెరగడం, 30 ఏళ్లకు చేరుకుంటే ఆందోళన వ్యక్తం చేయడం కొనసాగుతోందని కౌన్సెలర్లు చెబుతున్నారు.

    సమాజ శాస్త్రవేత్తల విశ్లేషణ ప్రకారం, ఈ మార్పు పెళ్లిపై నిరాసక్తత కంటే పెళ్లి తర్వాత జీవన నాణ్యతపై పెరిగిన అవగాహనను సూచిస్తోంది. ఉద్యోగం చేసే మహిళలు పెళ్లి తర్వాత కూడా ప్రధానంగా వంట, శుభ్రత, పిల్లల సంరక్షణ, పెద్దల సంరక్షణ వంటి బాధ్యతలు తమపైనే పడతాయనే ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. “జీతం ఇద్దరూ సంపాదించినా, ఇంటి పని ఒక్కరి బాధ్యతగా మిగిలితే అది సమాన భాగస్వామ్యం కాదు,” అని హైదరాబాద్‌కు చెందిన కుటుంబ కౌన్సెలర్ డాక్టర్ శైలజా రెడ్డి సోమవారం నగరంలో జరిగిన ఒక చర్చా వేదికలో అన్నారు. ఆమె ప్రకారం, పెళ్లి ఆలస్యం చేస్తున్న అనేక మహిళలు కుటుంబ వ్యవస్థను తిరస్కరించడం కాదు, పరస్పర గౌరవం ఉన్న సంబంధాన్ని కోరుతున్నారు.

    ఈ పరిణామానికి ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం ముఖ్య కారణంగా నిలుస్తోంది. ఇంజనీరింగ్, మెడిసిన్, సివిల్ సర్వీసెస్, సాఫ్ట్వేర్, బ్యాంకింగ్, బిజినెస్ రంగాల్లో మహిళల ప్రాతినిధ్యం పెరగడంతో వివాహం జీవన భద్రత కోసం తప్పనిసరి అనే పాత దృక్పథం బలహీనపడింది. హైదరాబాద్ ఐటీ కారిడార్‌లో పనిచేస్తున్న అనేక మంది మహిళలు స్వంత ఆదాయం, హోమ్ లోన్, కుటుంబానికి ఆర్థిక సహాయం, ప్రయాణాలు వంటి నిర్ణయాలను స్వతంత్రంగా తీసుకుంటున్నారు. దాంతో పెళ్లి అనేది జీవనాధార అవసరం కాకుండా, అనుకూల భాగస్వామిని ఎంచుకునే వ్యక్తిగత నిర్ణయంగా మారుతోందని మానవ వనరుల నిపుణులు చెబుతున్నారు.

    “పెళ్లి అవసరం లేదా అన్నది ప్రధాన ప్రశ్న కాదు; పెళ్లి నా జీవితం మెరుగుపరుస్తుందా అన్నదే ఈ తరం అడుగుతున్న ప్రశ్న,” అని బెంగళూరులో పనిచేస్తున్న సంస్థాగత మనస్తత్వ నిపుణురాలు అనిత మాధవ్ ఈ వారంలో జరిగిన వెబినార్‌లో చెప్పారు. ఆమె ప్రకారం, యువతులు కెరీర్‌ను నిలిపివేయమని ఒత్తిడి చేసే, వ్యక్తిగత స్పేస్ ఇవ్వని, ఇంటి బాధ్యతల్లో భాగస్వామ్యం చూపని సంబంధాలపై అప్రమత్తంగా ఉన్నారు. కుటుంబాలలో మహిళలు ఎదుర్కొన్న అనుభవాలను చిన్నప్పటి నుంచి గమనించిన ఈ తరం, బయటి సంతోషపు చిత్రానికి బదులుగా ఇంటి లోపలి సంబంధ గుణాత్మకతను ముఖ్యం చేస్తోందని ఆమె తెలిపారు.

    పెళ్లి నిర్ణయాల ఆలస్యానికి విద్య కూడా ప్రభావవంతమైన అంశంగా ఉంది. ఉన్నత విద్య కోసం మహిళలు 21 లేదా 22 ఏళ్ల వరకు చదువు కొనసాగిస్తారు. అనంతరం ఉద్యోగంలో స్థిరపడేందుకు 3 నుంచి 5 సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు. ఈ కాలంలో వారు తమ కెరీర్ మార్గం, ఆదాయం, నగరం, కుటుంబ బాధ్యతలు, వ్యక్తిగత అభిరుచులు వంటి అంశాలపై స్పష్టత సాధిస్తారు. ఈ నేపథ్యంలో త్వరగా పెళ్లి చేసుకోవడం కంటే సరైన వ్యక్తిని ఎంచుకోవడం ముఖ్యం అనే అభిప్రాయం పెరుగుతోంది. వివాహ పరిచయాల్లో విద్య, వృత్తి సరిపోవడం మాత్రమే కాదు, విలువలు, జీవనశైలి, కుటుంబ దృక్పథం కూడా సరిపోవాలని యువతులు కోరుతున్నారు.

    HIGHLIGHTS

    - పట్టణాల్లో మొదటి పెళ్లి వయసు క్రమంగా పెరుగుతోంది

    - కెరీర్ ఫస్ట్ భావజాలం మెట్రో నగరాల్లో బలపడుతోంది

    - ఇంటి పనుల సమాన పంపకం ప్రధాన చర్చగా మారింది

    - పెళ్లిపై వ్యతిరేకత కాదు, గౌరవం కోసం నిరీక్షణ

    - సరైన భాగస్వామి ఎంపికకు ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటున్నారు

    సమాజ శాస్త్రంలో “సెకండ్ షిఫ్ట్”గా పిలిచే భావన ఈ చర్చలో తరచూ ప్రస్తావనకు వస్తోంది. ఉద్యోగంలో 8 గంటలు పనిచేసిన తర్వాత ఇంటికి వచ్చి మరో విడతగా ఇంటి పనులు చేయాల్సి రావడం మహిళలపై అదనపు ఒత్తిడిని పెంచుతుందని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. యునైటెడ్ నేషన్స్ ఉమెన్, అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ సమయ వినియోగంపై చేసిన విశ్లేషణల్లో మహిళలు ఇంటి పనులు, సంరక్షణ పనులకు పురుషుల కంటే ఎక్కువ సమయం కేటాయిస్తున్నట్టు పేర్కొన్నాయి. భారతదేశంలో ఈ వ్యత్యాసం మరింత ఎక్కువగా ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈ అసమానతను ముందుగానే గుర్తిస్తున్న పట్టణ యువతులు, పెళ్లి ముందు బాధ్యతలపై స్పష్టమైన చర్చ కోరుతున్నారు.

    అయితే ఈ ధోరణిని కుటుంబ వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా చూడకూడదని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. “యువతులు పెళ్లిని తిరస్కరిస్తున్నారని సాధారణీకరించడం సరైంది కాదు; వారు అసమాన సంబంధాలను తిరస్కరిస్తున్నారు,” అని చెన్నైకు చెందిన సమాజ శాస్త్రవేత్త ప్రొఫెసర్ మీనాక్షి సుబ్రహ్మణ్యం మంగళవారం ఫోన్‌లో అన్నారు. ఆమె ప్రకారం, సమాన నిర్ణయాధికారం, పరస్పర గౌరవం, కెరీర్‌కు మద్దతు, భావోద్వేగ భద్రత వంటి అంశాలు ఇప్పుడు పెళ్లి చర్చల్లో కేంద్రంగా మారాయి. గతంలో “అమ్మాయి సర్దుకుపోవాలి” అనే సామాజిక అంచనా బలంగా ఉండేది; ఇప్పుడు “ఇద్దరూ సర్దుబాటు చేయాలి” అనే కొత్త అవగాహన పెరుగుతోంది.

    సోషల్ మీడియా, గ్లోబల్ చర్చలు కూడా ఈ మార్పును వేగవంతం చేస్తున్నాయి. మెంటల్ హెల్త్, రిలేషన్‌షిప్ రెడ్ ఫ్లాగ్స్, బౌండరీస్, థెరపీ వంటి పదాలు పట్టణ యువతిలో సాధారణ చర్చల్లోకి వచ్చాయి. సౌత్ కొరియాలో చర్చకు వచ్చిన “4బీ” వంటి ఉద్యమాలను భారత సందర్భంలో నేరుగా అన్వయించడం సరైంది కాకపోయినా, పెళ్లి, డేటింగ్, పిల్లలు, లైఫ్ పార్ట్నర్ ఎంపికపై మహిళలు స్వతంత్ర నిర్ణయ హక్కును మరింత స్పష్టంగా వినిపిస్తున్నారని పరిశీలకులు చెబుతున్నారు. భారత పట్టణాల్లో ఈ ప్రభావం పూర్తిస్థాయి ఉద్యమం రూపంలో కాకుండా, వ్యక్తిగత నిర్ణయాల స్థాయిలో కనిపిస్తోంది.

    కుటుంబాలకూ ఈ మార్పు కొత్త సవాళ్లను తెస్తోంది. తల్లిదండ్రులు సాంప్రదాయ సమయరేఖలతో ఆలోచిస్తే, కుమార్తెలు జీవన నాణ్యత, సంబంధ భద్రత, పని-జీవిత సమతుల్యతను ముందుకు పెడుతున్నారు. వివాహ పరిచయాల్లో జీతం, కులం, ఆస్తి, ఉద్యోగం వంటి అంశాలతో పాటు ఇంటి పనులు ఎలా పంచుకుంటారు, పిల్లల సంరక్షణపై అభిప్రాయం ఏమిటి, భార్య కెరీర్ కొనసాగించడంపై కుటుంబం దృక్పథం ఏమిటి వంటి ప్రశ్నలు పెరుగుతున్నాయి. దీన్ని కొందరు “అంచనాలు పెరగడం”గా చూస్తుండగా, నిపుణులు దీన్ని సంబంధాలపై బాధ్యతాయుతమైన ముందస్తు చర్చగా భావిస్తున్నారు.

    “ఇప్పుడు పెళ్లి మాట్లాడే ముందు విలువలు మాట్లాడడం అవసరం,” అని హైదరాబాద్‌కు చెందిన వివాహ కౌన్సెలర్ శ్రీధర్ రావు సోమవారం ఒక ఇంటరాక్షన్‌లో అన్నారు. ఆయన ప్రకారం, అనేక విభేదాలు పెళ్లి తర్వాత మొదటిసారి బయటపడే అంచనాల వల్లే వస్తాయి. ఇంటి పని, ఆర్థిక నిర్వహణ, కెరీర్ మార్పులు, కుటుంబ జోక్యం, పిల్లలపై నిర్ణయాలు ముందుగానే మాట్లాడుకుంటే భవిష్యత్తులో సమస్యలు తగ్గుతాయని ఆయన చెప్పారు. సమాన భాగస్వామ్యం కుటుంబ వ్యవస్థను బలహీనపరచదు; దానిని స్థిరంగా చేస్తుందని కౌన్సెలర్లు చెబుతున్నారు.

    ఈ ధోరణి వల్ల పెళ్లి మార్కెట్‌లోనూ మార్పులు వస్తున్నాయి. ఉన్నత విద్యావంతులైన మహిళలు చదువు, ఉద్యోగం, నగర జీవనం, కుటుంబ విలువలు, వ్యక్తిగత గౌరవం అన్నీ సరిపోవాలని కోరుతున్నారు. పురుషులపైనా ఇంటి బాధ్యతల్లో భాగస్వామ్యం, భావోద్వేగ పరిపక్వత, భార్య కెరీర్‌కు మద్దతు వంటి అంచనాలు పెరుగుతున్నాయి. కొన్ని కుటుంబాలు ఈ మార్పును అంగీకరిస్తుండగా, మరికొన్ని కుటుంబాల్లో ఇంకా పాత సామాజిక ప్రమాణాలు కొనసాగుతున్నాయి. ఈ అంతరం వల్ల సంబంధాలు ఆలస్యం కావడం, కొన్ని సందర్భాల్లో నిర్ణయాలు నిలిచిపోవడం జరుగుతోందని మ్యారేజ్ కౌన్సెలర్లు చెబుతున్నారు.

    రాబోయే నెలల్లో ఈ అంశంపై పట్టణ కుటుంబాల మధ్య చర్చ మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. మహిళల విద్య, ఉపాధి, కుటుంబ బాధ్యతల పంపకం, మెంటల్ హెల్త్ అవగాహన వంటి అంశాలు పెళ్లి నిర్ణయాలను ఎలా ప్రభావితం చేస్తున్నాయో పరిశీలించేందుకు సామాజిక పరిశోధకులు కొత్త సర్వేలను సిద్ధం చేస్తున్నారు. కుటుంబాలు, కౌన్సెలర్లు, ఉద్యోగ సంస్థలు కలిసి పని-జీవిత సమతుల్యత, ఇంటి బాధ్యతల సమాన పంపకం, గౌరవపూర్వక సంబంధాలపై మరింత తెరచిన చర్చలు ప్రారంభిస్తే పెళ్లిపై ఉన్న భయం తగ్గి, భాగస్వామ్యంపై విశ్వాసం పెరుగుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.