మహిళలకు బరువు తగ్గడం ఎందుకు కష్టమో వైద్య నిపుణులు వివరిస్తున్నారు
హార్మోన్లు, కండరాల పరిమాణం, ఒత్తిడి, నిద్ర ప్రభావం వల్ల మహిళల్లో వెయిట్ లాస్ నెమ్మదిగా ఉండొచ్చని నిపుణుల అభిప్రాయం
హైదరాబాద్, 2026-08-18 —
హైదరాబాద్లో 2026-08-18న ఆరోగ్య నిపుణులు వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, ఒకే డైట్, ఒకే వ్యాయామం పాటించినా మహిళలకు పురుషుల కంటే బరువు తగ్గడం కష్టంగా కనిపించడానికి శరీర నిర్మాణం, హార్మోన్లు, జీవనశైలి ఒత్తిడి ప్రధాన కారణాలుగా ఉన్నాయి.
మహిళలు, పురుషులు ఒకేసారి వెయిట్ లాస్ ప్రోగ్రామ్ ప్రారంభించినప్పుడు ఫలితాలు ఒకేలా ఉండకపోవడం సాధారణమని వైద్య నిపుణులు చెప్పారు. మొదటి కొన్ని వారాల్లో పురుషుల్లో బరువు వేగంగా తగ్గినట్లు కనిపించవచ్చు; మహిళల్లో మాత్రం స్కేల్పై సంఖ్యలు నెమ్మదిగా మారవచ్చు. దీనిని వ్యక్తిగత వైఫల్యంగా భావించాల్సిన అవసరం లేదని వారు స్పష్టం చేశారు. శరీరంలోని లీన్ మజిల్ మాస్, బాసల్ మెటబాలిక్ రేట్, హార్మోన్ల మార్పులు, వాటర్ రిటెన్షన్, నిద్ర నాణ్యత, మానసిక ఒత్తిడి వంటి అంశాలు కలిపి వెయిట్ లాస్ ప్రక్రియను ప్రభావితం చేస్తాయని నిపుణులు వివరించారు. క్రాష్ డైట్లు, రోజంతా తినకుండా ఉండటం వంటి పద్ధతులు తాత్కాలికంగా ఫలితం ఇచ్చినా దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్యానికి ఉపయోగపడవని వారు హెచ్చరించారు.
ఎండోక్రైనాలజిస్ట్ డాక్టర్ అనురాధ రెడ్డి 2026-08-18న హైదరాబాద్లో మాట్లాడుతూ, “మహిళల్లో బరువు తగ్గడం నెమ్మదిగా ఉండటం చాలా సందర్భాల్లో వారి తప్పు కాదు; అది శరీర శాస్త్రానికి సంబంధించిన సహజ వ్యత్యాసం” అని చెప్పారు. పురుషుల్లో సాధారణంగా లీన్ మజిల్ మాస్ ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల విశ్రాంతి సమయంలో కూడా క్యాలరీలు ఎక్కువగా ఖర్చవుతాయని ఆమె వివరించారు. బాసల్ మెటబాలిక్ రేట్ అంటే శరీరం బ్రతికేందుకు అవసరమైన కనీస ఎనర్జీ వినియోగమని, గుండె పని చేయడం, శ్వాసక్రియ, మెదడు కార్యకలాపాలకూ ఎనర్జీ అవసరమని ఆమె అన్నారు. కండరాలు ఎక్కువగా ఉన్నవారిలో ఈ వినియోగం ఎక్కువగా ఉండటంతో బరువు తగ్గే వేగంలో తేడా కనిపించవచ్చని చెప్పారు.
మహిళల శరీరంలో సహజంగా అవసరమైన ఫ్యాట్ శాతం పురుషులకంటే ఎక్కువగా ఉండటం కూడా ఒక ముఖ్య కారణమని వైద్యులు తెలిపారు. ప్రెగ్నెన్సీ, బ్రెస్ట్ ఫీడింగ్, పీరియడ్స్, హార్మోన్ల మార్పులు వంటి జీవశాస్త్ర అవసరాలకు శరీరం ముందుగానే ఎనర్జీ నిల్వలు ఉంచే విధంగా పనిచేస్తుందని వారు చెప్పారు. ముఖ్యంగా హిప్ ప్రాంతం, థైస్, లోవర్ బాడీలో ఫ్యాట్ నిల్వలు ఎక్కువగా కనిపించవచ్చు. ఈ మార్పులను అనారోగ్య సూచనగా భావించకుండా, శరీర నిర్మాణంలో భాగంగా చూడాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు సూచించారు. అయితే అకస్మాత్తుగా అధిక బరువు పెరగడం, తీవ్రమైన అలసట, పీరియడ్స్లో అసాధారణ మార్పులు ఉంటే డాక్టర్ను సంప్రదించాలన్నారు.
న్యూట్రిషనిస్ట్ డాక్టర్ మాధవి శర్మ 2026-08-18న జరిగిన ఆరోగ్య చర్చలో మాట్లాడుతూ, “వెయిట్ లాస్లో స్కేల్పై కనిపించే సంఖ్య మాత్రమే అసలు ఫలితం కాదు; కండరాల బలం, నడుము కొలత, శక్తి స్థాయి, నిద్ర నాణ్యత కూడా చూడాలి” అని అన్నారు. మహిళలు వారానికి ఒక్కసారి మాత్రమే బరువు చూసుకోవడం మంచిదని, రోజూ స్కేల్పై నిలబడటం అనవసర ఒత్తిడిని పెంచవచ్చని ఆమె చెప్పారు. పీరియడ్స్కు ముందు లేదా సమయంలో వాటర్ రిటెన్షన్ పెరగడం వల్ల 1 కిలో నుంచి 2 కిలోల వరకు తాత్కాలిక మార్పు కనిపించవచ్చని ఆమె తెలిపారు. అది ఫ్యాట్ పెరిగిందని అర్థం చేసుకోవడం సరైంది కాదన్నారు.
HIGHLIGHTS
- పురుషుల్లో లీన్ మజిల్ మాస్ సాధారణంగా ఎక్కువగా ఉంటుంది
- మహిళల్లో హార్మోన్ల మార్పులు వెయిట్ లాస్ను ప్రభావితం చేస్తాయి
- పీరియడ్స్ సమయంలో వాటర్ రిటెన్షన్ వల్ల స్కేల్ మారవచ్చు
- స్ట్రెస్ హార్మోన్ కార్టిసాల్ ఆకలిని పెంచవచ్చు
- క్రాష్ డైట్కు బదులు స్ట్రెంత్ ట్రైనింగ్ ముఖ్యమని నిపుణుల సూచన
హార్మోన్ల పాత్రపై వైద్యులు ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెట్టారు. పురుషుల్లో టెస్టోస్టిరాన్ స్థాయి ఎక్కువగా ఉండటం కండరాల నిర్మాణం, శక్తి వినియోగం, ఫ్యాట్ బర్నింగ్కు సహాయపడుతుందని నిపుణులు చెప్పారు. మహిళల్లో ఈస్ట్రోజన్ శరీర ఆరోగ్యానికి, రీప్రొడక్టివ్ సిస్టమ్కు కీలకమైనదైనా, కొంత ఫ్యాట్ నిల్వకు కూడా సంబంధం ఉందని వారు వివరించారు. ప్యూబర్టీ నుంచి మెనోపాస్ వరకు మహిళల జీవితంలో హార్మోన్లు నిరంతరం మారుతుంటాయి. పీరియడ్స్, ప్రెగ్నెన్సీ, బ్రెస్ట్ ఫీడింగ్, పెరీమెనోపాస్, మెనోపాస్ దశల్లో ఆకలి, అలసట, నిద్ర, శరీర ఉష్ణోగ్రత, వాటర్ రిటెన్షన్ వంటి అంశాలు మారవచ్చని వైద్యులు చెప్పారు.
ఫిట్నెస్ కోచ్ సౌమ్య నాయుడు 2026-08-18న హైదరాబాద్లో మాట్లాడుతూ, “మహిళలు వెయిట్ లాస్ కోసం కేవలం తక్కువ తినడంపైనే దృష్టి పెట్టకుండా, వారానికి 2 లేదా 3 రోజులు స్ట్రెంత్ ట్రైనింగ్ చేయాలి” అని చెప్పారు. కండరాల పరిమాణం పెరిగితే బాసల్ మెటబాలిక్ రేట్ మెరుగుపడుతుందని, దీర్ఘకాలంలో బరువు నియంత్రణ సులభమవుతుందని ఆమె వివరించారు. వాకింగ్, స్ట్రెంత్ ట్రైనింగ్, సరిపడా ప్రోటీన్, క్రమమైన నిద్ర కలిపి పాటిస్తే ఫలితాలు స్థిరంగా ఉంటాయని చెప్పారు. మహిళలు జిమ్లో వెయిట్స్ ఎత్తితే శరీరం అతిగా బల్క్ అవుతుందన్న అపోహ సరైంది కాదని, సరైన గైడెన్స్తో చేసే ట్రైనింగ్ హార్మోన్ల ఆరోగ్యానికీ ఉపయోగపడుతుందని ఆమె పేర్కొన్నారు.
జీవనశైలి ఒత్తిడి కూడా మహిళల వెయిట్ లాస్ ప్రయాణాన్ని ప్రభావితం చేస్తుందని నిపుణులు చెప్పారు. అనేక కుటుంబాల్లో ఉద్యోగం, ఇంటి పని, పిల్లల సంరక్షణ, వంట, పెద్దల బాధ్యతలు కలిసి మహిళలపై అధిక ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి. దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడి ఉన్నప్పుడు కార్టిసాల్ అనే స్ట్రెస్ హార్మోన్ పెరగవచ్చని వైద్యులు తెలిపారు. కార్టిసాల్ ఎక్కువైనప్పుడు శరీరం ఎనర్జీని నిల్వ చేసుకోవాలనే విధంగా స్పందించవచ్చని, ఆకలి ఎక్కువగా అనిపించవచ్చని చెప్పారు. ముఖ్యంగా స్వీట్స్, చాక్లెట్, చిప్స్, ఐస్ క్రీమ్ వంటి అధిక క్యాలరీ ఆహారాలపై ఆకర్షణ పెరగడాన్ని ఎమోషనల్ ఈటింగ్గా పరిగణిస్తారు. ఇది కేవలం విల్ పవర్ సమస్య కాదని, బ్రెయిన్ రివార్డ్ సిస్టమ్కు సంబంధించిన బయలాజికల్ రెస్పాన్స్ అని నిపుణులు వివరించారు.
డాక్టర్ అనురాధ రెడ్డి మరోసారి స్పష్టం చేస్తూ, “థైరాయిడ్, పీసీఓఎస్, ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్ వంటి ఆరోగ్య సమస్యలు ఉంటే వెయిట్ లాస్ కష్టమవుతుంది; కానీ ప్రతిసారి బరువు తగ్గకపోవడానికి ఇవే కారణమని అనుకోవద్దు” అని అన్నారు. అలసట, అధిక జుట్టు రాలడం, పీరియడ్స్ అసమానత, అకస్మాత్తు బరువు పెరుగుదల, అధిక నిద్ర లేదా నిద్రలేమి వంటి లక్షణాలు ఉంటే వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవాలని ఆమె సూచించారు. స్వయంగా సప్లిమెంట్లు, ఫ్యాట్ బర్నర్లు, హార్మోన్ మందులు వాడకూడదని చెప్పారు. వైద్యుల సూచన లేకుండా చేసే కఠిన డైట్లు మెటబాలిజం తగ్గించడం, పోషక లోపాలు, మూడ్ మార్పులు, మాసిక చక్ర సమస్యలకు దారితీయవచ్చని ఆమె హెచ్చరించారు.
పోషకాహార నిపుణుల ప్రకారం, మహిళలు వెయిట్ లాస్ను 6 నెలల నుంచి 12 నెలల దీర్ఘకాలిక లక్ష్యంగా చూడాలి. మొదటి 2 లేదా 3 వారాల్లో పెద్ద మార్పు కనిపించకపోయినా నిరుత్సాహపడకూడదని వారు సూచించారు. ప్రతి భోజనంలో ప్రోటీన్ ఉండటం, కూరగాయలు, పప్పులు, గుడ్లు, పెరుగు, చేపలు లేదా ఇతర ప్రోటీన్ వనరులు తీసుకోవడం, ఫైబర్ పెంచడం, తగినంత నీరు తాగడం, రాత్రి నిద్రను ప్రాధాన్యంగా చూడటం కీలకమని చెప్పారు. రోజంతా ఆకలితో ఉండి రాత్రి ఎక్కువ తినడం కంటే సమతుల్య ఆహారాన్ని క్రమంగా తీసుకోవడం మంచిదని వివరించారు. రోజువారీ అడుగులు పెంచడం, ఎక్కువసేపు కూర్చోవడాన్ని తగ్గించడం కూడా ఉపయుక్తమని చెప్పారు.
వెయిట్ లాస్ చర్చల్లో మహిళల శరీరాన్ని విమర్శించే భాష వాడకూడదని ఆరోగ్య నిపుణులు సూచించారు. బరువు తగ్గడం ఆరోగ్య పరమైన లక్ష్యం కావచ్చు కానీ ప్రతి శరీరం ఒకే వేగంతో స్పందించదని చెప్పారు. పురుషులతో పోల్చుకుని నిరాశ చెందడం కంటే, వ్యక్తిగత పురోగతిని కొలవడం మంచిదని వారు తెలిపారు. స్కేల్ నెంబర్తో పాటు నడుము కొలత తగ్గుతుందా, మెట్లు ఎక్కడం సులభమవుతుందా, నిద్ర మెరుగుపడుతుందా, రోజువారీ శక్తి పెరుగుతుందా అన్న అంశాలను కూడా గమనించాలన్నారు. కుటుంబ సభ్యులు కూడా మహిళలపై తక్షణ ఫలితాల ఒత్తిడి పెట్టకుండా సహకరించాలని నిపుణులు పేర్కొన్నారు.
ఆరోగ్య నిపుణులు తదుపరి దశగా మహిళల కోసం వ్యక్తిగతీకరించిన వెయిట్ లాస్ ప్లాన్లపై దృష్టి పెట్టాలని సూచించారు. వయసు, ఆరోగ్య పరిస్థితులు, పీరియడ్స్ చక్రం, పని గంటలు, నిద్ర, ఆహార అలవాట్లు, వ్యాయామ స్థాయి ఆధారంగా ప్లాన్ మారాల్సి ఉంటుందని చెప్పారు. రాబోయే వారాల్లో మహిళల మెటబాలిక్ ఆరోగ్యం, హార్మోన్ సమతుల్యత, స్ట్రెంత్ ట్రైనింగ్పై మరిన్ని అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించేందుకు ఫిట్నెస్, న్యూట్రిషన్ నిపుణులు సిద్ధమవుతున్నారు. వైద్యుల ప్రకారం, స్థిరమైన ఆహారం, క్రమమైన కదలిక, సరైన నిద్ర, ఒత్తిడి నియంత్రణ కలిపి కొనసాగితే మహిళల్లో కూడా దీర్ఘకాలికంగా ఆరోగ్యకరమైన వెయిట్ లాస్ సాధ్యమే.