99TV News

    మహిళల హక్కులు: భారత్‌లో తెలుసుకోవాల్సిన 3 చట్టాలు

    భారత మహిళలకు ఆస్తి, శరీర స్వాతంత్ర్యం, గౌరవంపై కీలక హక్కులు చట్టాల్లో బలపడుతున్నాయి

    ఆస్తిలో సమాన వాటా, గర్భస్రావ నిర్ణయ హక్కు, బాధితుల ప్రైవసీ రక్షణపై అవగాహన అవసరమని న్యాయ నిపుణులు చెబుతున్నారు

    హైదరాబాద్, ఆగస్టు 19 —

    దేశంలో మహిళల ఆస్తి హక్కులు, రీప్రొడక్టివ్ హక్కులు, గౌరవం–ప్రైవసీ రక్షణపై చట్టపరమైన అవగాహన పెంచాల్సిన అవసరం ఉందని న్యాయ నిపుణులు ఆగస్టు 19న హైదరాబాద్‌లో తెలిపారు. చట్టాలు స్పష్టమైన రక్షణ కల్పించినప్పటికీ, కుటుంబ ఒత్తిళ్లు, సామాజిక అభిప్రాయాలు, అమలు లోపాలు మహిళల వినియోగాన్ని పరిమితం చేస్తున్నాయని వారు చెప్పారు.

    భారతదేశంలో మహిళల హక్కులపై చర్చ ప్రధానంగా హింస నిరోధక చట్టాల చుట్టూ తిరుగుతున్నప్పటికీ, రోజువారీ జీవితాన్ని ప్రభావితం చేసే మరికొన్ని ప్రాథమిక హక్కులు సమానంగా ముఖ్యమైనవిగా న్యాయ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. కుటుంబ ఆస్తిలో కూతురికి సమాన హక్కు, తన శరీరానికి సంబంధించిన వైద్య నిర్ణయాల్లో మహిళ స్వతంత్రత, నేర బాధితురాలైన తర్వాత ఆమె గుర్తింపు, గౌరవం, ప్రైవసీని రక్షించే హక్కు ఇందులో ముఖ్యమైనవి. ఇవి కోర్ట్ తీర్పులు, పార్లమెంట్ చట్టాలు, రాజ్యాంగ విలువల ఆధారంగా బలపడిన హక్కులుగా భావిస్తున్నారు. అయితే, చట్టపుస్తకాల్లో ఉన్న హక్కులు కుటుంబ చర్చల్లో, పోలీస్ వ్యవస్థలో, ఆసుపత్రుల్లో, సామాజిక ప్రవర్తనలో ఒకే స్థాయిలో అమలవుతున్నాయా అనే ప్రశ్న ఇంకా మిగిలి ఉందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

    హిందూ సక్సెషన్ యాక్ట్‌లో 2005లో జరిగిన సవరణ మహిళల ఆస్తి హక్కుల విషయంలో కీలక మలుపుగా నిలిచింది. ఈ సవరణ తర్వాత హిందూ అవిభక్త కుటుంబ ఆస్తిలో కూతురు కూడా కొడుకుతో సమానంగా కోపార్సెనర్‌గా గుర్తింపు పొందింది. వివాహం అయ్యిందా లేదా అన్న విషయం ఆమె హక్కును తగ్గించదని న్యాయవాదులు వివరించారు. సుప్రీం కోర్ట్ కూడా ఈ సూత్రాన్ని బలపరుస్తూ, కూతురి హక్కు పుట్టుకతోనే ఏర్పడుతుందని స్పష్టం చేసిన తీర్పులు ఇచ్చింది. అయినప్పటికీ, ఆస్తి విషయంలో కేసులు వేయడం కుటుంబ విభేదాలకు దారితీస్తుందన్న భయంతో పలువురు మహిళలు తమ వాటాను వదులుకుంటున్నారని న్యాయ సహాయ కేంద్రాలు గుర్తిస్తున్నాయి.

    “హిందూ కుటుంబ ఆస్తిలో కూతురికి ఉన్న హక్కు దయాధర్మం కాదు, చట్టపరమైన హక్కు,” అని సీనియర్ అడ్వకేట్ కె. సరోజిని ఆగస్టు 19న హైదరాబాద్‌లో అన్నారు. “ఆమె వివాహిత అయినా, అవివాహిత అయినా హక్కు మారదు. ఆస్తి పంచకాల సమయంలో ఆమె పేరు నమోదు చేయకపోవడం లేదా ఒత్తిడితో హక్కు వదులుకునేలా చేయడం తర్వాత న్యాయ వివాదాలకు దారి తీస్తుంది,” అని ఆమె చెప్పారు. ముస్లిం, క్రిస్టియన్, పార్సీ తదితర మతాలకు సంబంధించిన వారసత్వ నిబంధనలు వేర్వేరు వ్యక్తిగత చట్టాల పరిధిలో ఉంటాయని, అందువల్ల మహిళలు తమ కుటుంబ పరిస్థితికి వర్తించే చట్టంపై ప్రత్యేక సలహా తీసుకోవడం అవసరమని ఆమె తెలిపారు.

    మహిళల శరీర స్వాతంత్ర్యం విషయంలో మెడికల్ టర్మినేషన్ ఆఫ్ ప్రెగ్నెన్సీ యాక్ట్, దాని 2021 సవరణలు మరొక ప్రధాన రక్షణగా ఉన్నాయి. ఈ చట్టం కింద నిర్దిష్ట పరిస్థితుల్లో వైద్యుల అభిప్రాయం ఆధారంగా గర్భస్రావానికి అనుమతి లభిస్తుంది. అత్యాచారం కారణంగా గర్భం రావడం, మహిళ ఆరోగ్యానికి ప్రమాదం ఉండడం, గర్భస్థ శిశువులో తీవ్రమైన వైద్య సమస్యలు గుర్తించబడడం వంటి సందర్భాల్లో 24 వారాల వరకు చట్టపరమైన అవకాశాలు ఉన్నాయి. సవరణల తర్వాత కాంట్రసెప్టివ్ ఫెయిల్యర్ సందర్భాల్లో అవివాహిత మహిళలు కూడా చట్టబద్ధమైన వైద్య సేవలను పొందే పరిధి విస్తరించింది. అయితే, ఆసుపత్రి స్థాయిలో సమాచారం లేకపోవడం, అపహాస్యం ఎదురవుతుందన్న భయం, కుటుంబ అనుమతి అవసరమనే అపోహలు ఇంకా కనిపిస్తున్నాయని ఆరోగ్య కార్యకర్తలు చెబుతున్నారు.

    “గర్భస్రావం విషయంలో చట్టం మహిళ ఆరోగ్యం, భద్రత, స్వతంత్ర నిర్ణయాన్ని గుర్తిస్తుంది,” అని గైనకాలజిస్ట్ డాక్టర్ మేఘనా రావు ఆగస్టు 19న హైదరాబాద్‌లో అన్నారు. “ఇది ఎవరికైనా ఇష్టానుసారం చేసే ప్రక్రియ కాదు; చట్టం సూచించిన పరిమితులు, వైద్య ప్రమాణాలు, సలహా తప్పనిసరి. కానీ అర్హత ఉన్న మహిళకు సేవలు నిరాకరించడం లేదా ఆమెను అవమానకరంగా ప్రశ్నించడం వైద్య నైతికతకు విరుద్ధం,” అని ఆమె చెప్పారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోనూ, పట్టణాల్లోనూ సురక్షిత వైద్య సేవలు అందుబాటులో ఉండేలా అవగాహన, రిఫరల్ వ్యవస్థలు బలోపేతం కావాలని ఆమె పేర్కొన్నారు.

    HIGHLIGHTS

    - 2005 సవరణతో కూతురికి ఆస్తిలో సమాన హక్కు

    - 2021 సవరణతో ఎంటీపి చట్ట పరిధి విస్తరణ

    - నిర్దిష్ట పరిస్థితుల్లో 24 వారాల వరకు గర్భస్రావ అనుమతి

    - బాధితురాలి గుర్తింపును బహిర్గతం చేయడం నేరం

    - హక్కుల అమలులో సామాజిక ఒత్తిళ్లు ప్రధాన అడ్డంకి

    లైంగిక నేరాల బాధితుల గౌరవం, ప్రైవసీ రక్షణ చట్టంలో మరొక ముఖ్యమైన అంశం. భారతీయ న్యాయ వ్యవస్థ బాధితురాలి పేరు, ఫోటో, చిరునామా, కుటుంబ వివరాలు లేదా ఆమెను గుర్తించగల ఏ సమాచారం అయినా బహిర్గతం చేయడాన్ని నిషేధిస్తుంది. కోర్ట్ పత్రాలు, పోలీస్ సమాచారాలు, మీడియా ప్రచురణలు, సోషల్ మీడియా పోస్టులు అన్నింటిలోనూ ఈ రక్షణ వర్తిస్తుంది. న్యాయవాదులు చెప్పినదాని ప్రకారం, బాధితురాలి గుర్తింపును రహస్యంగా ఉంచడం విచారణకు మాత్రమే సంబంధించిన సాంకేతిక నిబంధన కాదు; ఆమె విద్య, ఉద్యోగం, కుటుంబ జీవితం, సామాజిక పునరావాసానికి అవసరమైన మౌలిక గౌరవ రక్షణ. అందుకే కోర్ట్ తీర్పుల్లో నిజ పేర్లకు బదులుగా మారుపేర్లు లేదా సంకేత పదాలు ఉపయోగిస్తారు.

    “బాధితురాలి పేరు బయట పెట్టకూడదనే నిబంధన మీడియాకు మాత్రమే కాదు, ప్రతి పౌరునికి వర్తిస్తుంది,” అని మాజీ పోలీస్ అధికారి మరియు న్యాయ విధాన పరిశోధకురాలు ఎస్. అనిత ఆగస్టు 19న హైదరాబాద్‌లో అన్నారు. “సోషల్ మీడియాలో సమాచారం షేర్ చేసినా అదే చట్టపరమైన బాధ్యత ఉంటుంది. బాధితురాలిని మళ్లీ మళ్లీ ప్రశ్నించే సామాజిక ధోరణి తగ్గకపోతే, చట్టం ఇచ్చిన రక్షణ పూర్తి ఫలితం ఇవ్వదు,” అని ఆమె చెప్పారు. పోలీస్ స్టేషన్లలో మొదటి దశ నుంచే సున్నితమైన విచారణ, మహిళా సిబ్బంది సహాయం, కౌన్సెలింగ్ రిఫరల్స్ అవసరమని ఆమె పేర్కొన్నారు.

    ఈ 3 హక్కులు ఒకే సమస్యను చూపిస్తున్నాయని న్యాయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు: చట్టం మహిళకు హక్కు ఇస్తుంది, కానీ కుటుంబం, సంస్థలు, సమాజం దాన్ని అంగీకరించే ప్రక్రియ నెమ్మదిగా సాగుతోంది. కూతురు ఆస్తిలో వాటా అడిగితే కుటుంబ బంధాలను ధ్వంసం చేస్తోందని చెప్పడం, గర్భస్రావం వంటి వైద్య నిర్ణయాన్ని నైతిక తీర్పులతో చుట్టేయడం, లైంగిక నేర బాధితురాలి పాత్రను అనవసరంగా విచారించడం వంటి ప్రతిస్పందనలు ఇప్పటికీ కనిపిస్తున్నాయి. ఈ ధోరణులు చట్టపరమైన హక్కులను ఆచరణలో బలహీనపరుస్తాయని మహిళా హక్కుల కార్యకర్తలు చెబుతున్నారు. అవగాహన కార్యక్రమాలు కుటుంబ స్థాయి సంభాషణల నుంచి పాఠశాలలు, కళాశాలలు, ఉద్యోగ ప్రదేశాలు, పోలీస్ స్టేషన్లు, ఆసుపత్రుల వరకు విస్తరించాల్సిన అవసరం ఉందని వారు సూచిస్తున్నారు.

    భారతదేశంలో వివాహం, విడాకులు, వారసత్వం, దత్తత, ఆస్తి వంటి అంశాలు వేర్వేరు వ్యక్తిగత చట్టాల ఆధారంగా నిర్ణయించబడతాయి. అందువల్ల ప్రతి మహిళకు ఒకే విధమైన న్యాయ మార్గం ఉండకపోవచ్చు. అయితే రాజ్యాంగ సమానత్వ సూత్రాలు, కోర్ట్ వ్యాఖ్యానాలు, తాజా చట్ట సవరణలు మహిళల గౌరవం, స్వాతంత్ర్యం, ఆర్థిక భద్రతను కేంద్రీకరిస్తున్నాయి. న్యాయ సహాయ సంస్థలు ఉచిత లీగల్ ఎయిడ్, జిల్లా లీగల్ సర్వీసెస్ అథారిటీలు, మహిళా పోలీస్ స్టేషన్లు, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లోని సలహా వ్యవస్థలను వినియోగించుకోవాలని సూచిస్తున్నాయి. ఆస్తి పత్రాలు, వైద్య రికార్డులు, పోలీస్ ఫిర్యాదులు వంటి డాక్యుమెంట్లను భద్రంగా ఉంచుకోవడం కూడా హక్కుల వినియోగంలో కీలకమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

    మహిళల హక్కులపై అవగాహన పెంచేందుకు న్యాయ సేవా సంస్థలు, మహిళా సంఘాలు, ఆరోగ్య శాఖ, విద్యాసంస్థలు కలిసి పనిచేయాలని నిపుణులు కోరుతున్నారు. కుటుంబ ఆస్తి పంచకాల్లో మహిళల పేర్లు చేర్చడం, అర్హత ఉన్న వైద్య సేవలను నిరభ్యంతరంగా అందించడం, బాధితుల గుర్తింపును రక్షించే నిబంధనలను కఠినంగా పాటించడం తదుపరి ప్రాధాన్య అంశాలుగా ఉన్నాయి. రానున్న నెలల్లో మహిళా హక్కులపై జిల్లా స్థాయి అవగాహన శిబిరాలు, లీగల్ ఎయిడ్ క్యాంపులు, ఆసుపత్రి సిబ్బందికి శిక్షణా కార్యక్రమాలు పెరగాల్సిన అవసరముందని న్యాయవాదులు, వైద్యులు, మహిళా హక్కుల కార్యకర్తలు పేర్కొన్నారు.